Hà Nội bứt phá trên bản đồ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo

Nhóm khởi nghiệp trẻ của Hà Nội trình bày về dự án SmartDose AI

1.000 startup tại Hà Nội, chiếm gần 1/3 tổng số startup cả nước

Những năm gần đây, Hà Nội đang nổi lên như một trong những trung tâm khởi nghiệp năng động nhất Việt Nam. Không chỉ giữ vai trò đầu tàu về kinh tế, thủ đô còn là “điểm hẹn” của hàng nghìn doanh nhân trẻ, nhà sáng lập, và các quỹ đầu tư mạo hiểm trong và ngoài nước. Cùng với sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ chính quyền, cộng đồng startup Hà Nội đang bước vào giai đoạn tăng tốc, hướng tới vị thế cao hơn trên bản đồ khởi nghiệp khu vực và toàn cầu.

Theo số liệu tổng hợp, tính đến cuối năm 2024, Việt Nam có hơn 4.000 startup đang hoạt động, bao gồm 2 “kỳ lân” và 11 doanh nghiệp được định giá trên 100 triệu USD. Riêng Hà Nội ghi nhận khoảng 1.000 startup, chiếm 26% – 30% tổng số startup toàn quốc. Điều này cho thấy thủ đô là một trong hai “đầu não” của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, chỉ đứng sau TP.HCM về số lượng doanh nghiệp.

Không chỉ mạnh về số lượng, Hà Nội còn sở hữu hệ thống hỗ trợ khởi nghiệp quy mô lớn. Trên địa bàn thành phố hiện có 32 vườn ươm doanh nghiệp (chiếm 38,1% cả nước) và 14 tổ chức thúc đẩy kinh doanh (chiếm 40% cả nước), hoạt động trong nhiều lĩnh vực từ công nghệ số, y tế, nông nghiệp thông minh đến logistics và năng lượng sạch.

Vị thế quốc tế của Hà Nội cũng đang được củng cố. Theo bảng xếp hạng Global Startup Ecosystem Index 2024 của StartupBlink, Hà Nội đứng ở vị trí 157 toàn cầu và thứ 7 tại Đông Nam Á. Chỉ sau một năm, thủ đô đã tăng 9 bậc, vươn lên hạng 148, cho thấy năng lực cạnh tranh và sức hút ngày càng mạnh mẽ với các nhà sáng lập, nhà đầu tư quốc tế.

Các chuyên gia nhận định, sự cải thiện thứ hạng này đến từ nhiều yếu tố: số lượng startup tăng đều, môi trường kinh doanh cải thiện, nguồn nhân lực chất lượng cao được bổ sung, và đặc biệt là các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp ngày càng thực chất.

Những xu hướng phát triển nổi bật

Thứ nhất, số lượng startup Hà Nội tiếp tục tăng trưởng ổn định. Nếu giai đoạn 2013–2016 chỉ có vài trăm doanh nghiệp, thì nay con số đã chạm ngưỡng 1.000. Các lĩnh vực khởi nghiệp phổ biến gồm công nghệ tài chính (fintech), thương mại điện tử, y tế số và giáo dục trực tuyến.

Thứ hai, môi trường hỗ trợ khởi nghiệp ngày càng thuận lợi. Nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm, chương trình ươm tạo và không gian làm việc chung (co-working space) được mở rộng, giúp startup tiếp cận nguồn vốn, cố vấn (mentor) và mạng lưới đối tác một cách nhanh chóng.

Thứ ba, Hà Nội hướng tới xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, thông qua các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ pháp lý và kết nối quốc tế. Thành phố không chỉ là nơi khởi đầu ý tưởng mà còn là môi trường nuôi dưỡng và mở rộng quy mô cho các dự án tiềm năng.

Chính sách đặc thù hỗ trợ khởi nghiệp giai đoạn 2026–2030

Nhằm tạo động lực mới, Hội đồng nhân dân TP Hà Nội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết 16/2025/NQ-HĐND Về việc quy định một số nội dung chi và mức chi đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030 giai đoạn 2026–2030, với tổng kinh phí dự kiến 241,5 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách thành phố chi 192,5 tỷ đồng, phần còn lại từ vốn đối ứng của doanh nghiệp hoặc nguồn hợp pháp khác.

Chính sách tập trung vào hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, chuyển đổi số, khoa học kỹ thuật và ứng phó biến đổi khí hậu. Một số điểm nổi bật gồm:

Hỗ trợ chi phí vận hành: 50% chi phí thuê trang thiết bị tại cơ sở kỹ thuật, ươm tạo, khu làm việc chung; 50% giá trị hợp đồng thuê mặt bằng, tối đa 10 triệu đồng/tháng.

Hỗ trợ đào tạo quốc tế: 70% chi phí tham gia khóa đào tạo chuyên sâu ngắn hạn ở nước ngoài, tối đa 100 triệu đồng/học viên/năm.

Hỗ trợ tư vấn chuyên sâu: Doanh nghiệp sản xuất, chế tạo, công nghệ số được hỗ trợ tới 300 triệu đồng/năm cho hợp đồng tư vấn.

Ngoài ra, nghị quyết còn bao gồm chương trình nâng cao chất lượng đội ngũ tư vấn viên, với mức hỗ trợ 100% chi phí đào tạo, tối đa 20 triệu đồng/người/năm.

Chuyên gia kinh tế-TS. Trần Đình Thiên

Dưới góc nhìn chuyên gia, TS. Trần Đình Thiên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, coi đây là yếu tố quyết định chất lượng và triển vọng của nền kinh tế thủ đô. TS. Thiên lưu ý, khu vực tư nhân không chỉ đóng vai trò tạo việc làm hay nộp thuế, mà còn là đối tác quan trọng trong việc giải quyết các thách thức phát triển.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh khẳng định, phát triển kinh tế tư nhân – trong đó có khởi nghiệp đổi mới sáng tạo – là một nhiệm vụ chính trị, nhằm hiện thực hóa khát vọng đưa Hà Nội trở thành trung tâm tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.

Ông nhấn mạnh, thời gian qua, Hà Nội đã triển khai hàng loạt đề án và chương trình hỗ trợ doanh nghiệp như: Đề án hỗ trợ đổi mới khoa học công nghệ, Đề án phát triển doanh nghiệp, Chương trình xúc tiến thương mại, Quỹ phát triển DNNVV... Mục tiêu là xây dựng môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân phát triển, thúc đẩy sáng tạo, hội nhập quốc tế.

Theo Chủ tịch Trần Sỹ Thanh, trong giai đoạn 2025–2030, Hà Nội sẽ tập trung vào ba hướng chính: hỗ trợ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; huy động vốn tư nhân đầu tư vào hạ tầng công; và phát triển hệ sinh thái tài chính – công nghệ để duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số.