Thách thức thực tế của việc nhanh chóng nhận được hỗ trợ tài chính cho những người mất việc làm trong cuộc khủng hoảng kinh tế COVID-19 đã gây trở ngại cho các nền kinh tế tiên tiến và đang phát triển. Sự bế tắc kinh tế, các biện pháp tạo giãn cách vật lý, hệ thống bảo trợ xã hội chắp vá và, đặc biệt đối với các nước thu nhập thấp, mức độ phi chính thức cao, làm phức tạp thêm nhiệm vụ. Nhiều chính phủ đang tận dụng công nghệ di động để giúp đỡ công dân của họ.
Togo, một quốc gia Tây Phi nhỏ với 8 triệu người, đã có thể nhanh chóng phân phát hỗ trợ tài chính khẩn cấp cho nửa triệu người trong vòng chưa đầy hai tuần bằng điện thoại di động. Công nghệ này đã giúp mang lại lợi ích cho phụ nữ nói riêng, và nó hỗ trợ việc triển khai chương trình một cách minh bạch. Những người lao động phi chính thức ở Maroc cũng đang nhận được sự trợ giúp của chính phủ thông qua điện thoại của họ một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Trợ giúp xã hội và chuyển tiền
Nhiều quốc gia mới nổi và có thu nhập thấp đang mở rộng hỗ trợ trực tiếp cho các hộ gia đình và cá nhân vì họ không thể trực tiếp bảo vệ việc làm. Thiếu dữ liệu về tình trạng việc làm và ranh giới mờ nhạt giữa các tập đoàn và cá nhân trong khu vực phi chính thức cản trở hiệu quả của các chính sách thị trường lao động. Do đó, các chính phủ đặt cược vào chuyển tiền mặt khi cố gắng thúc đẩy hệ thống bảo trợ xã hội của họ, đồng thời cố gắng mở rộng phạm vi bảo hiểm của họ.
Ở châu Phi cận Sahara, hơn 80% các biện pháp được công bố kể từ khi bắt đầu đại dịch là dưới hình thức chuyển giao và chỉ 4% là các chính sách thị trường lao động. Trên toàn cầu, 30% các sáng kiến được các quốc gia thực hiện là chuyển tiền mặt.
Thông thường, việc cung cấp hỗ trợ thu nhập cho các hộ gia đình dễ bị tổn thương nhất dựa vào hệ thống nhận dạng quốc gia mạnh mẽ liên kết với thông tin kinh tế xã hội và yêu cầu nhiều cách tiếp cận trong việc phân phối tiền mặt cho những người cần nhất. Thiếu bất kỳ thành phần nào trong số các thành phần này trong phản ứng tức thời với cuộc khủng hoảng có thể tạo ra những thách thức khó khăn: Ví dụ, nếu chính phủ không thể nhắm mục tiêu đến những người thụ hưởng do thiếu thông tin kinh tế xã hội, thì chính phủ có thể phải lựa chọn giữa chi tiêu nhiều hơn để xây dựng một mạng lưới an toàn rộng lớn hơn hoặc kiểm soát ngân sách và loại trừ các hộ gia đình cần hỗ trợ.
Cơ chế chuyển tiền mặt hiệu quả
Tiền di động là một lựa chọn hiệu quả và thân thiện với khoảng cách vật lý để chuyển tiền mặt trên quy mô lớn, do quyền sở hữu và sử dụng điện thoại di động ở các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển là rất cao và trên toàn cầu, có 228 đại lý tiền di động (số nhỏ nhà bán lẻ nơi khách hàng có thể gửi hoặc rút tiền mặt trong và ngoài tài khoản di động, mua thẻ thời gian phát sóng điện thoại, v.v.) trên 100.000 người lớn so với chỉ 11 ngân hàng và 33 máy ATM. Do đó, tiền di động có thể giúp người dân nông thôn và vùng sâu vùng xa tiếp cận với các chương trình chuyển khoản của chính phủ mà không cần phải di chuyển xa hoặc xếp hàng chờ đợi, hoặc thậm chí có tài khoản ngân hàng - một lợi thế quan trọng trong một thế giới mà 1,7 tỷ người vẫn chưa có quyền truy cập vào các tổ chức tài chính chính thức .
Đại dịch đã khiến nhiều quốc gia tăng cường hệ sinh thái tiền di động của họ và giải quyết những hạn chế cụ thể. Các chính phủ có hoạt động phát triển hơn đã có thể phản ứng nhanh hơn.
Ecuador đã tăng gấp đôi số lượng đại lý tiền mặt được cấp phép trong hai tuần. Malaysia mở rộng truy cập Internet di động miễn phí. Nigeria hợp tác với các nhà khai thác mạng di động để xác định những người lao động phi chính thức dễ bị tổn thương ở các khu vực thành thị thông qua các mô hình mua hàng trong thời gian phát sóng. Ả Rập Xê Út giảm phí sử dụng di động để khuyến khích thanh toán di động. Vài năm trước, Peru đã thúc đẩy việc tạo ra một nền tảng cho phép chuyển tiền qua ba nhà khai thác di động hàng đầu và 32 ngân hàng. 
Tiền di động có rủi ro và hạn chế. Người dân ở các vùng nông thôn và vùng sâu vùng xa có thể thiếu phủ sóng di động, không dễ dàng tiếp cận các đại lý thu tiền hoặc đơn giản là điện. Đổi tiền di động lấy tiền mặt vẫn có thể tốn kém. Và mù chữ về kỹ thuật số và tài chính được biết đến là nguyên nhân cản trở việc áp dụng các dịch vụ di động kỹ thuật số.
Ở nhiều quốc gia, đại dịch đã buộc các nhà hoạch định chính sách phải nhanh chóng phản ứng để giảm bớt những điểm yếu trong quy định đối với tiền di động do các công ty viễn thông hoặc fintech phát hành, mà khách hàng của họ thường không được bảo vệ bởi các quy định giống như khách hàng của các ngân hàng. Điều quan trọng là phải đảm bảo rằng rủi ro của việc tăng tốc tiền di động, bao gồm cả rủi ro mạng và gian lận kỹ thuật số, không lớn hơn lợi ích.
Khung tiền di động
Ngoài chân trời khủng hoảng, nhiều quốc gia đã tìm cách thúc đẩy nền tảng thanh toán di động để giảm tham nhũng, cải thiện hiệu quả và minh bạch ngân sách, đồng thời mở rộng phạm vi tài chính, đặc biệt là đối với khu vực phi chính thức và phụ nữ.
Trong khi mở rộng quy mô chuyển tiền qua điện thoại di động một cách nhanh chóng để giúp giảm bớt tác động của đại dịch, các chính phủ nên thực hiện một cách tiếp cận rộng rãi vượt ra ngoài công nghệ và xem xét toàn bộ hệ sinh thái đằng sau một chương trình di động mạnh mẽ và có khả năng phục hồi.
Các nhà hoạch định chính sách và ngành công nghiệp nên xem xét một cách tiếp cận tổng thể để tích hợp tất cả các “khối xây dựng” của một nền tảng tiền điện thoại di động bền vững, bao gồm các bên liên quan và các yếu tố thiết kế và chính sách giúp tối đa hóa lợi ích trước rủi ro.
Khi các quốc gia chuyển từ chế độ khủng hoảng sang một trạng thái bình thường mới, đây là thời điểm thích hợp để lưu ý đến những trở ngại mà họ gặp phải trong việc mở rộng hỗ trợ cho những người đang chịu hậu quả kinh tế của việc đóng cửa.
Đồng thời, họ có thể xây dựng các giải pháp hoạt động hiệu quả nhất để bù đắp tổn thất thu nhập, tập trung vào các giải pháp bền vững thay vì các giải pháp thay thế được triển khai vào lúc khẩn cấp. Đây phải là một phần trong các chiến lược rộng lớn hơn của chính phủ nhằm tăng cường hệ thống bảo trợ xã hội trong trung hạn thông qua công nghệ.
PV
