Lào Cai đưa AI vào công việc: Giảm áp lực hành chính, không thay trách nhiệm cán bộ

Sáng 8/9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Tỉnh ủy Lào Cai tổ chức hội nghị bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho cán bộ lãnh đạo, quản lý năm 2026. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới Đảng ủy Quân sự tỉnh, Đảng ủy Công an tỉnh và các xã, phường trên địa bàn.

Quang cảnh Hội nghị (Ảnh: Hồng Oanh)

Thay vì chỉ giới thiệu khái niệm hoặc xu hướng công nghệ, chương trình tập trung vào ba nội dung gắn trực tiếp với hoạt động của bộ máy hành chính: nhận thức và ứng dụng AI trong lãnh đạo, điều hành chính quyền địa phương 2 cấp; thực hành sử dụng AI; thực trạng và những yêu cầu đặt ra khi đưa công nghệ này về cơ sở.

Ông Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai chủ trì tại điểm cầu trung tâm. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới Đảng ủy Quân sự tỉnh, Đảng ủy Công an tỉnh và các xã, phường trên địa bàn. (Ảnh: Hồng Oanh)

Các đại biểu được hướng dẫn cách lựa chọn công việc phù hợp để ứng dụng AI, đặt yêu cầu, kiểm chứng kết quả, nhận diện rủi ro và xác định trách nhiệm của người sử dụng. Đây là những kỹ năng quan trọng bởi hiệu quả của AI phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu đầu vào, cách giao nhiệm vụ và khả năng thẩm định của cán bộ.

AI có thể hỗ trợ tóm tắt và tra cứu tài liệu, phân tích hồ sơ, trích xuất nhiệm vụ, dự thảo văn bản hoặc theo dõi tiến độ công việc. Tuy nhiên, kết quả do công nghệ tạo ra chỉ mang tính tham khảo, không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của cán bộ, nhất là đối với những nội dung liên quan đến quyết định hành chính.

Điểm đáng chú ý là các đại biểu được trực tiếp thực hành thiết lập bàn làm việc số, tìm kiếm và phân tích hồ sơ; chuyển nội dung văn bản thành từng nhiệm vụ cụ thể, xác định người phụ trách, thời hạn thực hiện và sản phẩm đầu ra. Cách tiếp cận này giúp AI được nhìn nhận từ nhu cầu công việc hằng ngày, thay vì một công nghệ xa rời thực tế.

Gần 4.800 văn bản và áp lực tại cấp xã đó chính là câu chuyện được Bí thư Đảng ủy xã Lâm Thượng Phạm Trung Kiên chia sẻ tại hội nghị phần nào cho thấy quy mô công việc mà cán bộ cơ sở đang phải xử lý. (Ảnh: Hồng Oanh)

Trong 8 tháng năm 2026, Đảng ủy xã Lâm Thượng tiếp nhận gần 3.000 văn bản đến và ban hành hơn 1.800 văn bản đi. Bình quân mỗi tháng, địa phương phải tiếp nhận, xử lý hoặc phát hành hàng trăm văn bản với nhiều nhóm nhiệm vụ, thời hạn và đơn vị phối hợp khác nhau.

Nếu việc phân loại, giao nhiệm vụ và theo dõi tiến độ chủ yếu được thực hiện thủ công, nguy cơ bỏ sót nội dung hoặc chậm xử lý có thể xuất hiện khi khối lượng công việc tăng cao. Đây cũng là lý do xã đang nghiên cứu ứng dụng AI Agent để hỗ trợ đọc, phân loại văn bản, nhận diện nhiệm vụ, đề xuất phân luồng, soạn thảo, tổng hợp báo cáo và theo dõi tiến độ.

Giá trị của công nghệ trong trường hợp này không nằm ở việc viết nhanh một văn bản. Điều đáng quan tâm hơn là khả năng bóc tách yêu cầu từ hàng nghìn tài liệu, kết nối nhiệm vụ với người phụ trách và cảnh báo những đầu việc sắp đến hạn.

Nếu được tổ chức phù hợp, AI có thể giúp cán bộ dành ít thời gian hơn cho những thao tác lặp lại, qua đó tập trung vào thẩm định nội dung, giải quyết công việc và tương tác với người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc ứng dụng AI tại cấp xã cũng đặt ra những vấn đề không thể xem nhẹ như độ chính xác của thông tin, bảo vệ dữ liệu, phân quyền khai thác, lưu trữ hồ sơ và khả năng kiểm soát nội dung do công nghệ tạo ra. Một câu trả lời trôi chảy chưa đồng nghĩa với một kết quả đúng về pháp lý hoặc phù hợp với tình hình thực tế.

Đại diện Tập đoàn CMC trình bày các nội dung chuyên đề. (Ảnh: Hồng Oanh)

Nguyên tắc được xác định tại hội nghị là AI đề xuất, cán bộ kiểm tra và người có thẩm quyền quyết định. Ranh giới này đặc biệt quan trọng trong hoạt động công vụ, nơi mỗi văn bản, ý kiến tham mưu hay quyết định đều gắn với trách nhiệm của cá nhân và cơ quan ban hành.

Như vậy, AI không làm giảm vai trò của cán bộ mà đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực kiểm chứng. Người sử dụng phải biết dữ liệu nào được phép đưa vào hệ thống, kết quả nào có thể tham khảo và nội dung nào bắt buộc phải đối chiếu với quy định, hồ sơ gốc cùng thực tiễn địa phương.

Hội nghị ngày 8/9 mới là bước cập nhật kiến thức và hình thành phương pháp tiếp cận. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc lựa chọn đúng khâu cần ứng dụng, chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng quy trình kiểm soát và đo lường cụ thể thời gian, chi phí được tiết giảm.

Từ câu chuyện gần 4.800 văn bản tại xã Lâm Thượng, AI đang được đặt đúng vào một bài toán cụ thể của chính quyền cơ sở: giảm áp lực xử lý công việc nhưng không làm mờ trách nhiệm của con người. Khi nguyên tắc ấy được giữ vững, công nghệ mới có thể trở thành trợ lý hữu ích thay vì một lớp thủ tục số mới trong bộ máy hành chính.