Thị trường năng lượng toàn cầu những tuần qua chứng kiến những cú sốc chưa từng có khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, làm gián đoạn nguồn cung dầu và khí đốt trên quy mô lớn. Ước tính có tới 11 triệu thùng dầu mỗi ngày cùng hàng trăm tỷ m3 khí bị ảnh hưởng, đẩy giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Những biến động này không chỉ tác động trực tiếp đến chi phí nhập khẩu nhiên liệu, mà còn lan rộng tới tăng trưởng kinh tế và lạm phát toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam không đứng ngoài vòng xoáy. Áp lực lên thị trường xăng dầu trong nước gia tăng khi nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất bị gián đoạn, trong khi hoạt động nhập khẩu gặp nhiều trở ngại do các quốc gia xuất khẩu siết chặt nguồn cung. Đáng chú ý, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn – nguồn cung chiếm tỷ trọng lớn của thị trường – cũng chịu ảnh hưởng nhất định từ những biến động này, khiến nguy cơ thiếu hụt cục bộ trở nên hiện hữu.
 |
| Chủ động điều hành để xăng dầu không “sốc” trước biến động quốc tế. |
Trước những thách thức kép, Bộ Công Thương đã thể hiện rõ vai trò điều hành khi nhanh chóng xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt. Các phương án được thiết kế theo từng cấp độ biến động của thị trường quốc tế, cho phép cơ quan quản lý chủ động điều chỉnh chính sách, hạn chế tối đa tác động tiêu cực lan sang thị trường nội địa.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để điều hành giá xăng dầu theo hướng linh hoạt, bám sát diễn biến thế giới nhưng vẫn giữ được độ ổn định cần thiết. Việc sử dụng hiệu quả Quỹ bình ổn giá đã giúp giảm đáng kể biên độ tăng giá trong nước, qua đó góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định tâm lý thị trường.
Song song với đó, các giải pháp tài khóa cũng được triển khai quyết liệt. Chính phủ đã ban hành các chính sách điều chỉnh thuế, trong đó đáng chú ý là việc giảm thuế nhập khẩu ưu đãi xăng dầu xuống 0%, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn hàng trong bối cảnh thị trường quốc tế thu hẹp. Đây được xem là “van giảm áp” quan trọng, giúp duy trì nguồn cung và hạn chế đứt gãy chuỗi phân phối.
Ở góc độ cung ứng, Bộ Công Thương đã chỉ đạo đẩy mạnh khai thác dầu thô trong nước, đồng thời tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế để bảo đảm hoạt động của các nhà máy lọc dầu. Nhà máy Lọc dầu Dung Quất ghi nhận mức tăng sản lượng hơn 10%, đủ nguyên liệu duy trì sản xuất trong nhiều tuần tới, trong khi Nghi Sơn vẫn duy trì vận hành ổn định. Bên cạnh đó, việc đưa các nhà máy Ethanol và Condensat vào hoạt động cũng góp phần đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Công tác kiểm tra, giám sát thị trường cũng được tăng cường trên phạm vi toàn quốc. Các đoàn kiểm tra liên ngành liên tục rà soát hệ thống phân phối, yêu cầu doanh nghiệp duy trì tồn kho theo quy định, đảm bảo lưu thông hàng hóa thông suốt, tránh tình trạng găm hàng hay gián đoạn nguồn cung cục bộ.
Nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa các công cụ chính sách, đến thời điểm hiện tại, nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản vẫn được đảm bảo. Đáng chú ý, dù chịu áp lực lớn từ thị trường quốc tế, mức tăng giá trong nước vẫn được kiểm soát ở mức thấp hơn đáng kể so với thế giới. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả điều hành linh hoạt và kịp thời của cơ quan quản lý.
Trong thời gian tới, khi thị trường năng lượng toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, việc chủ động xây dựng kịch bản và điều hành linh hoạt sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt. Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến quốc tế, đồng thời kiến nghị các giải pháp về thuế và chính sách nhằm hỗ trợ bình ổn giá, kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Thực tiễn cho thấy, trong một thế giới đầy biến động, khả năng thích ứng nhanh và điều hành hiệu quả chính là “lá chắn” quan trọng giúp nền kinh tế vượt qua các cú sốc bên ngoài. Và trong câu chuyện xăng dầu, những bước đi chủ động hiện nay đang góp phần củng cố niềm tin thị trường, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
