Hà Nội thúc đẩy kinh tế thể thao, mở thêm không gian cho doanh nghiệp

Tọa đàm “Phát triển kinh tế thể thao trên địa bàn Hà Nội” tổ chức ngày 28/3

Trong bối cảnh Hà Nội thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và mở rộng các động lực phát triển mới, bài toán đặt ra không còn dừng ở việc nâng cao thành tích thể thao hay mở rộng phong trào rèn luyện sức khỏe. Thành phố đang hướng tới một mục tiêu lớn hơn: đưa thể thao trở thành một lĩnh vực kinh tế thực sự, có khả năng tạo việc làm, kích thích tiêu dùng, thúc đẩy du lịch, dịch vụ và gia tăng giá trị cho nền kinh tế đô thị.

Tại tọa đàm “Phát triển kinh tế thể thao trên địa bàn Hà Nội” tổ chức ngày 28/3, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cùng các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư đã cùng nhìn nhận lại dư địa phát triển của một thị trường còn rất nhiều tiềm năng nhưng chưa được khai thác tương xứng. Theo định hướng được nêu tại tọa đàm, kinh tế thể thao cần được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng của nền kinh tế dịch vụ hiện đại, thay vì chỉ được xem là một hoạt động xã hội hay phong trào quần chúng đơn thuần.

Thị trường lớn, dư địa rộng

Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế thể thao. Đây là trung tâm lớn về chính trị, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế; đồng thời sở hữu hệ thống cơ sở vật chất thể thao tương đối đồng bộ, quy mô dân số lớn và sức mua mạnh. Đáng chú ý, tỷ lệ người dân tham gia tập luyện thể dục thể thao thường xuyên hiện đạt khoảng 45%, tạo ra nền tảng thị trường đáng kể cho các loại hình dịch vụ như gym, yoga, golf, chạy bộ phong trào và các mô hình chăm sóc sức khỏe gắn với thể thao.

Không chỉ dừng ở các hoạt động tập luyện, thể thao ngày nay còn mở ra chuỗi giá trị rộng hơn rất nhiều, bao gồm tổ chức sự kiện, bản quyền truyền hình, quảng cáo, tài trợ, sản xuất và phân phối sản phẩm thể thao, giáo dục thể chất, chăm sóc sức khỏe, giải trí và du lịch thể thao. Với một đô thị có mật độ tiêu dùng cao như Hà Nội, đây là lĩnh vực hoàn toàn có thể trở thành nguồn đóng góp mới cho tăng trưởng GRDP nếu được tổ chức theo hướng bài bản và thị trường hơn.

Dù sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi, kinh tế thể thao của Thủ đô được nhìn nhận vẫn phát triển chậm hơn tiềm năng. Tại tọa đàm, các ý kiến cho rằng nguồn lực xã hội huy động cho lĩnh vực này còn hạn chế; số lượng sự kiện thể thao mang tính thương mại, có sức lan tỏa lớn chưa nhiều; hoạt động khai thác giá trị gia tăng từ bản quyền, tài trợ và quảng bá thương hiệu còn khiêm tốn. Liên kết giữa thể thao với du lịch, thương mại, truyền thông, giáo dục và văn hóa vẫn thiếu chặt chẽ.

Một trong những nút thắt quan trọng là cơ chế, chính sách. Từ góc nhìn của ban tổ chức và các chuyên gia, nhiều quy định hiện nay chưa đủ mạnh để tạo động lực cho xã hội hóa, khai thác tài sản công, thu hút đầu tư, tổ chức sự kiện thể thao hay thúc đẩy hợp tác công - tư. Khi thể chế vẫn chủ yếu phục vụ quản lý mà chưa thực sự mở không gian phát triển, thị trường thể thao khó bứt lên thành một ngành kinh tế hoàn chỉnh.

Doanh nghiệp phải là trung tâm của hệ sinh thái

Thông điệp nổi bật của tọa đàm là phát triển kinh tế thể thao không thể dựa trên các hoạt động đơn lẻ, manh mún. Hà Nội cần xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ gồm thể thao thành tích cao, thể thao quần chúng, giải đấu chuyên nghiệp, hạ tầng, dịch vụ, công nghiệp sản phẩm thể thao, truyền thông thể thao, công nghệ số, y học thể thao, giáo dục thể chất, du lịch thể thao và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong hệ sinh thái đó, doanh nghiệp được xác định giữ vai trò trung tâm.

Quan điểm này đặc biệt đáng chú ý với cộng đồng doanh nghiệp. Bởi trong chuỗi giá trị thể thao, khu vực tư nhân không chỉ là nhà tài trợ, mà còn có thể trở thành nhà đầu tư hạ tầng, nhà tổ chức sự kiện, nhà phát triển sản phẩm, nhà khai thác thương mại, đơn vị ứng dụng công nghệ và đối tác truyền thông. Nói cách khác, doanh nghiệp là chủ thể có khả năng biến thể thao từ hoạt động phong trào thành thị trường có doanh thu, có sản phẩm, có thương hiệu và có khả năng cạnh tranh.

Một trong những giải pháp được nhấn mạnh là nâng cao năng lực tổ chức các sự kiện thể thao lớn, từ cấp quốc gia đến khu vực và quốc tế. Với Hà Nội, mỗi giải đấu nếu được tổ chức tốt sẽ không chỉ tạo hiệu ứng chuyên môn, mà còn kéo theo nhu cầu lưu trú, vận tải, ẩm thực, bán lẻ, quảng bá điểm đến và tiêu dùng dịch vụ. Tọa đàm cho rằng thành phố có đủ điều kiện để đăng cai những sự kiện thể thao tầm vóc hơn, nhưng điều quan trọng là phải biến các sự kiện này thành đòn bẩy kinh tế thay vì chỉ dừng ở thành công về mặt tổ chức.

Bên cạnh đó, du lịch thể thao được xem là một dư địa rất đáng chú ý. Với hệ thống di sản, không gian văn hóa, cảnh quan và làng nghề phong phú, Hà Nội có thể phát triển các sản phẩm gắn thể thao với trải nghiệm văn hóa như giải chạy, đạp xe, hoạt động ngoài trời, võ thuật truyền thống, lễ hội thể thao và các mô hình du lịch cộng đồng. Đây là hướng đi giúp gia tăng chi tiêu du khách, mở rộng chuỗi dịch vụ và tạo bản sắc riêng cho kinh tế thể thao của Thủ đô.

Kết thúc tọa đàm, Ban Tổ chức nhấn mạnh một loạt nhiệm vụ trọng tâm, từ xây dựng nhận thức thống nhất về vai trò của kinh tế thể thao, nghiên cứu đầy đủ quy mô và cấu trúc thị trường, hoàn thiện cơ chế chính sách, đến phát triển hệ sinh thái lấy doanh nghiệp làm trung tâm, khai thác thị trường nội địa, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực quản trị thể thao.

Điều quan trọng nhất, như thông điệp của tọa đàm đã nêu, là Hà Nội cần chuyển từ tư duy xem thể thao là lĩnh vực sự nghiệp sang tư duy kiến tạo một ngành kinh tế mới. Khi đó, thể thao không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng mà còn có thể trở thành không gian tăng trưởng mới cho đô thị, nơi Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, còn doanh nghiệp là lực đẩy mở rộng thị trường.

Nếu tận dụng tốt cơ hội này, Hà Nội không chỉ có thêm những nhà vô địch trên sân đấu, mà còn có thể hình thành những doanh nghiệp mạnh trong chuỗi kinh tế thể thao, góp phần đưa Thủ đô trở thành trung tâm thể thao - kinh tế năng động của khu vực