Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Cà Mau xác định khoa học công nghệ là nền tảng quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Địa phương hướng tới phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội vùng cực Nam Tổ quốc trong giai đoạn mới.
 |
| Cà Mau đẩy mạnh khoa học công nghệ, hướng tới tăng trưởng bền vững |
Khoa học công nghệ trở thành động lực tăng trưởng mới
Trước bối cảnh phát triển cạnh tranh giữa các địa phương ngày càng lớn, lãnh đạo tỉnh Cà Mau đã tư duy điều hành việc lựa chọn khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm trụ cột tăng trưởng của địa phương. Đây không còn là định hướng mang tính khẩu hiệu mà đã được cụ thể hóa bằng hàng loạt mục tiêu định lượng và nhóm nhiệm vụ rõ ràng cho giai đoạn 2026 - 2030.
Theo kế hoạch vừa được UBND tỉnh ban hành, tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng kinh tế “2 con số”, đồng thời tạo nền tảng thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng hiện đại, bền vững. Điểm đáng chú ý là tỉnh không chỉ tập trung vào nghiên cứu khoa học đơn thuần mà hướng mạnh đến khả năng ứng dụng thực tế trong sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội. Trong đó, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển, năng lượng tái tạo đến chuyển đổi số và khởi nghiệp sáng tạo đều được xác định là những lĩnh vực ưu tiên. Định hướng này được đánh giá phù hợp với điều kiện thực tế của Cà Mau, là địa phương có thế mạnh lớn về thủy sản, kinh tế biển và tài nguyên sinh thái nhưng vẫn cần thêm dư địa về công nghệ để nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.
Tập trung hoàn thiện nền tảng giai đoạn 2026 - 2027
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu, tỉnh sẽ tập trung xây dựng nền tảng thể chế, nguồn lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Động thái này được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài về cơ chế, nguồn nhân lực và khả năng liên kết giữa doanh nghiệp với hoạt động nghiên cứu. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện cơ chế và chính sách đặc thù nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo. Đồng thời tỉnh Cà Mau cũng định hướng thí điểm các mô hình kinh tế mới, kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ phù hợp với điều kiện địa phương. Song song đó, tỉnh sẽ rà soát các thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư, đất đai, sở hữu trí tuệ, tín dụng, mua sắm công để tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp công nghệ phát triển. Ở giai đoạn này, công tác đào tạo nguồn nhân lực cũng được đặt lên hàng đầu. Địa phương xác định cần bồi dưỡng kỹ năng số, tư duy đổi mới cho đội ngũ cán bộ, doanh nghiệp và người dân nhằm hình thành lực lượng lao động có khả năng thích ứng với quá trình chuyển đổi số.
Việc đẩy mạnh tuyên truyền, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong xã hội được xem là bước đi cần thiết để tạo đồng thuận và thúc đẩy sự tham gia của toàn hệ thống chính trị.
 |
| Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho kinh tế địa phương |
Giai đoạn 2028 - 2030 tăng tốc ứng dụng và thương mại hóa
Sau giai đoạn xây nền, tỉnh sẽ bước vào giai đoạn tăng tốc ứng dụng công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Với mục tiêu cụ thể được đặt ra khá rõ ràng: Đến năm 2030, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt tối thiểu 55%. Tổng đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt ít nhất 2% GRDP, trong đó nguồn ngoài ngân sách chiếm trên 60%. Địa phương cũng đặt mục tiêu có tối thiểu 40% doanh nghiệp tham gia hoạt động đổi mới sáng tạo; xây dựng ít nhất một trung tâm nghiên cứu và phát triển hoặc đổi mới sáng tạo đạt uy tín trong nước, có khả năng kết nối quốc tế.
Một điểm đáng chú ý khác là yêu cầu phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ. Theo kế hoạch, Cà Mau sẽ hỗ trợ hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp khoa học công nghệ và duy trì tối thiểu 7 tổ chức khoa học - công nghệ hoạt động hiệu quả. Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, địa phương hướng tới bảo hộ từ 20 sản phẩm chủ lực, đặc thù trở lên và tăng số lượng đơn đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích hằng năm. Đây được xem là bước đi quan trọng để nâng giá trị thương hiệu địa phương, đặc biệt với các ngành hàng thế mạnh như thủy sản, chế biến nông sản và sản phẩm OCOP.
Doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm
Một trong những thay đổi lớn trong tư duy phát triển lần này là lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Cà Mau định hướng tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học công nghệ nhằm rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tế. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp ngành nghề truyền thống sẽ được hỗ trợ chuyển đổi số, tiếp cận thương mại điện tử và các nền tảng công nghệ mới. Đây là giải pháp quan trọng giúp cộng đồng doanh nghiệp địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh.
Đáng chú ý, địa phương cũng nghiên cứu cơ chế sandbox để thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới và công nghệ mới. Nếu triển khai hiệu quả, đây sẽ là cơ hội để doanh nghiệp công nghệ mạnh dạn thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ mới mà không bị bó hẹp trong các quy định truyền thống. Ở góc độ phát triển kinh tế địa phương, việc thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ không chỉ tạo thêm động lực tăng trưởng mà còn góp phần hình thành lực lượng doanh nghiệp có giá trị gia tăng cao, ít phụ thuộc vào khai thác tài nguyên thô.
 |
| Cà Mau - doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới công nghệ, tăng tỷ lệ chi cho nghiên cứu phát triển |
Mở rộng liên kết vùng và thu hút nguồn lực xã hội
Ngoài mục tiêu phát triển nội lực, tỉnh Cà Mau cũng đặt trọng tâm vào liên kết vùng và thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân. Kế hoạch cho thấy địa phương sẽ tăng cường hợp tác với các viện, trường, doanh nghiệp công nghệ lớn trong và ngoài nước để thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, tỉnh sẽ đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động nghiên cứu khoa học, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho đổi mới công nghệ, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất và chế biến sâu. Đối với lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản, đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, kéo dài chuỗi giá trị và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt, việc lựa chọn khoa học công nghệ làm nền tảng phát triển cho thấy Cà Mau đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo thay vì phụ thuộc vào khai thác tài nguyên truyền thống. Nếu triển khai đồng bộ và hiệu quả, đây không chỉ là động lực thúc đẩy kinh tế địa phương mà còn góp phần nâng vị thế của Cà Mau trong chiến lược phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn mới.
