EEMC khởi công dự án chế tạo cuộn kháng bù ngang 500 kV

Dự lễ khởi công có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định; Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường; Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An; Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội Lê Anh Tuấn, cùng đại diện các bộ, ngành, thành phố Hà Nội, EVN và các đơn vị liên quan.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng phát biểu tại lễ khởi công.

Các đại biểu tham dự lễ khởi công dự án khoa học và công nghệ cấp quốc gia về cuộn kháng bù ngang 500 kV.

Dự án do Bộ Khoa học và Công nghệ giao Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh (EEMC) chủ trì, phối hợp với Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội nghiên cứu. Trong tổng kinh phí 82,49 tỷ đồng, ngân sách nhà nước hỗ trợ 22,25 tỷ đồng. Sản phẩm mục tiêu là một cuộn kháng bù ngang điện áp 500 kV, công suất 120 MVAr, có các thông số đáp ứng tiêu chuẩn IEC 60076.

Cuộn kháng bù ngang có nhiệm vụ hấp thụ phần công suất phản kháng dư trên các đường dây dài, nhất là khi lưới điện siêu cao áp vận hành ở chế độ thấp tải. Thiết bị giúp hạn chế quá điện áp, hỗ trợ ổn định điện áp và nâng cao hiệu quả truyền tải. Theo EVN, toàn bộ cuộn kháng bù ngang 500 kV đang sử dụng trong nước hiện phải nhập khẩu, khiến việc đầu tư, thay thế và vận hành phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài.

Dự án do Bộ Khoa học và Công nghệ giao Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh (EEMC) chủ trì, phối hợp với Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội nghiên cứu. Trong tổng kinh phí 82,49 tỷ đồng, ngân sách nhà nước hỗ trợ 22,25 tỷ đồng. Sản phẩm mục tiêu là một cuộn kháng bù ngang điện áp 500 kV, công suất 120 MVAr, có các thông số đáp ứng tiêu chuẩn IEC 60076.

Cuộn kháng bù ngang có nhiệm vụ hấp thụ phần công suất phản kháng dư trên các đường dây dài, nhất là khi lưới điện siêu cao áp vận hành ở chế độ thấp tải. Thiết bị giúp hạn chế quá điện áp, hỗ trợ ổn định điện áp và nâng cao hiệu quả truyền tải. Theo EVN, toàn bộ cuộn kháng bù ngang 500 kV đang sử dụng trong nước hiện phải nhập khẩu, khiến việc đầu tư, thay thế và vận hành phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài.

Báo cáo tại buổi lễ, ông Nguyễn Vũ Cường, Tổng giám đốc EEMC, cho biết doanh nghiệp đã hình thành năng lực thiết kế và chế tạo máy biến áp truyền tải điện áp đến 500 kV, công suất đến 900 MVA. Dự án cuộn kháng bù ngang 500 kV là bước tiếp theo trong quá trình phát triển thiết bị siêu cao áp, đồng thời tạo nền tảng để EEMC xây dựng năng lực thiết kế, chế tạo và thử nghiệm sản phẩm trong nước.

Ông Nguyễn Vũ Cường, Tổng giám đốc EEMC, báo cáo mục tiêu và kế hoạch triển khai dự án.

Theo ông Nguyễn Vũ Cường, nếu hoàn thành các mục tiêu nghiên cứu và thương mại hóa, sản phẩm có thể góp phần giảm chi phí nhập khẩu, chủ động thiết bị thay thế và nâng cao năng lực của đội ngũ kỹ sư, công nhân trong nước. Tuy nhiên, hiệu quả của dự án sẽ phụ thuộc vào khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, độ tin cậy vận hành và sức cạnh tranh về chi phí so với sản phẩm nhập khẩu.

Nhu cầu đối với thiết bị bù công suất phản kháng dự kiến tăng khi lưới truyền tải tiếp tục được mở rộng. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, giai đoạn 2021-2030, Việt Nam dự kiến xây dựng mới khoảng 12.944 km đường dây và 102.900 MVA trạm biến áp 500 kV. Việc phát triển thêm các tuyến truyền tải dài và đưa nhiều nguồn năng lượng tái tạo vào hệ thống đặt ra yêu cầu cao hơn đối với kiểm soát điện áp và độ ổn định của lưới điện.

Phát biểu tại sự kiện, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cho rằng dự án thể hiện sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp trong nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ. Ông đề nghị các đơn vị tăng cường phối hợp trong suốt quá trình chế tạo, thử nghiệm, đánh giá và kiểm định; đồng thời bảo đảm sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn về an toàn, chất lượng và độ tin cậy.

Bí thư Thành ủy Hà Nội cũng đề nghị Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và các đơn vị vận hành trao đổi sớm với nhóm nghiên cứu về yêu cầu kỹ thuật, điều kiện thử nghiệm và phương pháp đánh giá sản phẩm. Cách tiếp cận này nhằm gắn quá trình nghiên cứu với nhu cầu thực tế của hệ thống điện và tạo cơ sở cho việc đưa sản phẩm vào sản xuất sau khi dự án hoàn thành.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định yêu cầu EEMC, Đại học Bách khoa Hà Nội và nhóm nghiên cứu tuân thủ tiến độ, chất lượng đã cam kết; lấy năng lực làm chủ công nghệ cốt lõi, độ tin cậy khi vận hành và khả năng cạnh tranh thương mại làm thước đo kết quả. Quá trình thực hiện cũng cần gắn với đào tạo kỹ sư, chuyên gia trẻ và chuyển giao tri thức giữa cơ sở nghiên cứu với doanh nghiệp sản xuất.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu giao nhiệm vụ cho đơn vị chủ trì và nhóm nghiên cứu.

Tiếp thu các ý kiến tại buổi lễ, ông Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng giám đốc EVN, Chủ tịch HĐQT EEMC, cho biết doanh nghiệp sẽ tập trung nguồn lực, tổ chức thực hiện dự án theo các yêu cầu về chất lượng, tiến độ, hiệu quả và an toàn; đồng thời chuẩn bị điều kiện để tiến tới sản xuất công nghiệp và thương mại hóa sản phẩm.

Đồng chí Bí thư Thành ủy và lãnh đạo các Bộ, ngành cùng các đại biểu thực hiện nghi thức ấn nút chính thức khởi công Dự án KH&CN cấp Quốc gia cuộn kháng 500 kV

Sau nghi thức khởi công, các đại biểu tham quan dây chuyền sản xuất thiết bị điện siêu cao áp của EEMC. Kết quả của dự án sẽ được đánh giá qua sản phẩm chế tạo thực tế, khả năng thử nghiệm, vận hành ổn định trên lưới điện và mức độ thay thế thiết bị nhập khẩu, thay vì chỉ dừng ở kết quả nghiên cứu.