Chiêu trò “nhập 1 giả 99”, ảnh hưởng lớn tới doanh nghiệp chân chính

Vàng thau lẫn lộn

Thị trường Việt Nam đang chứng kiến một chiêu trò gian lận tinh vi: "nhập 1 giả 99". Dưới hình thức hợp pháp của hàng nhập khẩu, một số đối tượng đã trà trộn hàng giả, hàng nhái kém chất lượng, đánh lừa người tiêu dùng, cạnh tranh không lành mạnh và gây tổn thất nghiêm trọng cho các doanh nghiệp chân chính.

Thủ đoạn “nhập 1 giả 99” được hiểu đơn giản là doanh nghiệp hoặc cá nhân khai báo hải quan với một lượng rất nhỏ hàng thật (đủ tiêu chuẩn, có hóa đơn đầy đủ), nhưng trên thực tế lại vận chuyển vào thị trường nội địa chủ yếu là hàng giả, hàng nhái đi kèm. Lô hàng vì có “hàng mẫu thật” nên dễ dàng qua khâu kiểm tra, kiểm định.

Ngày càng xuất hiện nhiều chiêu trò gian lận thương mại. Ảnh minh họa

Đánh giá của cơ quan chức năng, đây là hình thức gian lận thương mại ngày càng phổ biến, đặc biệt trong các lĩnh vực mỹ phẩm, thời trang, linh kiện điện tử, phụ tùng ô tô, thực phẩm chức năng... Nhiều container hàng hóa nhập khẩu về qua đường biển hoặc đường bộ có dấu hiệu khai gian, nhưng việc kiểm tra toàn bộ rất khó khăn do hạn chế về nhân lực, thiết bị và thời gian.

Đã có doanh nghiệp phản ánh, phải mất rất nhiều thời gian để xây dựng uy tín, bảo hộ thương hiệu và đảm bảo chất lượng sản phẩm, nhưng khi hàng giả tràn lan trên thị trường với giá rẻ, người tiêu dùng hoang mang, quay lưng lại với cả hàng thật. Điều này khiến doanh nghiệp không chỉ mất thị phần, mà còn mất luôn niềm tin.

Người tiêu dùng thì lo lắng, bởi chưa khi nào ra ngoài đường hoang mang như hiện nay, không biết mặt hàng nào là thật, mặt hàng nào là giả.

Tình trạng này cũng làm mất cân bằng giá cả thị trường. Các doanh nghiệp chân chính khó cạnh tranh nổi với những đối tượng bán hàng giả giá siêu rẻ. Nhiều đơn vị phải liên tục điều chỉnh chiến lược kinh doanh, giảm chi phí, thậm chí cắt giảm nhân sự để tồn tại. Và người tiêu dùng là nạn nhân cuối cùng.

Từ thực tế doanh nghiệp chuyên sản xuất bún, hủ tiếu, bánh canh… tại TP. Hồ Chí Minh, bà Nguyễn Thị Bính - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần sản xuất thương mại dịch vụ Nguyễn Bính chia sẻ với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập về mánh khóe này, đó là có cơ sở ký hợp đồng thu mua sản phẩm của công ty Nguyễn Bính để cung cấp vào suất ăn bán trú trong trường học, nhưng họ chỉ lấy 1 phần rất nhỏ của công ty, phần lớn lấy những hàng trôi nổi không rõ nguồn gốc bên ngoài. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn đến uy tín của doanh nghiệp. Vấn đề này chính bản thân doanh nghiệp cũng biết nhưng bất lực.

Lỗ hổng trong quản lý

Nguyên nhân chính khiến chiêu trò “nhập 1 giả 99” hoành hành là do vẫn còn kẽ hở trong khâu kiểm tra hàng hóa tại cửa khẩu. Ngoài ra, chế tài xử phạt với hành vi nhập khẩu hàng giả chưa đủ sức răn đe. Một số doanh nghiệp vi phạm tiếp tục hoạt động dưới tên gọi mới hoặc núp bóng dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể.

Để ngăn chặn tình trạng này, giới chuyên gia khuyến cáo, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và người tiêu dùng với các giải pháp mạnh mẽ, thực chất. Cụ thể, cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra toàn diện tại các cửa khẩu, đặc biệt với những mặt hàng có nguy cơ cao. Đồng thời, áp dụng công nghệ kiểm tra hiện đại như AI, mã số truy xuất nguồn gốc, blockchain nhằm tăng độ chính xác trong phát hiện gian lận.

Về phía doanh nghiệp, chủ động đăng ký bảo hộ thương hiệu, hợp tác với lực lượng quản lý thị trường và truyền thông để phát hiện sớm hàng giả, hàng nhái. Chia sẻ về vấn đề này, một doanh nghiệp chuyên phân phối thực phẩm chức năng, cho biết: “Chúng tôi triển khai hệ thống truy xuất QR riêng cho từng lô hàng, đồng thời cho phép khách hàng quét mã kiểm tra ngay tại điểm bán. Đây là bước đi giúp minh bạch hóa sản phẩm”.

Ngoài ra, người tiêu dùng cũng cần nâng cao ý thức cảnh giác, không dễ dàng tin vào những lời quảng cáo “hàng nhập khẩu giá rẻ” hay “xách tay chính hãng” mà không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp; phản ánh cho cơ quan chức năng khi phát hiện nghi vấn hàng giả, hàng nhái.