Hà Nội ban hành quy định mới có hiệu lực ngay về bồi thường, tái định cư

Hà Nội ban hành quy định mới có hiệu lực ngay về bồi thường, tái định cư

UBND TP Hà Nội vừa ban hành quyết định mới quy định một số nội dung về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn. Điểm đáng chú ý là văn bản này có hiệu lực thi hành ngay từ thời điểm ban hành, đồng thời thay thế toàn bộ các quyết định trước đây của thành phố liên quan đến lĩnh vực này.

Động thái trên được xem là bước điều chỉnh quan trọng trong công tác giải phóng mặt bằng, góp phần tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho các dự án đầu tư, hạ tầng và đô thị trên địa bàn Thủ đô, trong bối cảnh nhu cầu thu hồi đất để phục vụ phát triển ngày càng lớn.

Theo quyết định mới, trường hợp người sử dụng đất không có hồ sơ chứng minh chi phí đầu tư vào đất vẫn được bồi thường theo mức cố định.

Cụ thể, đất nông nghiệp trồng lúa và cây hằng năm được bồi thường 50.000 đồng/m2. Đối với đất trồng cây lâu năm và đất nuôi trồng thủy sản, mức bồi thường là 35.000 đồng/m2. Đất rừng sản xuất được bồi thường từ 7.500 đồng đến 25.000 đồng/m2 tùy loại. Một số trường hợp đất phi nông nghiệp cũng được bồi thường theo mức 35.000 đồng/m2.

Với tài sản trên đất, Hà Nội quy định các công trình không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật vẫn được xem xét bồi thường khoảng 60% giá trị. Trường hợp công trình chỉ bị cắt xén một phần, ngoài phần bị phá dỡ, người dân còn được bồi thường bổ sung đối với phần bị ảnh hưởng và chi phí hoàn trả mặt tiền.

Quy định này được đánh giá là sát thực tế hơn, bởi trong nhiều trường hợp người dân không còn đầy đủ giấy tờ, hồ sơ đầu tư vào đất hoặc tài sản gắn liền với đất, nhưng thiệt hại thực tế vẫn phát sinh khi dự án triển khai.

Với trường hợp di chuyển mồ mả, nếu hộ gia đình đưa mộ về khu đất do Nhà nước bố trí sẽ được bồi thường chi phí di chuyển theo đơn giá quy định. Nếu gia đình tự lo đất để di chuyển mồ mả, ngoài khoản bồi thường, còn được hỗ trợ thêm 15 triệu đồng.

Chi phí di chuyển tài sản cũng được quy định khá cụ thể, với mức bồi thường từ 10 đến 15 triệu đồng cho mỗi hộ.

Đối với người dân phải di dời chỗ ở, thành phố tiếp tục áp dụng chính sách hỗ trợ tạm cư. Nếu người bị thu hồi đất tự lo chỗ ở tạm thời, mức hỗ trợ là 2,5 triệu đồng/người/tháng hoặc 5 triệu đồng/tháng đối với hộ độc thân, nhưng tổng mức hỗ trợ không vượt quá 15 triệu đồng/tháng cho mỗi hộ.

Ngoài ra, người bị thu hồi đất nông nghiệp còn được hỗ trợ ổn định đời sống bằng tiền tương đương 30 kg gạo/người/tháng trong thời gian từ 6 đến 36 tháng, tùy từng trường hợp. Đây là khoản hỗ trợ có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt với các hộ gia đình bị ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế sau thu hồi đất.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của quyết định là chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm đối với người lao động bị thu hồi đất nông nghiệp.

Theo đó, người trực tiếp sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ phổ biến bằng 5 lần giá đất nông nghiệp. Trong khi đó, đối với các trường hợp đặc thù như đất giao khoán, mức hỗ trợ thấp hơn, dao động từ 0,5 đến 1 lần giá đất.

Đáng chú ý, thành phố cũng quy định hỗ trợ bằng 5 lần giá đất nông nghiệp đối với phần diện tích đất mà tại thời điểm thu hồi không còn đủ điều kiện để sản xuất, nếu nguyên nhân không xuất phát từ lỗi của người sử dụng đất và không có vi phạm pháp luật đất đai.

Ngoài nhóm hỗ trợ về nghề nghiệp, quyết định cũng nêu rõ các trường hợp đất còn lại không bị thu hồi nhưng bị hạn chế khả năng sử dụng, chẳng hạn đất nằm giáp khu đô thị hoặc không còn khả năng khai thác hiệu quả, thì người sử dụng đất được bồi thường một lần bằng 80% giá đất.

Quyết định mới cũng làm rõ nhiều trường hợp hỗ trợ đối với phần đất không đủ điều kiện bồi thường nhưng đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 1/7/2014.

Cụ thể, diện tích đất nông nghiệp còn lại sử dụng trước mốc thời gian này nhưng không được bồi thường sẽ được hỗ trợ bằng 100% giá đất nông nghiệp theo bảng giá đất của thành phố. Đối với đất phi nông nghiệp, mức hỗ trợ là 10%. Riêng đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp đã tách ra khỏi thửa đất ở sẽ được hỗ trợ 50%.

Đối với tài sản trên đất, công trình không hợp pháp nhưng được xây dựng trên đất đủ điều kiện bồi thường trước ngày 1/7/2014 sẽ được hỗ trợ bằng 50% giá trị. Cây trồng, vật nuôi không thể di dời trên đất nông nghiệp đủ điều kiện bồi thường cũng được hỗ trợ từ 50% đến 80%.

Những quy định này cho thấy Hà Nội đang hướng tới việc xử lý linh hoạt hơn các trường hợp lịch sử tồn tại kéo dài trong quản lý đất đai, qua đó giảm xung đột phát sinh trong quá trình thu hồi đất.

Về tái định cư, quyết định mới phân định khá rõ theo từng khu vực hành chính.

Tại các phường, hình thức tái định cư chủ yếu là bồi thường bằng bán căn hộ chung cư tái định cư. Trường hợp người dân có nhu cầu nhận đất ở tái định cư và địa phương còn quỹ đất, UBND phường sẽ thực hiện giao đất ở tái định cư.

Trong khi đó, tại các xã, phương thức bồi thường tái định cư được thực hiện bằng giao đất ở. Diện tích đất ở tái định cư được tính tương ứng với diện tích đất ở bị thu hồi.

Đáng chú ý, với các hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống trên một thửa đất ở bị thu hồi, nếu đã tách hộ và có chung quyền sử dụng đất, thì mỗi hộ gia đình được mua một căn hộ tái định cư hoặc được giao một suất đất ở tái định cư.

Quy định này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ phần nào vướng mắc thực tế trong các dự án giải phóng mặt bằng, khi nhiều hộ dân cùng sinh sống ổn định trên một thửa đất nhưng trước đây việc bố trí tái định cư còn gây tranh cãi.