Thị trường đồ uống toàn cầu đang chứng kiến sự thay đổi đáng kể trong hành vi tiêu dùng khi ngày càng nhiều người quan tâm đến yếu tố sức khỏe và dinh dưỡng. Gần đây, thông tin về nguy cơ sức khỏe liên quan đến việc tiêu thụ nhiều nước ngọt – trong đó có nghiên cứu tổng hợp đăng trên tạp chí Journal of Human Nutrition and Dietetics đầu năm 2026 cho thấy việc uống nhiều nước ngọt có thể làm tăng nguy cơ rối loạn lo âu ở thanh thiếu niên – đã thu hút sự chú ý rộng rãi của dư luận.
Những cảnh báo khoa học cùng với xu hướng sống lành mạnh đang thúc đẩy người tiêu dùng giảm lượng đường trong khẩu phần ăn, đặc biệt là đối với các loại đồ uống có đường.
Theo các tổ chức nghiên cứu thị trường, ngành nước giải khát toàn cầu giai đoạn 2025 – 2026 dự kiến vẫn duy trì mức tăng trưởng 4 – 6% mỗi năm. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng sẽ chuyển dịch sang các dòng sản phẩm mới thay vì các loại nước ngọt truyền thống.
 |
| Những cảnh báo khoa học cùng với xu hướng sống lành mạnh đang thúc đẩy người tiêu dùng giảm lượng đường trong khẩu phần ăn, đặc biệt là đối với các loại đồ uống có đường. |
Trước áp lực thay đổi từ thị trường, nhiều tập đoàn đồ uống lớn đang lựa chọn chiến lược đổi mới sản phẩm để duy trì sức hút thương hiệu.
Tập đoàn đồ uống Keurig Dr Pepper – một trong những doanh nghiệp hàng đầu tại Mỹ – vừa công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025 vượt dự báo của thị trường. Doanh thu mảng đồ uống giải khát nội địa tăng hơn 11% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận điều chỉnh cũng vượt ước tính của giới phân tích.
Theo doanh nghiệp, động lực tăng trưởng đến từ chiến lược đa dạng hóa danh mục sản phẩm. Các hương vị mới, phiên bản giới hạn và những sản phẩm phát triển dựa trên xu hướng mạng xã hội đang giúp thương hiệu tiếp cận tốt hơn với nhóm khách hàng trẻ.
Đáng chú ý, các dòng sản phẩm “không đường”, “ít calo” hoặc bổ sung thành phần chức năng đang được đẩy mạnh phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hướng tới sức khỏe.
Ông Peter Mangan, Giám đốc điều hành tại Portage Point Partners, nhận định: “Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, vì vậy các doanh nghiệp đang tăng mạnh ngân sách nghiên cứu và phát triển (R&D) cho các xu hướng sản phẩm mới”.
 |
| Doanh nghiệp ngành đồ uống tái định vị thương hiệu trước xu hướng giảm đường |
Không chỉ đến từ thay đổi hành vi tiêu dùng, ngành đồ uống còn chịu tác động từ các chính sách quản lý nhằm hạn chế lượng đường trong thực phẩm và đồ uống.
Tại Đông Nam Á, Thái Lan đang triển khai chiến dịch giảm lượng đường trong các loại đồ uống phổ biến. Theo đó, 9 chuỗi cà phê lớn tại nước này đã cam kết giảm một nửa lượng đường được coi là “độ ngọt tiêu chuẩn” trong nhiều loại đồ uống.
Nhiều cửa hàng đã áp dụng hệ thống cho phép khách hàng lựa chọn mức độ ngọt từ 0%, 25%, 50%, 75% đến 100%. Tuy nhiên, ngay cả mức “100%” theo tiêu chuẩn mới cũng chỉ tương đương một nửa lượng đường so với trước đây.
Song song với đó, Thái Lan đã áp dụng thuế đường đối với đồ uống đóng chai từ năm 2017, với giai đoạn cuối được triển khai vào năm 2025 nhằm thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi công thức sản phẩm.
Phó giáo sư Pojjana Hunchangsith (Đại học Mahidol) cho rằng chính sách này đang phát huy hiệu quả khi nhiều nhà sản xuất chủ động điều chỉnh hàm lượng đường. Tuy nhiên, các loại đồ uống bán tại quán vỉa hè như trà sữa hay ca cao đá vẫn là nguồn tiêu thụ đường lớn và khó kiểm soát.
Tương tự, nhiều quốc gia Đông Nam Á như Philippines, Malaysia, Campuchia, Lào và Brunei cũng đã áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có hàm lượng đường cao.
Ở quy mô toàn cầu, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhiều lần khuyến nghị các quốc gia sử dụng công cụ thuế để hạn chế tiêu thụ đường, đặc biệt nhằm giảm nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và các bệnh tim mạch.
WHO đề xuất các nước áp mức thuế ít nhất 20% giá bán lẻ đồ uống có đường, với mục tiêu tăng giá nhóm sản phẩm này khoảng 50% vào năm 2035.
Nhiều quốc gia đã triển khai chính sách này và ghi nhận hiệu quả rõ rệt. Tại Mexico, nơi có mức tiêu thụ nước ngọt lên tới 166 lít/người/năm, việc áp thuế đã giúp giảm 9,7% lượng tiêu thụ chỉ sau một năm.
Các nghiên cứu tại Mỹ cũng cho thấy khi thuế khiến giá đồ uống tăng khoảng 33%, lượng tiêu thụ cũng giảm tương ứng.
Trong khi đó, Trung Quốc đang cân nhắc áp thuế đối với đồ uống có đường như một giải pháp vừa cải thiện sức khỏe cộng đồng vừa bổ sung nguồn thu ngân sách.
Một nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh công bố trên The Lancet Public Health dự báo nếu áp thuế 20% đối với đồ uống có đường trong giai đoạn 2026 – 2050, Trung Quốc có thể ngăn ngừa khoảng 130.000 ca tử vong sớm.
Tại Việt Nam, ngành đồ uống được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng nhờ sự mở rộng nhanh của tầng lớp trung lưu, hệ thống bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử.
Theo các chuyên gia, nếu doanh nghiệp kịp thời đổi mới danh mục sản phẩm theo hướng “tốt cho sức khỏe – tiện lợi – ít đường”, thị trường nước giải khát Việt Nam trong năm 2026 hoàn toàn có thể đạt mức tăng trưởng tương đương hoặc thậm chí vượt mức trung bình toàn cầu.
Tuy nhiên, động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới nhiều khả năng sẽ đến từ các dòng sản phẩm cải tiến như đồ uống ít đường, không đường hoặc bổ sung giá trị dinh dưỡng, thay vì các loại nước ngọt truyền thống.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc các thương hiệu đồ uống cần nhanh chóng thích ứng, tái định vị sản phẩm và chiến lược thương hiệu để bắt kịp xu hướng tiêu dùng mới đang định hình thị trường toàn cầu.
