Các tỉnh đồng loạt triển khai Ban QLDA cấp xã theo mô hình chính quyền 2 cấp, Bắc Ninh chọn cách làm khác biệt

Hà Nội, Hưng Yên và một số tỉnh thành nhanh chóng thành lập, nhiều tỉnh khác thận trọng “tuỳ theo nhu cầu”

Hà Nội và Hưng Yên là hai địa phương đi đầu, đã hoàn tất việc thành lập Ban QLDA cấp xã/ phường ngay trong quý III/2025, đồng thời giải thể các Ban QLDA khu vực cũ và điều chuyển toàn bộ nhân sự về các xã/ phường. Nhiều tỉnh thành khác như TP. Hải Phòng, Cà Mau, Bình Dương… cũng đang hướng dẫn các xã, phường thành lập Ban QLDA cấp xã/ phường cũng theo nguyên tắc “có nhu cầu thì thành lập” và giải tán các Ban QLDA khu vực (trước đây thường trực thuộc Sở Xây dựng hoặc Ban QLDA tỉnh) để chia nhân sự về cấp xã/ phường.

Văn bản 187-TB/TƯ Cà Mau về Phương án sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập.

Bắc Ninh không giải tán Ban khu vực, để xã tự cân nhắc nhu cầu thực tế

Sau giai đoạn đầu nhiều địa phương thành lập Ban QLDA cấp xã/ phường đã hoạt động hiệu quả thì đến nay các tỉnh bắt đầu thực hiện theo nhưng thận trọng hơn. Để chính quyền xã tự đánh giá nhu cầu, tự chịu trách nhiệm về bộ máy và ngân sách. Bắc Ninh là một trong những tỉnh đầu tiên công khai giữ lại Ban QLDA khu vực như một “lực lượng dự bị chiến lược”.

Ngày 01/02/2025, Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Công văn số 3311/SNV-TCBC hướng dẫn chi tiết việc thành lập Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp xã/ phường. Điểm đáng chú ý nhất trong văn bản này là: Không yêu cầu giải tán các Ban QLDA khu vực (đang trực thuộc các Ban QLDA của tỉnh). Chỉ khuyến khích các xã/ phường có nhu cầu thực sự (nhiều dự án, mật độ dân cư cao, khối lượng công trình lớn) mới thành lập Ban QLDA riêng. Thời gian hoàn thành việc nghiên cứu, đề xuất thành lập chậm nhất trong tháng 12/2025.

Văn bản 3311 của Sở nội vụ Bắc Ninh về hướng dẫn thành lập Ban QLDA cấp Xã.

Nhiều luồng ý kiến trái chiều.

Ông NTT một lãnh đạo của xã giáp Hà Nội cho biết: “Có nhiều quan điểm chung cho rằng Nếu tỉnh bắt giải tán hết Ban khu vực. Các xã/ phường không thành lập Ban QLDA xã không biết lấy đâu ra người có kinh nghiệm để chạy hàng chục dự án nghìn tỷ đang triển khai đồng loạt”.

Việc giữ lại các Ban QLDA khu vực trực thuộc các Ban QLDA tỉnh, đồng thời cho phép xã/ phường thành lập Ban QLDA riêng khi cần thiết đã tạo ra cơ chế linh hoạt. Xã/ phường nào đủ mạnh thì tự chủ hoàn toàn, xã/ phường nào còn yếu thì vẫn có thể nhờ hỗ trợ từ Ban khu vực hoặc ký hợp đồng dịch vụ với các Ban tỉnh. Ông NTT chia sẻ thêm.

Ông C một lãnh đạo Ban QLDA khu vực trực thuộc một Ban QLDA tỉnh Bắc Ninh cho biết: “Hiện tại tỉnh Bắc Ninh đang có 18 Ban QLDA khu vực trực thuộc các Ban QLDA tỉnh với nhân sự cả nghìn người ( tính cả nhân sự chính ở các Ban QLDA tỉnh). Nếu tỉnh không có chủ trương giải thể Ban QLDA khu vực để chia nhân sự về các Ban QLDA xã/ phường thì các Ban QLDA tỉnh tới đây sẽ phải gồng mình với lượng nhân sự đông đảo này. Sẽ rất khó khăn khi các xã/ phường đều có Ban QLDA riêng để thực hiện các dự án tại địa phương”.

Các xã/ phường khi thành lập Ban QLDA đang rất thiếu người có chuyên môn sâu để quản lý hàng loạt dự án hạ tầng, giao thông, trường học, trạm y tế… theo nguồn vốn trung hạn 2021-2025 và 2026-2030 đang đổ về. Sau này các xã/phường đã ổn định nhân sự lúc đó dự án họ tự thực hiện không nhờ đến các Ban QLDA khu vực như chúng tôi nữa sẽ là gánh nặng rất lớn cho các Ban QLDA tỉnh lúc đó có muốn về địa phương cũng khó. Cũng cùng quan điểm anh NVH chuyên viên một Ban QLDA khu vực chia sẻ.

Có thể thấy, sau giai đoạn đầu nhiều địa phương “chạy đua” thành lập Ban QLDA cấp xã theo kiểu “cào bằng”, đến nay các tỉnh bắt đầu chuyển sang cách làm thận trọng hơn. Đây cũng là tín hiệu cho thấy việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo Nghị quyết 18 và mô hình chính quyền 2 cấp đang chuyển từ giai đoạn từ “tinh gọn trên giấy” sang “hiệu quả thực chất”.

Tuy nhiên, có rất nhiều người lại cho rằng việc không giải thể các Ban QLDA khu vực để đưa nhận sự về các Ban QLDA xã, phường sẽ tiềm ẩn nguy cơ “ bất cập trong phân bổ nhân lực”. Nhiều xã/ phường khi thành lập Ban QLDA thiếu nhân sự có chuyên môn cao như: kỹ sư, cán bộ quản lý dự án… những cán bộ đã có kinh nghiệm thực tế trong khi những cán bộ đó lại dường như trở thành “gánh nặng” cho bộ máy của các Ban QLDA tỉnh.