Đức Giáo hoàng Lêô XIV kêu gọi tăng giám sát rủi ro AI

Đức Giáo hoàng Lêô XIV cho rằng các cảnh báo của giới chuyên gia về rủi ro từ trí tuệ nhân tạo (AI) cần được xem xét nghiêm túc, thay vì bị coi là “tin giả” hoặc sự cường điệu. Phát biểu này bổ sung một tiếng nói có ảnh hưởng vào cuộc tranh luận toàn cầu về chi phí, lợi ích và cơ chế kiểm soát công nghệ AI.

Quan điểm của Đức Giáo hoàng được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump và ông Jensen Huang, Giám đốc điều hành Nvidia, đều cho rằng những lo ngại về an toàn AI đang bị thổi phồng. Ngược lại, các doanh nghiệp phát triển AI như Anthropic tiếp tục kêu gọi kéo giãn lộ trình triển khai để các biện pháp kiểm soát theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ.

Theo Đức Giáo hoàng Lêô XIV, trí tuệ nhân tạo (AI) và sự an toàn của ứng dụng này là vấn đề cần được xem xét và thảo luận nghiêm túc

Tại cuộc họp báo trên chuyến bay trở về Roma (Italia) sau chuyến thăm Pháp kéo dài bốn ngày, Đức Giáo hoàng cho biết đã theo dõi việc Nvidia công bố một nền tảng an toàn mới nhằm thiết lập các “hàng rào bảo vệ” cho một số mô hình AI. Tuy nhiên, ngài lưu ý sự thiếu nhất quán giữa động thái này và quan điểm trước đó của ông Huang, người phản đối việc áp đặt giới hạn hoặc tăng cường quản lý nhà nước đối với ngành AI.

Theo Đức Giáo hoàng, AI không phải vấn đề cần phản ứng bằng tâm lý hoảng loạn, nhưng đòi hỏi đối thoại, nghiên cứu và đánh giá rủi ro một cách có hệ thống. Mục tiêu là ngăn công nghệ phát triển vượt khỏi khả năng kiểm soát hoặc thu hẹp vai trò của con người trong các quyết định quan trọng.

Việc Đức Giáo hoàng Lêô XIV tham gia thảo luận về AI cho thấy quản trị công nghệ ngày càng vượt ra ngoài phạm vi kỹ thuật để trở thành vấn đề kinh tế - xã hội. Theo Axios, kiểm soát rủi ro AI là một trong những nội dung được ngài đặc biệt quan tâm, trong bối cảnh doanh nghiệp và chính phủ phải cân đối giữa tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và an toàn dài hạn.

Trước đó, tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi lo ngại về khả năng AI vượt khỏi tầm kiểm soát là một “trò lừa bịp”. Ông đồng thời cảnh báo rằng các biện pháp hạn chế có thể làm suy giảm năng lực cạnh tranh của Mỹ so với Trung Quốc trong một lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Phản hồi quan điểm trên, Đức Giáo hoàng Lêô XIV cho rằng các cảnh báo của chuyên gia AI không thể bị gạt bỏ như “tin giả”. Ngài nhấn mạnh dù không cần phản ứng thái quá, các bên liên quan cũng không nên đánh giá thấp khả năng phát sinh những hệ quả ngoài dự kiến.

Cùng ngày, Nvidia giới thiệu một nền tảng an toàn mới dành cho các hệ thống AI có khả năng hoạt động tự chủ. Động thái của nhà sản xuất chip có giá trị vốn hóa hàng đầu thế giới đặt ra câu hỏi về mức độ hiệu quả của cơ chế tự giám sát doanh nghiệp, cũng như vai trò của chính phủ trong việc xây dựng chuẩn an toàn chung.

Mối quan ngại không chỉ đến từ các nhà lãnh đạo tôn giáo. Nhiều chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp cảnh báo rằng, nếu thiếu cơ chế bảo vệ tương xứng, các hệ thống tự chủ ngày càng mạnh có thể làm gia tăng rủi ro vận hành, an ninh mạng và chi phí xử lý sự cố đối với doanh nghiệp cũng như hạ tầng số.

Đức Giáo hoàng ghi nhận nỗ lực xây dựng hàng rào kỹ thuật cho AI, song nhắc lại quan điểm trước đây của ông Huang rằng an toàn là vấn đề kỹ thuật hơn là pháp lý. Tranh luận này phản ánh khác biệt cốt lõi giữa mô hình doanh nghiệp tự quản trị và mô hình giám sát dựa trên quy định bắt buộc.

Trong 16 tháng đầu nhiệm kỳ, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhiều lần đề cập đến các thách thức từ AI. Theo Axios, thông điệp đầu tiên của ngài tập trung vào AI và yêu cầu bảo vệ con người trước các hệ quả của công nghệ, đồng thời kêu gọi xây dựng quy định đủ mạnh và điều chỉnh tốc độ phát triển khi cần thiết.

Về phía Nvidia, ông Jensen Huang cho rằng an toàn AI trước hết nên được xử lý bằng giải pháp kỹ thuật và trách nhiệm của doanh nghiệp, thay vì thông qua các quy định mới. Quan điểm này phù hợp với chủ trương của Tổng thống Trump, vốn ưu tiên đổi mới, đầu tư và vị thế của Mỹ trong cuộc đua AI toàn cầu.

Ông Huang là một trong những lãnh đạo công nghệ có quan hệ gần gũi với Tổng thống Trump và công khai đồng tình với nhận định rằng rủi ro AI đang bị phóng đại. Mối quan hệ này cho thấy chính sách quản trị AI chịu tác động đồng thời từ mục tiêu an toàn, lợi ích doanh nghiệp và cạnh tranh địa chính trị.

Phát biểu của Đức Giáo hoàng được đưa ra trước cuộc gặp dự kiến vào thứ Ba (29/9, giờ địa phương) tại Nhà Trắng giữa Tổng thống Trump, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và các lãnh đạo công nghệ, gồm Jensen Huang, Mark Zuckerberg, Dario Amodei và Greg Brockman. Theo các nguồn tin được Axios dẫn lại, chương trình nghị sự tập trung vào bài toán cân bằng giữa đổi mới và giám sát, trong bối cảnh Mỹ lo ngại các quy định quá chặt có thể làm giảm tốc độ đầu tư và tạo lợi thế cho Trung Quốc.

Tối Chủ nhật (27/9), Tổng thống Trump cho biết đã có cuộc tiếp xúc với ông Dario Amodei, Giám đốc điều hành Anthropic. Cuộc gặp diễn ra sau giai đoạn quan hệ giữa chính quyền và công ty này căng thẳng vì bất đồng về việc ứng dụng AI trong lĩnh vực quân sự. Trong bối cảnh đó, lời kêu gọi đối thoại và nghiên cứu của Đức Giáo hoàng Lêô XIV làm nổi bật nhu cầu xây dựng một khung quản trị có khả năng dung hòa đổi mới, lợi ích kinh tế và kiểm soát rủi ro.