Chuyển đổi số: Đòn bẩy chiến lược để ngành du lịch chinh phục thị trường mới

Công nghệ số thay đổi hành vi du khách

Theo nhận định của nhiều công ty du lịch, du khách ngày nay không chỉ quan tâm điểm đến, mà đòi hỏi một hành trình liền mạch, từ tra cứu thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán đến trải nghiệm. Điều này buộc du lịch Việt Nam phải chuyển dịch mạnh mẽ sang nền tảng số.

Các công nghệ như bản đồ số du lịch, thực tế ảo, nền tảng đặt dịch vụ thông minh hay thanh toán trực tuyến đang dần thay thế cách làm truyền thống. Công nghệ số không chỉ giúp nâng cao chất lượng trải nghiệm, mà còn giúp doanh nghiệp nắm bắt thị hiếu từng nhóm khách, từ khách Hàn Quốc ưa mua sắm đến khách châu Âu coi trọng du lịch bền vững.

Chuyển đổi số trong du lịch đang diễn ra mạnh mẽ. Ảnh minh họa

Ths. Nguyễn Tiến Đạt - Giám đốc công ty du lịch AZA; Phó Chủ tịch Hiệp Hội Du Lịch Hà Nội – cho biết: "Hậu đại dịch Covid-19 đã cho thấy rõ cách vận hành truyền thống không còn đủ sức cạnh tranh trong một thế giới ngày càng kết nối và phụ thuộc vào công nghệ. Du khách ngày nay tìm kiếm sự tiện lợi, cá nhân hóa và trải nghiệm mượt mà ngay từ khi lên ý tưởng cho chuyến đi...".

Trên phạm vi toàn cầu, chuyển đổi số trong du lịch đã diễn ra mạnh mẽ trước cả đại dịch, nhưng Covid-19 khiến tiến trình này tăng tốc đáng kể. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo/thực tế tăng cường (VR/AR), Internet vạn vật (IoT) và blockchain đang thay đổi toàn diện cách doanh nghiệp tiếp cận và phục vụ khách hàng. AI và Big Data cho phép phân tích hành vi khách du lịch để đưa ra gợi ý phù hợp, tối ưu giá và dự báo nhu cầu. VR/AR tạo điều kiện cho khách “tham quan thử” điểm đến, giúp họ ra quyết định nhanh hơn. IoT hỗ trợ quản lý cơ sở vật chất thông minh, tiết kiệm năng lượng và nâng cao trải nghiệm. Blockchain tăng tính minh bạch, an toàn cho giao dịch và quản lý thông tin đặt dịch vụ.

Tháo gỡ điểm nghẽn để doanh nghiệp bứt phá trên nền tảng số

Số liệu thống kê cho thấy, năm 2024, ngành du lịch Việt Nam ghi nhận 110 triệu lượt khách nội địa, 17,5 triệu lượt khách quốc tế (tăng gần 39% so với 2023) và doanh thu khoảng 850.000 tỷ đồng. Năm 2025, du lịch Việt Nam đặt mục tiêu đón 22 23 triệu lượt khách quốc tế. Kết quả, 7 tháng đầu năm 2025, khách quốc tế đến Việt Nam đạt 12,23 triệu lượt người, tăng 22,5% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu du lịch đạt 52,8 nghìn tỷ đồng, tăng 20,0% so với cùng kỳ.

Giới chuyên gia nhận định, đây là con số ấn tượng, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch Việt Nam, trong đó chuyển đổi số đóng vai trò không nhỏ. Tuy nhiên vẫn tồn tại những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ, đó là: Chi phí đầu tư cao, do đa số doanh nghiệp du lịch Việt Nam là vừa và nhỏ, hạn chế về vốn nên khó tiếp cận công nghệ tiên tiến; thiếu nhân lực số; hệ thống dữ liệu phân mảnh, mỗi địa phương phát triển ứng dụng riêng, thiếu kết nối và chuẩn hóa; khung pháp lý chưa đầy đủ, thiếu quy định rõ ràng cho các dịch vụ số như chatbot, VR/AR, nền tảng OTA nội địa.

Công nghệ 3D Mapping trình diễn hình ảnh ấn tượng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Trong khi tiềm năng số hóa ở Việt Nam được nhận định rất lớn, nhờ di sản văn hóa phong phú, cảnh quan đa dạng, thị trường khách quốc tế rộng. Do đó, giải pháp được chuyên gia khuyến cáo là: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ 4.0 vào trải nghiệm khách hàng. Cụ thể, Chatbot AI đa ngôn ngữ hỗ trợ 24/7; VR/AR cho phép khách “trải nghiệm thử” di tích, bãi biển, lễ hội trước khi quyết định; thẻ du lịch thông minh tích hợp thanh toán không tiền mặt.

Bên cạnh đó, chú trọng đào tạo và phát triển nhân lực số, thông qua việc tổ chức chương trình đào tạo về kỹ năng số cho hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn, điều hành tour…; hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập Quỹ hỗ trợ chuyển đổi số ngành du lịch, cung cấp vốn ưu đãi, tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật.

Đồng thời, đẩy mạnh marketing đa nền tảng, tối ưu SEO, tận dụng mạng xã hội và OTA; hợp tác với các tổ chức quốc tế về du lịch để học hỏi, chia sẻ dữ liệu và tiếp nhận chuyển giao công nghệ.

Giám đốc công ty du lịch AZA nhận định, khi chuyển đổi số diễn ra nhanh hơn và thực chất, đồng bộ hơn trong ngành du lịch Việt Nam sẽ là đòn bẩy chiến lược để chinh phục các thị trường mới ở các khía cạnh: Tăng sức hút đối với khách quốc tế; nâng cao hiệu quả quản lý; tối ưu chi phí và doanh thu; xây dựng hình ảnh quốc gia hiện đại.

“Trong 5 - 10 năm tới, nếu tận dụng tốt cơ hội, Việt Nam hoàn toàn có thể nằm trong nhóm điểm đến hàng đầu khu vực”, ông Đạt nhấn mạnh.

Nhiều ý kiến bày tỏ, nếu không vượt qua “điểm nghẽn” này, du lịch Việt Nam khó có thể đi xa trên bản đồ toàn cầu. Ngược lại, khi đồng bộ dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội định vị như một điểm đến thông minh – bền vững, sánh vai với các quốc gia tiên phong trong khu vực.