Các công ty khởi nghiệp như H2MOF đang tận dụng AI và nghiên cứu tiên tiến để phát triển các giải pháp lưu trữ hydro ở nhiệt độ phòng hiệu quả, có khả năng cách mạng hóa các ngành công nghiệp khác nhau.
aa
Ảnh minh họa.
Việc tăng công suất hydro toàn cầu, đặc biệt là hydro xanh – được sản xuất bằng phương pháp điện phân chạy bằng các nguồn năng lượng tái tạo, một quá trình không thải ra carbon dioxide, đã thu hút sự quan tâm lớn. Tuy nhiên, một trong những thách thức chính đối với việc sử dụng hydro là cách lưu trữ nó. Hydro có thể được lưu trữ dưới dạng khí hoặc chất lỏng. Dưới dạng khí, nó có thể được lưu trữ trong các bình áp suất cao và dưới dạng chất lỏng ở nhiệt độ đông lạnh để ngăn nó sôi trở lại thành khí – ở khoảng −252,8°C. Nó cũng có thể được lưu trữ trong vật liệu rắn thông qua quá trình hấp thụ. Tuy nhiên, có một số thách thức liên quan đến việc lưu trữ hydro để sử dụng thực tế. Ví dụ, phương tiện vận tải sử dụng hydro hiện không thể chứa được lượng lớn nhiên liệu nén cần thiết để di chuyển quãng đường dài. Ngoài ra, các giải pháp lưu trữ hiện tại rất kém hiệu quả, gây thất thoát lượng lớn năng lượng trong quá trình xử lý.
Phát triển các giải pháp lưu trữ hydro hiệu quả là rất quan trọng cho sự tiến bộ của công nghệ hydro và pin nhiên liệu trong các ứng dụng. Hydro có năng lượng trên khối lượng cao nhất so với bất kỳ loại nhiên liệu nào, nhưng cần có giải pháp lưu trữ công nghệ cao để đảm bảo nhiên liệu hoặc khí có thể được sử dụng hiệu quả mà không làm mất đi năng lượng dư thừa. Tại Hoa Kỳ, Văn phòng Công nghệ Pin Nhiên liệu và Hydro (HFTO), được hỗ trợ bởi nguồn vốn từ Đạo luật Giảm Lạm phát (IRA) năm 2022 của chính quyền Biden, đang tiến hành các hoạt động nghiên cứu và phát triển để cải tiến công nghệ hệ thống lưu trữ hydro. Cho đến nay, tiến độ vẫn còn chậm do có nhiều thách thức đối với sự phát triển công nghệ.
Một công ty khởi nghiệp ở California, do hai nhà khoa học thành lập vào năm 2021, tin rằng họ đã phát hiện ra một phương pháp cải tiến để lưu trữ hydro. Công ty H2MOF hy vọng có thể nén hydro thành một thể tích nhỏ mà không cần sử dụng áp suất cao hoặc nhiệt độ thấp để lưu trữ nhiên liệu. Nếu thành công, công nghệ này có thể được sử dụng để cho phép lưu trữ hydro ở nhiệt độ phòng cho nhiều ứng dụng, bao gồm cả việc cung cấp nhiên liệu cho ô tô. Nhiều phương pháp lưu trữ hydro hiện có rất tốn kém và đòi hỏi lượng năng lượng cao, khiến chúng không hiệu quả. Tuy nhiên, nếu hydro có thể được lưu trữ ở trạng thái rắn thì nó có thể giảm đáng kể gánh nặng lưu trữ.
Fraser Stoddart, người đoạt giải Nobel Hóa học năm 2016 và là người đồng sáng lập H2MOF, cho biết: “Việc sản xuất hydro, theo như tôi biết, là một vấn đề đã được giải quyết.” Ông nói thêm: “Có rất nhiều cách hiệu quả để sản xuất hydro. Thách thức lớn còn lại là lưu trữ nó theo cách lưu trữ phần lớn ở áp suất thấp và nhiệt độ môi trường xung quanh… “Tôi tin tưởng rằng bằng cách này hay cách khác, tất nhiên chúng ta sẽ đạt được điều đó.”
H2MOF tin rằng họ có thể ra mắt công nghệ lưu trữ hydro cải tiến trong vòng vài năm tới. Công ty khởi nghiệp này đã có thể tăng tốc nghiên cứu bằng cách sử dụng AI và các mô hình do máy tính tạo ra. Những người sáng lập coi hydro là chìa khóa để đạt được quá trình chuyển đổi xanh. Không giống như điện, hydro có thể được sử dụng làm nhiên liệu để cung cấp năng lượng cho các hoạt động công nghiệp cũng như để nấu ăn và sưởi ấm. Nó cũng dự kiến sẽ được sử dụng như một giải pháp thay thế cho pin điện để cung cấp năng lượng cho phương tiện giao thông, đặc biệt là các phương tiện lớn như tàu thủy và máy bay không thể mang theo pin điện nặng cần thiết để cung cấp năng lượng cho chúng bằng điện.
Đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học đưa ra giải pháp sáng tạo để lưu trữ hydro. Năm 2023, một nhóm sinh viên tại Đại học Công nghệ Eindhoven đã nảy ra ý tưởng sử dụng những quả cầu sắt nhỏ (viên sắt) để vận chuyển hydro. Nhóm nghiên cứu đã phát triển quy trình ủi hơi nước để đạt được điều này. Khi sắt tiếp xúc với dòng hơi nước nóng dưới áp suất cao, nó sẽ phản ứng với các phân tử nước, tạo ra hydro và oxit sắt, được gọi là rỉ sét. Hydro sau đó có thể được chiết xuất để sử dụng làm nguồn năng lượng. Phần rỉ sét còn lại được tái sinh trở lại thành sắt khi bổ sung hydro, cho phép sắt trở thành chất mang hydro tròn. Điều này có lợi vì sắt có mật độ năng lượng cao hơn và có thể lưu trữ năng lượng trên mỗi thể tích cao hơn khoảng ba lần so với hydro điều áp. Các viên cũng có thể được lưu trữ và vận chuyển dễ dàng hơn nhiều vì chúng an toàn và nhỏ gọn.
Cho đến nay, nhiều tiến bộ trong công nghệ lưu trữ hydro đã xuất hiện ở cấp địa phương hơn là cấp quốc gia. Nhiều công ty khởi nghiệp và nhà khoa học tin rằng họ nắm giữ chìa khóa để giải phóng tiềm năng của hydro, nhưng câu hỏi vẫn là liệu họ có thể tái tạo và mở rộng quy mô công nghệ để sử dụng trong các hoạt động sản xuất hydro quy mô lớn hay không. Hoa Kỳ đang cung cấp mức tài trợ cao cho công nghệ hydro, với khoản đầu tư 9,5 tỷ USD vào lĩnh vực này từ IRA và Luật Cơ sở hạ tầng Lưỡng đảng, dự kiến sẽ hỗ trợ tăng tốc nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực này. EU, khu vực MENA và một số khu vực ở châu Á cũng đang đầu tư mạnh vào việc phát triển công nghệ hydro để hỗ trợ việc mở rộng công suất hydro của thế giới.
Khi Nghị quyết số 86/NQ-CP đặt ra mục tiêu đến năm 2045 cứ 10 người dân có 1 người khởi nghiệp, một cuộc cách mạng, người người khởi nghiệp, nhà nhà khởi nghiệp. Câu chuyện quốc gia khởi nghiệp ở Việt Nam đã bước sang một tầng nghĩa mới. Đây không còn là phong trào dành chỉ cho một nhóm startup công nghệ, mà đang dần trở thành một bài toán cấu trúc của nền kinh tế: làm sao để mỗi cá nhân có thể trở thành một đơn vị tạo giá trị thực sự và góp phần vào hệ sinh thái lớn của khởi nghiệp quốc gia. Ở các quốc gia đã thực hiện thành công, họ đã giải bài toán này thế nào.
Nếu bài toán của thế giới là quản trị một xu hướng đã hình thành, thì Việt Nam là đi trước một bước trong việc thiết kế nó. Khi Nghị quyết số 86/NQ-CP đặt mục tiêu 10 người dân có 1 người khởi nghiệp, điều quan trọng nhất không phải là con số, mà là cách hiểu đúng để giải được bài toán lớn và khó.
Chiến lược khởi nghiệp sáng tạo quốc gia đang đặt ra một mục tiêu mới đầy tham vọng: phát triển một triệu “doanh nghiệp một người” vào năm 2030, tận dụng sức mạnh công nghệ số để tái định hình cấu trúc doanh nghiệp và thị trường lao động.
CUL-START 2026 ghi nhận làn sóng sáng tạo mới khi hàng trăm ý tưởng khai thác giá trị văn hóa được chuyển hóa thành mô hình kinh doanh, góp phần định hình ngành công nghiệp văn hóa trong tương lai.
Tối 17/4, Hà Nội tổ chức sự kiện hưởng ứng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4/2026 với chủ đề “Sở hữu trí tuệ và Thể thao: Sẵn sàng - Bắt đầu - Đổi mới”, hướng tới nâng cao nhận thức xã hội, thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và giới trẻ trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Khoảng 10.000 học sinh, sinh viên cùng doanh nghiệp, chuyên gia sẽ hội tụ tại SV_STARTUP 2026. Nhưng điều đáng chú ý hơn là cách Ngày hội đang được “thiết kế lại”: từ truyền cảm hứng sang kết nối thật, thử nghiệm thật và tạo giá trị thật cho hệ sinh thái khởi nghiệp trẻ.
Câu chuyện không chỉ nằm ở việc Hà Nội lắp thêm camera AI. Điều đáng chú ý hơn là khi một đô thị lớn bắt đầu vận hành giám sát giao thông, xử phạt số, bản đồ số và điều hành theo thời gian thực, thị trường “đô thị thông minh” cũng hiện ra rất rõ: từ camera, cảm biến, phần mềm AI, trung tâm điều hành, lưu trữ dữ liệu đến bảo trì, an ninh mạng và dịch vụ vận hành. Trong lúc đó, Hàn Quốc đang dùng chính mảng này như một ngành xuất khẩu mới để đi ra Đông Nam Á.
Trong lịch sử chủ nghĩa tư bản hiện đại, phần lớn các đế chế công nghệ được xây dựng trên hai tài sản vô hình: sự chú ý và dữ liệu. Nhưng CEO Tim Cadogan chọn một hướng đi khác: đặt cược vào lòng trắc ẩn – một nguồn lực tưởng chừng mềm yếu nhưng có thể được kích hoạt bằng công nghệ ở quy mô lớn.
Với hơn 4.000 startup, 2 kỳ lân công nghệ và hàng chục doanh nghiệp đang ở ngưỡng “cận kỳ lân”, Việt Nam đã bước sang giai đoạn mới của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Nghị quyết 86/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành không chỉ đặt mục tiêu có ít nhất 5 startup định giá từ 1 tỷ USD vào năm 2030, mà còn mở ra một chiến lược dài hạn nhằm biến khởi nghiệp sáng tạo thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Sự trỗi dậy của Google, OpenAI hay xAI đang khiến nhiều startup AI Việt rơi vào thế mong manh như “chiếc xe goòng trên đường ray tàu hỏa”: đi nhanh nhưng dễ bị nghiền nát nếu chọn sai đường. Trong cuộc chơi mà các ông lớn liên tục cập nhật tính năng mới, cơ hội sống sót của startup không nằm ở việc chạy đua quy mô, mà ở khả năng đi sâu vào ngách hẹp, dữ liệu riêng và bài toán bản địa.
Bài toán vốn của doanh nghiệp Việt lúc này không còn nằm ở lãi suất đơn thuần. Điều họ cần hơn là khả năng thực sự chạm được dòng vốn: hồ sơ bớt nhiêu khê, thời gian phê duyệt ngắn hơn, điều kiện vay sát thực tế hơn và tín dụng đi đúng vào sản xuất, xuất khẩu, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây cũng là vấn đề được nhấn mạnh trong các cuộc đối thoại chính sách gần đây, khi cả cộng đồng doanh nghiệp lẫn phía điều hành cùng nhìn nhận một điểm nghẽn chung: vốn phải đến được doanh nghiệp đúng lúc, chứ không chỉ dừng ở thông điệp hỗ trợ.
Trong bối cảnh dòng tiền đầu tư ngày càng thận trọng, startup Việt đang chịu sức ép phải chứng minh khả năng tạo doanh thu sớm, kiểm soát chi phí chặt và đi theo những mô hình đã được kiểm chứng. Tuy nhiên, giới đầu tư cho rằng nếu thiếu một nguồn vốn dài hạn, sẵn sàng chia sẻ rủi ro, nhiều ý tưởng đột phá có thể bị bỏ lỡ ngay từ giai đoạn đầu.
Có những người làm giàu bằng cách chạy theo xu hướng. Nhưng cũng có những người chọn đi vào nơi mà nhiều người tránh né. Doanh nhân Mark Gallogly không xây dựng đế chế của mình bằng những thương vụ hào nhoáng hay các “cơn sốt” thị trường. Ông bước vào những doanh nghiệp đang gặp vấn đề, những cấu trúc tài chính rắc rối, những doanh nghiệp “nát” mà phần đông nhà đầu tư sẽ quay lưng.
Ở tuổi 20, khi phần lớn bạn bè đồng trang lứa vẫn đang định hình con đường nghề nghiệp, Barron Trump – con trai út của Tổng thống Mỹ Donald Trump – đã bắt đầu tạo dựng dấu ấn riêng trên thương trường với danh mục hoạt động trải rộng từ tài sản số, hàng tiêu dùng đến bất động sản.
Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đang chuyển từ phong trào sang hệ sinh thái thực chất, nơi công nghệ, dữ liệu và kết nối thị trường trở thành chìa khóa giúp thanh niên Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số.
