 |
| Hà Nội bỏ đề xuất nhà lưu tro cốt ngầm dưới công viên lớn trong quy hoạch tầm nhìn 100 năm |
HĐND TP Hà Nội khóa XVII đã thông qua nghị quyết về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng cho một đồ án có ảnh hưởng lớn đến không gian phát triển đô thị, hạ tầng xã hội và môi trường đầu tư của thành phố trong nhiều thập kỷ tới.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc loại bỏ đề xuất đặt nhà lưu tro cốt ngầm dưới các công viên lớn. Đây là phương án từng được nêu trong quá trình lấy ý kiến nhưng sau đó bị đánh giá có nguy cơ xung đột với chức năng sử dụng công cộng của không gian xanh, đồng thời khó tạo đồng thuận trong huy động nguồn lực xã hội hóa.
Trước khi đồ án được hoàn thiện, Sở Xây dựng Hà Nội đã đưa ra nhiều góp ý liên quan đến cấp thoát nước, không gian xanh và môi trường. Trong đó, cơ quan này cho rằng mục tiêu xử lý 100% nước thải đô thị vào năm 2035 là thiếu khả thi, cần điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn đầu tư và vận hành hạ tầng.
Trên cơ sở đó, liên danh tư vấn đã hiệu chỉnh chỉ tiêu xử lý nước thải, đặt mục tiêu đạt 75% vào năm 2035 và trên 80% vào năm 2045, thay cho ngưỡng 100% trong dự thảo trước đó. Đây được xem là bước điều chỉnh theo hướng thực tế hơn, giúp quy hoạch tăng tính khả thi khi triển khai.
Không dừng ở việc điều chỉnh chỉ tiêu, đồ án cũng thay đổi tư duy chống ngập. Thay vì chỉ tập trung “thoát nhanh”, quy hoạch chuyển sang mô hình “thành phố bọt biển”, tức nhấn mạnh nguyên tắc “giữ - thấm - điều tiết” nước mưa ngay trong cấu trúc đô thị. Theo đó, các dự án mới sẽ phải dành tỷ lệ diện tích thấm từ 10-20%, kết hợp hạ tầng xanh, vật liệu thân thiện và hệ thống điều tiết nước tại chỗ.
Cùng với đó, định hướng phát triển hệ thống thoát nước thông minh tích hợp công nghệ IoT và GIS cũng được đưa vào đồ án, mở ra khả năng quản lý ngập úng, vận hành hạ tầng kỹ thuật và giám sát môi trường đô thị theo hướng hiện đại hơn.
Một nội dung nhận được nhiều quan tâm trong quá trình lấy ý kiến là đề xuất đặt nhà lưu tro cốt ngầm dưới các công viên lớn. Sở Xây dựng đã kiến nghị hủy bỏ phương án này với lý do dễ gây xung đột chức năng sử dụng công cộng, ảnh hưởng đến định hướng phát triển không gian xanh mở, đồng thời không thuận lợi trong việc xã hội hóa đầu tư.
Tiếp thu góp ý, liên danh tư vấn đã chính thức loại bỏ đề xuất nói trên khỏi đồ án quy hoạch. Quyết định này cho thấy thành phố đang ưu tiên rõ hơn cho vai trò của công viên như không gian sinh hoạt cộng đồng, nghỉ ngơi, vui chơi và cải thiện chất lượng môi trường sống.
Trong bối cảnh Hà Nội theo đuổi mục tiêu “thành phố trong rừng, rừng trong thành phố”, việc bảo toàn tính công cộng của các công viên lớn được xem là lựa chọn có tính định hướng dài hạn, không chỉ phục vụ đời sống dân cư mà còn tác động tích cực đến hình ảnh đô thị và sức hút đầu tư.
Ở góc độ phát triển dịch vụ và du lịch, Sở Du lịch đề xuất hình thành 1-2 trung tâm mua sắm outlet tại khu vực Đông Anh - Sóc Sơn, đồng thời phát triển bốn hành lang du lịch đường sông gồm sông Hồng, sông Đáy, sông Tô Lịch và sông Cầu/Cà Lồ.
Đồ án sau đó đã cập nhật các tuyến hành lang du lịch trọng điểm này, cùng hệ thống cảng, bến thủy nội địa phục vụ du lịch tại các khu vực như Chu Phan, Bát Tràng... Đây là hướng đi đáng chú ý trong chiến lược khai thác không gian mặt nước, kết nối du lịch văn hóa, làng nghề và sinh thái, qua đó mở rộng dư địa cho kinh tế dịch vụ của Thủ đô.
Để giảm tải cho khu vực trung tâm, quy hoạch cũng bổ sung mạng lưới các bãi đỗ xe trung chuyển quy mô lớn tại vùng ven như An Dương, bãi Phúc Xá... Từ các điểm này, khách sẽ được trung chuyển vào khu Phố cổ, Hồ Gươm, Hồ Tây bằng metro, xe buýt điện hoặc shuttle bus. Giải pháp này không chỉ hướng đến giảm áp lực giao thông nội đô mà còn có thể tạo nền tảng cho mô hình giao thông xanh và dịch vụ du lịch chất lượng cao.
Song song với đó, không gian xanh ven sông, hồ và công viên cũng được cập nhật thêm tiêu chuẩn thiết kế đường dành cho xe đạp, chạy bộ bằng vật liệu đàn hồi chuyên dụng, nhằm nâng cao trải nghiệm cảnh quan và chất lượng tiện ích đô thị.
Trong lĩnh vực giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo đề xuất điều chỉnh loạt chỉ tiêu quy hoạch trường học như quy mô trường, sĩ số lớp và định mức diện tích đất trên đầu học sinh. Đáng chú ý, cơ quan này kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế đặc thù đối với các trường học nội thành, bao gồm nâng mật độ xây dựng, tăng tầng cao và xây tầng hầm trong bối cảnh quỹ đất ngày càng hạn hẹp.
Liên danh tư vấn đã tiếp thu toàn bộ nhóm đề xuất này và cập nhật vào đồ án. Đây là nội dung được nhiều nhà đầu tư giáo dục quan tâm bởi nó mở ra dư địa phát triển cơ sở vật chất trong khu vực đô thị lõi, nơi nhu cầu học tập lớn nhưng đất đai khan hiếm. Nếu được triển khai đồng bộ bằng các cơ chế quản lý chặt chẽ, giải pháp này có thể giúp Hà Nội giải bài toán thiếu trường lớp mà không buộc phải giãn toàn bộ nhu cầu ra khu vực xa trung tâm.
Cùng với cơ chế đặc thù, quy hoạch cũng định hướng ưu tiên xây mới hàng loạt trường học trong giai đoạn 2026-2050, tạo nền tảng cho chiến lược phát triển nguồn nhân lực và hạ tầng xã hội dài hạn.
Bên cạnh giáo dục, quy hoạch lần này cũng phản ánh rõ hơn áp lực già hóa dân số. Theo đề xuất của Sở Y tế, Hà Nội cần ưu tiên quỹ đất và cơ chế hợp tác công tư (PPP) để phát triển các trung tâm dưỡng lão công nghệ cao, các cụm dự án y tế hạt nhân và hệ sinh thái dịch vụ phục vụ người cao tuổi.
Đồ án đã tiếp thu định hướng này bằng việc khoanh vùng và ưu tiên quỹ đất cho hạ tầng an sinh xã hội gắn với “kinh tế bạc” - lĩnh vực được dự báo sẽ trở thành một thị trường lớn trong tương lai khi tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh hơn.
Với giới doanh nghiệp, đây là tín hiệu đáng chú ý bởi quy hoạch không chỉ dừng ở hạ tầng truyền thống mà đã bắt đầu mở không gian cho các lĩnh vực dịch vụ mới như chăm sóc sức khỏe cao tuổi, dưỡng lão, phục hồi chức năng, công nghệ y tế và bất động sản an sinh.
Việc loại bỏ đề xuất nhà lưu tro cốt ngầm dưới công viên lớn chỉ là một trong nhiều điều chỉnh cho thấy đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang được định hình theo hướng thực tế hơn, cân bằng hơn giữa mục tiêu phát triển và khả năng triển khai.
Từ hạ tầng chống ngập, không gian xanh, du lịch sông, trung chuyển giao thông, trường học nội thành đến kinh tế bạc, các nội dung mới được cập nhật đều phản ánh cách tiếp cận quy hoạch tích hợp: vừa giải quyết sức ép đô thị hiện hữu, vừa mở ra dư địa cho các ngành dịch vụ, đầu tư và mô hình kinh tế mới trong dài hạn.
