Thứ ba 17/11/2026 16:08
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thương hiệu

Bài toán hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp SME

27/06/2022 15:49
Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) với tiềm lực tài chính nhỏ dẫn đến sức chống chọi yếu và khả năng ứng phó với biến động của nền kinh tế nhiều hạn chế, trong khi rủi ro tiềm ẩn lớn với triển vọng kinh doanh thiếu chắc chắn, nên không đủ lợi thế cạnh

Ảnh minh họa
Nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khá nhiều khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng. Ảnh: H.T

Thực trạng nhiều năm

Theo báo cáo Cập nhật đánh giá quốc gia 2021 của Ngân hàng Thế giới (WB) công bố gần đây, cơ quan này đánh giá ngành tài chính của Việt Nam vừa tương đối phát triển vừa kém phát triển theo tiêu chuẩn quốc tế.

Cụ thể, tỷ lệ doanh nghiệp, đặc biệt là SME, gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng tuy không cao hơn quá nhiều nhưng vẫn thuộc nhóm cao nhất trong khu vực. Khoảng một phần ba số công ty báo cáo những trở ngại vừa phải, lớn hoặc rất nghiêm trọng trong việc tiếp cận tài chính; tệ hơn một phần tư số quốc gia trên thế giới có dữ liệu.

Đây là một thực trạng đã được nhìn nhận và chỉ ra trong nhiều năm qua, dù các cơ quan quản lý đã có nhiều chính sách, giải pháp để đẩy mạnh phát triển tín dụng cho nhóm này.

Cùng với nông nghiệp nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, các SME đã được xếp vào nhóm ngành, thì lĩnh vực ưu tiên từ bấy lâu nay, nhận được nhiều cơ chế ưu đãi từ nhà điều hành.

Thái Lan cho phép các tài sản hình thành trong tương lai của doanh nghiệp (đặc biệt là các doanh nghiệp bán lẻ và doanh nghiệp nhỏ) và hộ gia đình được dùng làm tài sản thế chấp.

Trong đó, có tám loại hỗ trợ mà nhóm SME đương nhiên sẽ nhận được từ phía Nhà nước, gồm: Hỗ trợ tiếp cận tín dụng, quỹ bảo lãnh tín dụng SME; hỗ trợ thuế, kế toán; hỗ trợ mặt bằng sản xuất; hỗ trợ công nghệ; hỗ trợ cơ sở ươm tạo, cơ sở kỹ thuật, khu làm việc chung; hỗ trợ mở rộng thị trường; hỗ trợ thông tin, tư vấn và pháp lý; hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực.

Riêng ở hoạt động tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đã sớm thiết lập chính sách trần lãi suất cho vay dành cho lĩnh vực ưu tiên thấp hơn đáng kể so với các đối tượng khác. Đáng lưu ý là mức trần lãi suất này cũng đã liên tục giảm trong những năm qua, từ mức 13-15%/năm trong năm 2021 xuống chỉ còn 4,5%/năm tính đến thời điểm hiện tại.

Tuy nhiên, thực tế nhóm này vẫn gặp khá nhiều khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp, như những gì mà WB đã nêu ra. Trong khi đó, là một nền kinh tế đang phát triển, Việt Nam hiện có khoảng 785.000 SME, chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp. SME sử dụng 70% lực lượng lao động, đóng góp khoảng 45% GDP, 31% vào tổng số thu ngân sách, tuy nhiên dư nợ của nhóm này chỉ chiếm một tỷ trọng tương đối trong tổng dư nợ của toàn ngành kinh tế.

Vì sao?

Thực tế, một lượng vốn lớn của các ngân hàng hiện nay đã dành phục vụ cho các tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước lớn, đối với các ngân hàng bán buôn. Ngoài ra, các ngân hàng thuộc tốp đầu cũng dành một phần vốn đáng kể để đầu tư vào trái phiếu chính phủ, mà trong một số thời điểm đã dẫn đến hiệu ứng chèn lấn khi nhu cầu đầu tư, chi tiêu của Chính phủ gia tăng.

Trong khi đó, các ngân hàng bán lẻ lại chú trọng cho vay khách hàng cá nhân để tiêu dùng và đầu tư bất động sản nhiều hơn, do lãi suất cho vay cao hơn cộng thêm giá nhà đất luôn có xu hướng tăng, tài sản bảo đảm là nhà đất được xem là có tính an toàn hơn.

Cũng theo báo cáo của WB, trong khi có những hạn chế trong việc cấp tín dụng cho nhóm SME, ngành tài chính của Việt Nam lại khá phát triển về khả năng cung cấp tín dụng cho khu vực tư nhân, với 130% GDP, đạt mức cao nhất trong số các nước có thu nhập trung bình, gần với mức được quan sát thấy ở các nền kinh tế tiên tiến hơn, và thuộc số tốt nhất trong nhóm đồng hạng – các nước cùng trình độ phát triển.

Chính vì vậy, ngân hàng không còn chịu áp lực để giải ngân vốn đầu ra bằng mọi giá cho khách hàng, đặc biệt là nhóm SME. Nhất là khi, công tác thẩm định nhóm SME có những hạn chế, còn rủi ro trách nhiệm, rủi ro pháp lý luôn đi kèm vì nhóm này thiếu minh bạch, thường duy trì chế độ báo cáo với hai hệ thống sổ sách. Ngân hàng chỉ thẩm định báo cáo tài chính của doanh nghiệp dựa trên báo cáo cho cơ quan thuế, trong khi báo cáo thuế của các doanh nghiệp này phần lớn đều ghi nhận thua lỗ.

Điều quan trọng hơn nữa là các SME thường không có/không đủ tài sản thế chấp mà các ngân hàng lại luôn ưu tiên cho các khoản vay có tài sản thế chấp, chẳng hạn như bất động sản và phương tiện đi lại. Một số ngân hàng coi tài sản thế chấp là yếu tố hàng đầu khi cho vay, coi hầu hết các yếu tố khác là quá khó giải quyết hoặc đơn giản là không quan trọng…

Giải pháp?

Từ những vấn đề trên, để thúc đẩy ngân hàng mở rộng cửa tín dụng hơn dành cho nhóm SME, có lẽ nên có giải pháp xóa vấn nạn hai sổ sách. Khi đó, với các số liệu, báo cáo tài chính minh bạch hơn sẽ giúp ngân hàng tránh được lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức do tình trạng thông tin bất cân xứng gây ra, cũng như giúp công tác thẩm định dễ dàng hơn. Điều này không phải là không thực hiện được, nếu nhìn vào trường hợp tương tự – giao dịch nhà đất hai giá suốt nhiều năm giờ đây đang dần được kiểm soát chặt chẽ hơn.

Thứ hai, cần tiếp tục kiểm soát chặt dòng vốn tín dụng vào các kênh có tính đầu cơ rủi ro như bất động sản, ưu tiên cho hoạt động sản xuất, công nghiệp hỗ trợ và nhóm SME. Ngoài ra, cũng nên tăng cường kiểm soát hiệu quả sử dụng vốn của các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước, tránh để nhu cầu vốn khổng lồ của nhóm này lấn át quá mức nhu cầu tín dụng của khu vực doanh nghiệp tư nhân mà nhóm SME là chủ yếu.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần sắp xếp lại và nâng cao hiệu quả của các chương trình bảo lãnh tín dụng dành cho nhóm SME. Các tổ chức bảo lãnh tín dụng do Chính phủ tài trợ được thành lập ở các tỉnh thành. Hiện nay, theo Nghị định 34/2018/NĐ-CP của Chính phủ, các quỹ bảo lãnh tín dụng cho SME ở địa phương phải có vốn điều lệ tối thiểu 100 tỉ đồng. Những tỉnh thành lớn như TPHCM, Hà Nội có thể đáp ứng, nhưng những tỉnh nhỏ, nghèo là rất khó khăn.

Tổng số quỹ bảo lãnh tín dụng cho SME ở địa phương đến nay là 28 quỹ, tổng vốn khoảng 1.500 tỉ đồng, cho nên bị tản mát và quy mô rất nhỏ, không đủ sức để bảo lãnh cho SME. Trong khi đó, một trong năm điều kiện phải đáp ứng đủ tại điều 16 của Nghị định 34 là bảo lãnh nhưng phải có tài sản thế chấp. Điều này là khá vô lý, vì đã là bảo lãnh thì gần như phải tín chấp 100%, thế chấp chỉ là một phần hết sức nhỏ trong đó và đã là bảo lãnh tín dụng thì không thể hủy ngang thì các tổ chức tín dụng mới dám xem xét cho vay.

Kinh nghiệm các nước

Ngoài ra, có thể tham khảo giải pháp của các quốc gia láng giềng, như tại Trung Quốc là cho ra đời các quỹ sáng tạo công nghệ SME để tăng hỗ trợ tín dụng cho SME, đồng thời tạo điều kiện cho việc chuyển giao các kết quả nghiên cứu và phát triển. Họ ban hành luật, khuyến khích SME ra đời, nhấn mạnh việc tạo sân chơi bình đẳng và công bằng cho các SME. Luật mua hàng Chính phủ khuyến khích các hợp đồng giữa cơ quan nhà nước với SME.

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc cũng thúc đẩy các tổ chức tín dụng nới lỏng các điều kiện phê duyệt tín dụng cho các SME có lịch sử tín dụng tốt, yêu cầu các ngân hàng phải duy trì tốc độ tăng trưởng cho vay doanh nghiệp nhỏ ở mức bằng hoặc cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân; giảm trọng số rủi ro với các khoản vay đối với SME.

Hay như Thái Lan có giải pháp văn phòng vốn hóa tài sản, nhằm giảm bớt các vấn đề về tài sản thế chấp khi cho vay. Mục tiêu của chiến lược này là tăng thêm cơ hội tài trợ cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp bán lẻ và doanh nghiệp nhỏ, bằng cách cho phép các tài sản hình thành trong tương lai của doanh nghiệp và hộ gia đình được dùng làm tài sản thế chấp.

Tuệ Nhiên/thesaigontimes.vn

Tin bài khác
AgriS đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

AgriS đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Ngày 19/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS) sẽ đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, đồng thời bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT Công ty cũng sẽ được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực, đóng góp của doanh nghiệp và cá nhân lãnh đạo trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, phát triển ngành nông nghiệp và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam.
Video khuyên “đừng ăn cua”, Cà Mau yêu cầu xác minh khẩn

Video khuyên “đừng ăn cua”, Cà Mau yêu cầu xác minh khẩn

Ngày 16/11, UBND tỉnh Cà Mau ban hành Công văn số 1208/UBND-KGVX về việc kiểm tra, rà soát các thông tin liên quan đến video khuyên không ăn cua trên mạng xã hội Facebook.
Chuyên gia HERBALIFE góp phần đưa khoa học dinh dưỡng thể thao vào thực tiễn bóng đá Việt Nam

Chuyên gia HERBALIFE góp phần đưa khoa học dinh dưỡng thể thao vào thực tiễn bóng đá Việt Nam

Chương trình tập huấn chuyên đề về dinh dưỡng thể thao và hồi phục do Herbalife phối hợp cùng Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) tổ chức tại Hà Nội nhận được phản hồi tích cực từ học viên. Nhiều người tham dự cho biết dự định áp dụng kiến thức vào công tác chăm sóc và hỗ trợ cầu thủ, đồng thời mong muốn tiếp tục được tiếp cận các chương trình đào tạo chuyên sâu.
SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt

SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt

Vừa qua, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) chính thức ra mắt thẻ tín dụng SeABank VISA FlexCard với thông điệp “Chi theo gu - Hoàn tiền theo ý”. Sản phẩm cho phép khách hàng chủ động lựa chọn danh mục chi tiêu được hoàn tiền theo nhu cầu cá nhân, với tỷ lệ hoàn tối đa 15% và tổng giá trị hoàn tiền lên đến 1 triệu đồng mỗi tháng.
Từ nem Lai Vung đến hành trình nâng cấp làng nghề

Từ nem Lai Vung đến hành trình nâng cấp làng nghề

4 giờ sáng, xưởng Nem Lai Vung Hoàng Khánh ở xã Lai Vung, Đồng Tháp đã bắt đầu hoạt động. Một nhóm làm chả, nhóm khác chuẩn bị thịt, da, tỏi, ớt và lá để gói nem. Đến sáng, bộ phận bán hàng tiếp tục đóng gói đơn đi các tỉnh và phục vụ khách đến mua trực tiếp.
Từ vườn quýt ở Lai Vung đến chuỗi giá trị nông sản sạch

Từ vườn quýt ở Lai Vung đến chuỗi giá trị nông sản sạch

Giữa những vườn cây trĩu quả ở Lai Vung, Đồng Tháp, mô hình của ông Trần Bá Chuốt không chỉ dừng lại ở câu chuyện trồng quýt. Từ 2 ha vườn cây, một nhà vườn đã từng bước trở thành điểm đến du lịch, nơi thực hiện sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hạt nhân kết nối hơn 100 hộ nông dân vào chuỗi nông sản.
Phú Quốc mở màn mùa lễ hội cuối năm với cây thông cao 15m và khu phố ẩm thực 41 gian hàng

Phú Quốc mở màn mùa lễ hội cuối năm với cây thông cao 15m và khu phố ẩm thực 41 gian hàng

Ngày 15/11, Thị trấn Hoàng Hôn (Phú Quốc) chính thức khởi động mùa lễ hội cuối năm với sự kiện Light Up Festive Season. Tâm điểm của đêm hội là lễ thắp sáng cây thông Noel cao 15m bên bờ biển, màn diễu hành của đoàn tàu “kẹo ngọt” và lễ khai trương Kiss Bazaar - khu phố mua sắm, ẩm thực mới quy tụ 41 gian hàng cùng loạt ưu đãi hấp dẫn.
Bài toán hút dân của đô thị biển và lời giải “10 điểm” từ Vinhomes Green Paradise

Bài toán hút dân của đô thị biển và lời giải “10 điểm” từ Vinhomes Green Paradise

Sống bên biển sẽ trở thành lựa chọn an cư lâu dài khi gia đình có thể tìm thấy trường học cho con, dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cha mẹ và cơ hội việc làm, trải nghiệm vui chơi giải trí ngay gần nhà. Tại Vinhomes Green Paradise Cần Giờ, hệ sinh thái all-in-one với hơn 500 tiện ích được quy hoạch để đáp ứng vượt xa những nhu cầu ấy, kiến tạo một thành phố sống đủ đầy cho đa thế hệ.
Samyang Foods đầu tư hơn 218 tỷ won xây nhà máy tại Việt Nam

Samyang Foods đầu tư hơn 218 tỷ won xây nhà máy tại Việt Nam

Samyang Foods dự kiến xây dựng nhà máy tại Bắc Ninh với tổng vốn đầu tư khoảng 218,6 tỷ won, mở rộng mạng lưới sản xuất ngoài Hàn Quốc và tăng khả năng cung ứng cho thị trường châu Âu, Đông Nam Á.
Vinfast chính thức nhận đặt cọc xe VF 5 và VF 6 mới - giá từ 460 và 646 triệu đồng

Vinfast chính thức nhận đặt cọc xe VF 5 và VF 6 mới - giá từ 460 và 646 triệu đồng

Ngày 12/11/2026 - VinFast công bố ra mắt và chính thức nhận đặt cọc hai mẫu SUV đô thị mẫu mới là VF 5 và VF 6, với nhiều nâng cấp công nghệ hấp dẫn như mở khóa bằng điện thoại thông minh, camera 360, cốp điện… Có giá bán chỉ từ 460 triệu đối với VF 5 và 646 triệu đối với VF 6, khách hàng đặt cọc sớm từ ngày 12-18/11/2026 sẽ được ưu đãi ngay 10 - 15 triệu đồng/xe.
Yên vừa tầm, dáng xe gọn, xe điện VinFast giúp người vóc dáng nhỏ thuận tiện đi lại

Yên vừa tầm, dáng xe gọn, xe điện VinFast giúp người vóc dáng nhỏ thuận tiện đi lại

Yên cao 75–77 cm, dáng xe gọn gàng và các tiện ích thiết thực giúp VinFast Amio S2 cùng Evo Lite trở thành lựa chọn phù hợp cho người vóc dáng nhỏ muốn đi lại thoải mái, chủ động mỗi ngày
TH true MILK góp phần thúc đẩy thói quen sống xanh từ thu gom vỏ hộp sữa

TH true MILK góp phần thúc đẩy thói quen sống xanh từ thu gom vỏ hộp sữa

Từ hàng chục tấn vỏ hộp sữa giấy được thu gom đến những món đồ tái chế hữu ích, Tập đoàn TH đang góp phần đưa ý thức bảo vệ môi trường thành hành động cụ thể, gần gũi trong đời sống.
VPBank kiến tạo môi trường làm việc tích cực từ việc cải thiện sức khỏe tinh thần cho cán bộ nhân viên

VPBank kiến tạo môi trường làm việc tích cực từ việc cải thiện sức khỏe tinh thần cho cán bộ nhân viên

Trong môi trường ngân hàng với đặc thù công việc đòi hỏi hiệu suất cao và khả năng thích ứng liên tục, sức khỏe tinh thần ngày càng trở thành yếu tố quan trọng giúp người lao động duy trì sự cân bằng, phát huy năng lực, và đây cũng là định hướng được VPBank chú trọng thông qua chuỗi workshop “Sống Kiến Tạo” và dự án Quản trị căng thẳng (Human Stress Management).
Vibrant Ho Chi Minh City - Câu chuyện thương hiệu được viết tiếp qua gần 20 năm

Vibrant Ho Chi Minh City - Câu chuyện thương hiệu được viết tiếp qua gần 20 năm

Với TP. Hồ Chí Minh, “Vibrant Ho Chi Minh City – Sống động từng trải nghiệm” là câu chuyện được viết tiếp qua gần 20 năm, từ những nét phác họa đầu tiên về một thành phố năng động đến bức tranh du lịch đa sắc màu hôm nay.
Hé lộ quy trình tuyển bác sĩ nội trú khắt khe tại VinUni

Hé lộ quy trình tuyển bác sĩ nội trú khắt khe tại VinUni

Thay vì chỉ căn cứ vào bảng điểm và xếp loại tốt nghiệp, VinUni áp dụng quy trình tuyển học viên bác sĩ nội trú cực gắt gao với 3 vòng sàng lọc. Cách làm này giúp trường có thêm căn cứ so sánh ứng viên đến từ các cơ sở đào tạo về y khoa trong nước và quốc tế, trước khi đánh giá sâuvề tư duy lâm sàng và tiềm năng nghề nghiệp.