 |
| Cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản dịp Tết Nguyên đán. Ảnh: Cục an toàn thông tin. |
Thông tin từ Cục An toàn thông tin, ngay trong tuần đầu tiên của năm mới 2025, đã có 6.685 phản ánh trường hợp lừa đảo trực tuyến do người dùng internet Việt Nam gửi về. Trong 6.685 phản ánh, có 213 trường hợp phản ánh được tiếp nhận thông qua hệ thống Trang cảnh báo an toàn thông tin Việt Nam (canhbao.khonggianmang.vn); còn lại 6.472 trường hợp phản ánh cuộc gọi, tin nhắn lừa đảo thông qua tổng đài 156/5656.
Tết Nguyên đán là dịp mà mọi người háo hức chuẩn bị cho một năm mới, nhưng cũng là thời điểm các giao dịch trực tuyến tăng mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng lừa đảo thực hiện hành vi phạm pháp.
Thống kê từ Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho thấy, các vụ lừa đảo trực tuyến gia tăng đáng kể vào những tháng cuối năm, đặc biệt là cận Tết. Những thủ đoạn tinh vi không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn làm lộ thông tin cá nhân, gây hoang mang trong xã hội.
Lừa đảo 'việc nhẹ, lương cao'
Lừa đảo 'việc nhẹ, lương cao' không còn là một chiêu trò mới, nhưng thủ thuật tinh vi của các đối tượng vẫn luôn thành công thao túng tâm lý người dân khiến họ sập bẫy.
Mới đây, Cảnh sát hình sự tỉnh Quảng Ninh vừa tiếp nhận đơn trình báo của người đàn ông ở thành phố Cẩm Phả về việc bị lừa 1,7 tỷ đồng. Theo đó, đầu tháng 1/2025, ông nhận được lời mời làm cộng tác viên online tại nhà với nhiệm vụ tăng tương tác cho một sàn thương mại điện tử. Tiền hoa hồng sẽ được trả hàng ngày. Thấy công việc đơn giản, lại có thu nhập nên ông đã liên tục chuyển tiền vào số tài khoản được cung cấp để thực hiện "nhiệm vụ mua hàng." Tuy nhiên, khi đã chuyển đến 1,7 tỷ đồng, ông không rút được tiền gốc và tiền hoa hồng.
Với thủ đoạn trên, các đối tượng lừa đảo thường lập ra các Fanpage trên nền tảng Facebook với nội dung cung cấp dịch vụ hỗ trợ xây dựng gian hàng hoặc tuyển cộng tác viên làm việc online trên các sàn thương mại điện tử. Khi có người hỏi, nhóm lừa đảo sẽ sử dụng các tài khoản Facebook ảo kết bạn, làm quen, rủ rê họ mở các gian hàng trên các sàn thương mại điện tử, hướng dẫn làm các nhiệm vụ mua hàng để chiếm đoạt tài sản.
Nhà chức trách khẳng định, các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada hiện không có chương trình tuyển cộng tác viên cũng như làm nhiệm vụ để tăng tương tác cho sàn. Những lời mời gọi với nội dung tương tự đều là lừa đảo.
Giả mạo các thương hiệu, doanh nghiệp đưa ra các chương trình tri ân, tặng quà, khuyến mại trong dịp Tết
Đối tượng lừa đảo sử dụng mạng xã hội hoặc gọi điện thoại mạo danh các công ty có thương hiệu như Công ty FPT, Siêu thị Điện máy xanh, Tokyo Life… thông báo các chương trình khuyến mãi, tri ân, tặng quà trong dịp Tết; tổ chức các cuộc thi hay thông báo khách hàng trúng thưởng các phần quà có giá trị cao như xe máy SH, điện thoại Iphone, sổ tiết kiệm có giá trị vài trăm triệu đồng… Sau đó, đối tượng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản do đối tượng chỉ định để làm thủ tục nhận thưởng. Sau khi nhận được tiền, các đối tượng chặn liên lạc với nạn nhân.
Kêu gọi đầu tư, tài chính, tiền ảo
Đối tượng lừa đảo lập ra các trang web, ứng dụng giao dịch tiền ảo, chứng khoán, ngoại hối… kêu gọi người dân tham gia đầu tư để thu lợi nhuận. Đồng thời, mời người chơi tham gia các hội nhóm trên các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Telegram, Viber… dùng nhiều tài khoản khác nhau làm “chim mồi”, khuyến khích người chơi đầu tư. Ban đầu, các đối tượng để người chơi có lợi nhuận để tạo sự tin tưởng. Sau khi người chơi tham gia với số tiền lớn hơn, các đối tượng sẽ lấy lý do người chơi thao tác không đúng, hệ thống bị lỗi… khiến người chơi không rút được tiền và bị mất hết số tiền đầu tư.
Lừa đảo khuyến mãi, mua vé rẻ dịp Tết
Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025 đang đến gần, nhu cầu mua sắm, đặt vé máy bay và vé xe của người dân trên cả nước tăng cao. Đây cũng là thời điểm đối tượng lừa đảo lợi dụng để thực hiện các hành vi chiếm đoạt tài sản.
Theo phản ánh của người dân tới hệ thống Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam (VNCERT/CC), những ngày gần đây đã xuất hiện trường hợp giả mạo thương hiệu, doanh nghiệp để mời chào các chương trình 'khuyến mãi Tết,' 'vé xe Tết giá rẻ' hoặc 'vé máy bay ưu đãi.'
Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn làm giảm lòng tin của người dân vào các giao dịch trực tuyến.
 |
| Các đối tượng lừa đảo thường là giả danh nhân viên hoặc đại lý ủy quyền của các hãng hàng không để lấy lòng tin người dân. (Nguồn: Cục An toàn thông tin) |
Mặc dù đã có nhiều cảnh báo từ các cơ quan chức năng, những thủ đoạn lừa đảo trực tuyến trên không gian mạng Việt Nam vẫn ngày càng tinh vi và biến hóa khó lường.
Thủ đoạn thường được các đối tượng sử dụng là giả danh nhân viên hoặc đại lý ủy quyền của các hãng hàng không để gọi điện, nhắn tin cho người dân giới thiệu các chương trình ưu đãi, đưa ra mức giá vé hấp dẫn, cùng cam kết có thể chiết khấu cao.
Kẻ lừa đảo còn sử dụng các cụm từ kích thích tâm lý như "đặt vé ngay kẻo hết” hoặc “ưu đãi chỉ dành cho số lượng giới hạn” để tạo áp lực, khiến nạn nhân đưa ra quyết định một cách vội vàng.
Sau khi nhận được tiền từ nạn nhân, kẻ lừa đảo sẽ lập tức chặn liên lạc và xóa toàn bộ dấu vết. Điều này khiến người bị hại không thể liên lạc hoặc truy tìm thông tin để khiếu nại.
Đổi tiền lẻ qua mạng xã hội
Một trong những chiêu trò phổ biến nhất dịp Tết là dịch vụ đổi tiền lẻ qua mạng xã hội. Nhu cầu đổi tiền mới, tiền lẻ để lì xì trong dịp năm mới rất lớn, đặc biệt ở các khu vực thành phố. Lợi dụng điều này, các đối tượng lừa đảo giả mạo dịch vụ đổi tiền với mức phí hấp dẫn. Người dùng, vì thiếu cảnh giác hoặc ham rẻ, đã chuyển khoản trước để đổi tiền. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, các đối tượng ngay lập tức chặn liên lạc và biến mất. Nạn nhân không chỉ mất tiền mà còn không thể truy vết hoặc lấy lại tài sản.
Do hoạt động đổi tiền lẻ, tiền mới thường giao dịch qua mạng nên thực tế thậm chí có người khi nhận về cọc tiền bị rút ruột, không đúng sêri lẫn tiền cũ nát, thậm chí không kiểm tra kỹ càng còn có thể nhận về tiền giả… Nghiêm trọng hơn, một số nạn nhân còn bị “bùng” tiền cọc khi chủ tài khoản bán tiền chặn liên lạc ngay sau khi nhận được chuyển khoản.
Điều đáng nói là những người bị lừa đảo, nhận tiền giả thường không dám trình báo với cơ quan chức năng vì lo ngại bị truy cứu trách nhiệm liên quan đến việc mua – bán tiền giả.
Lập tài khoản mạng xã hội giả mạo hoặc chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội để lừa đảo
Lợi dụng nhu cầu gần Tết có nhiều người ở nước ngoài muốn gửi tiền về cho gia đình, các đối tượng đã nhắm vào tài khoản mạng xã hội của các du học sinh, người đang sống ở nước ngoài, lập tài khoản mạng xã hội giả mạo hoặc chiếm đoạt các tài khoản mạng xã hội đó rồi nhắn tin cho gia đình, bạn bè hoặc người thân ở Việt Nam nhờ chuyển tiền giúp, dưa ra hứa hẹn mức phí dịch vụ “hoa hồng” rất cao. Bên cạnh đó, để tăng thêm lòng tin, trong nhiều trường hợp các đối tượng còn sử dụng công nghệ deepfake để tạo video giả mạo người thân để lừa đảo…
Để phòng ngừa tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng trong dịp cận Tết Nguyên đán, người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, trong đó:
- Cảnh giác trước những lời hứa hẹn về việc làm thu nhập cao, việc làm không cần bằng cấp; xác minh thông tin từ các nguồn chính thức, không tin tưởng vào những thông báo hoặc kênh thông tin không rõ ràng. Người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng; thiết lập xác thực 2 yếu tố cho tài khoản trực tuyến và cập nhật mật khẩu thường xuyên.
– Thận trọng trước những thông tin trên mạng về việc khuyến mãi, trúng thưởng, nhận quả… trong dịp Tết, đặc biệt với những hướng dẫn để được nhận quả, phòng ngừa phát hiện các hành vi giả mạo để lừa đảo.
– Kiểm tra kỹ thông tin đơn vị đặt phòng khách sạn, đặt vé máy bay, vé tàu xe, tour du lịch… Chỉ đặt vé hay đăng ký tại các cơ sở uy tín, có trụ sở rõ ràng.
– Cần cảnh giác với những đối tượng không quen biết, tuyệt đối không thực hiện đổi tiền qua mạng xã hội để tránh trở thành “con mồi” tiếp tay cho các hành vi lừa đảo. Người dân chỉ nên sử dụng các dịch vụ đổi tiền của ngân hàng, công ty tài chính hoặc các cơ sở kinh doanh có uy tín, được cấp giấy phép hoạt động hợp pháp.
– Cảnh giác với các lời mời tham gia kiếm tiền trên mạng, đầu tư tài chính, tiền ảo, cho vay tiền qua mạng thủ tục nhanh, lãi suất thấp… để tránh sa vào các cạm bẫy lừa đảo. Bảo vệ các thông tin cá nhân; kiểm tra, cập nhật và sử dụng các tính năng bảo mật, quyền riêng tư trên các tài khoản ngân hàng, tài khoản mạng xã hội… tránh bị kẻ xấu chiếm đoạt phục vụ hoạt động lừa đảo.
– Kiểm tra kỹ trước các lời đề nghị trên mạng xã hội của người thân khi đề nghị vay tiền, chuyển tiền để phòng ngừa các hoạt động giả mạo.
Trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần báo ngay cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý.
