Nâng hạng kéo theo chuẩn đánh giá mới từ nhà đầu tư quốc tế
Việc thị trường chứng khoán Việt Nam đã được nâng hạng theo đánh giá của FTSE Russell không chỉ là sự thay đổi về phân loại thị trường, mà còn ghi nhận quá trình cải thiện liên tục về khung khổ pháp lý, mức độ minh bạch và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư theo thông lệ quốc tế. Quan trọng hơn, nâng hạng được xem là bước mở đường giúp thị trường tiếp cận các dòng vốn đầu tư dài hạn, quy mô lớn từ các quỹ toàn cầu. Trong bối cảnh đó, năm 2026 được đánh giá là giai đoạn mang tính bản lề, khi doanh nghiệp niêm yết cần thực sự nâng chuẩn để tận dụng hiệu quả cơ hội sau nâng hạng.
 |
| Chuẩn quản trị doanh nghiệp là “chìa khóa” giữ chân dòng vốn ngoại |
Theo quy định tại Thông tư số 68/2024/TT-BTC, từ cuối năm 2024, doanh nghiệp niêm yết thuộc diện áp dụng phải thực hiện công bố thông tin định kỳ bằng tiếng Anh. Đến năm 2025, phần lớn doanh nghiệp trong rổ VNX Allshares đã triển khai công bố thông tin song ngữ, qua đó cải thiện đáng kể khả năng tiếp cận thông tin của nhà đầu tư nước ngoài.
Về vấn đề này, ông Trương Hiền Phương - Giám đốc Cấp cao Công ty cổ phần Chứng khoán KIS Việt Nam cho rằng, khi thị trường chứng khoán được nâng hạng, sự thay đổi lớn nhất không chỉ nằm ở quy mô dòng vốn, mà ở chất lượng nhà đầu tư tham gia thị trường. Theo ông Phương, các nhà đầu tư tổ chức quốc tế có yêu cầu rất cao về tính minh bạch, kỷ luật công bố thông tin và chuẩn mực quản trị, buộc thị trường phải vận hành chuyên nghiệp hơn.
Việc yêu cầu công bố thông tin bằng tiếng Anh không đơn thuần nhằm đáp ứng tiêu chí kỹ thuật, mà còn tạo áp lực buộc doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình công bố thông tin, nâng cao trách nhiệm giải trình và giảm độ trễ thông tin. Nếu doanh nghiệp thực hiện mang tính đối phó, hạn chế trong minh bạch sẽ nhanh chóng trở thành rào cản khi dòng vốn lớn bắt đầu dịch chuyển - Ông Trương Hiền Phương nhận định.
Minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp
Cùng với minh bạch thông tin, các tiêu chí về quản trị doanh nghiệp và phát triển bền vững đang ngày càng được nhà đầu tư quốc tế coi trọng. Các doanh nghiệp cho rằng, khi thị trường được nâng hạng, các yêu cầu đối với doanh nghiệp niêm yết sẽ trở nên khắt khe hơn đáng kể so với giai đoạn trước.
Thêm vào đó, trong Đề án phát triển thị trường chứng khoán, nhiều tiêu chuẩn mới đã được xác lập, trong đó có lộ trình áp dụng chuẩn báo cáo tài chính theo thông lệ quốc tế. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động xây dựng kế hoạch chuyển đổi hệ thống kế toán, chuẩn bị nguồn nhân lực và đầu tư cho hạ tầng quản trị, thay vì chờ đến khi các quy định trở thành bắt buộc.
Bên cạnh đó, hoạt động quan hệ nhà đầu tư cũng cần được nhìn nhận lại theo hướng thực chất hơn. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn toàn cầu ngày càng gay gắt, doanh nghiệp không thể thụ động chờ nhà đầu tư tìm đến, mà cần chủ động đối thoại, cung cấp thông tin và xây dựng chiến lược truyền thông dài hạn với thị trường.
Ngoài ra, vấn đề tái cấu trúc nguồn vốn và cải thiện thanh khoản cổ phiếu cũng được các chuyên gia nhấn mạnh. Doanh nghiệp cần từng bước giảm phụ thuộc vào vốn vay, hạ đòn bẩy tài chính và gia tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng nhằm nâng cao khả năng hấp thụ dòng vốn ngoại quy mô lớn khi thị trường được nâng hạng.
Theo đánh giá chung của các chuyên gia, nâng hạng thị trường chứng khoán là cơ hội mang tính bước ngoặt, nhưng chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu doanh nghiệp niêm yết sẵn sàng nâng chuẩn, thay đổi tư duy quản trị và chuẩn bị bài bản. Khi đó, dòng vốn quốc tế dài hạn mới có thể trở thành động lực thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
