Trong những năm gần đây, Hà Nội đã triển khai nhiều biện pháp nhằm thu hút người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế hộ gia đình. Tuy nhiên, kết quả thu được chưa đạt như mong đợi. Để mở rộng hệ thống an sinh xã hội, các tổ chức cơ sở, đoàn thể đã tích cực tham gia vào cuộc và vận động từng cá nhân tham gia các chính sách này, nhằm góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phúc lợi xã hội.
Thành phố Hà Nội luôn tập trung hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế, với trọng tâm là bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế hộ gia đình. Đặc biệt, Hà Nội hiện là địa phương hỗ trợ mức đóng cao nhất cả nước cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Năm 2022, Hà Nội đã hỗ trợ thêm 44.635 người tham gia với số tiền 8,2 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Trong 6 tháng đầu năm 2023, số người thụ hưởng và số tiền hỗ trợ tiếp tục tăng, lần lượt là 52.865 người, với 10,7 tỷ đồng. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động tham gia chính sách vẫn còn thấp.
Dù không có hạn chế về số lượng người được hỗ trợ mức đóng, nhưng tỷ lệ lao động tham gia chính sách vẫn thấp. Đến cuối tháng 6-2023, Hà Nội có gần 77.000 người lưu tên trên hệ thống bảo hiểm xã hội tự nguyện, chiếm 1,75% lực lượng lao động trong độ tuổi, thấp hơn so với tỷ lệ chung của cả nước (khoảng hơn 3%).
Về bảo hiểm y tế hộ gia đình, toàn thành phố hiện có hơn 1,54 triệu người tham gia, chiếm gần 20% tổng số người tham gia bảo hiểm y tế của thành phố. Tuy nhiên, còn gần 7% dân số ở Thủ đô chưa tham gia bảo hiểm y tế, chủ yếu là thành viên của các hộ gia đình.
Phó Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội, ông Nguyễn Hồng Dân, cho rằng một phần người dân không hiểu rõ về ưu việt của bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế hộ gia đình, trong khi một số khác biết nhưng không đủ khả năng kinh tế để tham gia. Cơ quan chức năng cũng phải đối mặt với những thách thức từ chính sách vĩ mô và cần chủ động huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, đặc biệt là các tổ chức cơ sở để đưa chính sách vào đời sống hàng ngày của người dân.
Thực tế, ngoài việc thiết lập các chính sách quan tâm và trợ giúp, để bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế hộ gia đình thực sự đi vào đời sống, quan trọng nhất là mỗi người, mỗi gia đình phải thấy rõ tính ưu việt và nhân văn của các chính sách này, từ đó chủ động và tự nguyện tham gia. Do đó, các cơ quan chức năng của thành phố Hà Nội đặt sự chú trọng vào việc phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế hộ gia đình thông qua hội, đoàn thể cơ sở như Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn thanh niên...
Đáng chú ý là những nỗ lực của cán bộ Mặt trận, nhiệt tình vận động nguồn lực xã hội cho Quỹ “Vì người nghèo”, nhằm hỗ trợ mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện và tặng thẻ bảo hiểm y tế cho những người gặp khó khăn. Tại quận Long Biên, ví dụ, Phó Chủ tịch UBND quận Đinh Thị Thu Hương cho biết quận đã hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cho gần 300 người thuộc hộ cận nghèo và tặng nhiều thẻ bảo hiểm y tế từ nguồn kinh phí của Quỹ “Vì người nghèo”. Nhờ vào những nỗ lực này, Long Biên đã đạt được thành tựu ấn tượng trong việc thúc đẩy bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế hộ gia đình.
Tại huyện Ba Vì và Chương Mỹ, sức mạnh của các hội, đoàn thể cũng đã đóng góp lớn vào việc thu hút người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Hội Phụ nữ, đặc biệt, đã có vai trò quan trọng trong việc vận động và giới thiệu các chính sách cho cộng đồng. Huyện Ba Vì đã thu hút hơn 3.800 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, chiếm khoảng 2% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia. Tương tự, huyện Chương Mỹ cũng ghi nhận sự tích cực của Hội Phụ nữ trong vận động người dân tham gia các chính sách.
Phan Văn Mến, Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội, nhấn mạnh rằng các hội, đoàn thể ở cơ sở đóng vai trò quan trọng và là "cánh tay" đắc lực, nối dài của cơ quan chức năng. Do đó, ngành Bảo hiểm xã hội cùng các sở, ngành, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục huy động cán bộ, hội viên có uy tín của các tổ chức địa phương để làm đại diện trong việc thu bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Mục tiêu đặt ra là đến cuối năm 2023, có 2% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và hơn 20% tổng số người tham gia bảo hiểm y tế.
Bảo Hân
