Cục Thuế phản hồi về lo ngại hộ kinh doanh phải thu hẹp quy mô khi chuyển đổi hóa đơn điện tử

Việc triển khai Nghị định số 70/2025 sửa đổi, bổ sung Nghị định 123 về hóa đơn, chứng từ đang thu hút nhiều sự quan tâm, đặc biệt từ cộng đồng hộ kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ – nhóm vốn hạn chế về nguồn lực tài chính, nay phải cùng lúc đáp ứng các yêu cầu mới về kê khai, nộp thuế và chi phí đầu tư hệ thống hóa đơn điện tử.

Theo phản ánh của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, khó khăn lớn nhất hiện nay đến từ gánh nặng tài chính. Kết quả khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trên gần 1.400 hộ kinh doanh cho thấy, mặc dù phần lớn đã biết đến Nghị định mới, song mức độ hiểu biết còn hạn chế và nhiều hộ vẫn chờ hướng dẫn cụ thể từ cơ quan thuế địa phương.

Cục Thuế phản hồi về lo ngại hộ kinh doanh phải thu hẹp quy mô khi chuyển đổi hóa đơn điện tử

Đặc biệt, chi phí phần mềm và thiết bị đã tạo áp lực lớn, khiến hoạt động kinh doanh bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Khảo sát cũng cho thấy có tới 63% hộ phải thu hẹp quy mô, 21% tạm ngừng hoạt động (chủ yếu trong lĩnh vực ăn uống, tạp hóa), 11% buộc phải chuyển đổi loại hình kinh doanh và 3% phải đóng cửa hoàn toàn.

Trước tình hình này, Hiệp hội Ngân hàng kiến nghị Chính phủ sớm ban hành văn bản hướng dẫn chính thức, đồng thời khẳng định sẽ không truy thu thuế ở giai đoạn trước khi hộ kinh doanh chuyển từ hình thức khoán sang nộp thuế theo doanh thu. Hiệp hội cũng đề xuất thiết lập giai đoạn chuyển tiếp ít nhất một năm để hộ kinh doanh làm quen với quy định mới, trong đó không xử phạt các lỗi kê khai hóa đơn điện tử. Ngoài ra, cần xem xét miễn, giảm thuế trong 1-2 năm đầu, đồng thời cung cấp phần mềm, hóa đơn miễn phí và thiết lập đường dây nóng hỗ trợ kỹ thuật nhằm giảm bớt gánh nặng cho hộ kinh doanh.

Trước những kiến nghị trên, Cục Thuế đã có phản hồi, làm rõ một số nội dung liên quan. Theo quy định, kể từ ngày 1/6/2025, các hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế.

Dữ liệu hóa đơn điện tử đã được lưu trữ trực tuyến, cả người bán và người mua đều có thể tra cứu mà không cần in ra giấy. Đối với chứng từ đầu vào, hộ khoán không bắt buộc phải lưu giữ. Liên quan đến việc điều chỉnh doanh thu và mức thuế khoán, Cục Thuế dẫn Thông tư 40/2021/TT-BTC, quy định hộ kinh doanh nếu thay đổi quy mô thì phải khai bổ sung. Trường hợp doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên, cơ quan thuế sẽ điều chỉnh lại mức thuế khoán áp dụng từ thời điểm phát sinh thay đổi.

Đáng chú ý, về chính sách hỗ trợ, Cục Thuế dẫn Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội, trong đó Nhà nước sẽ bố trí kinh phí để cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Bộ Tài chính hiện đang dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành nhằm cụ thể hóa cơ chế này.

Với các quy định hỗ trợ đang được nghiên cứu và triển khai, kỳ vọng rằng gánh nặng sẽ dần được tháo gỡ, giúp cộng đồng hộ kinh doanh ổn định hoạt động, tiếp tục đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.