3,3 triệu AUD mở hướng phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp Việt Nam

Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp quốc tế Australia (ACIAR) cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố Chiến lược hợp tác nghiên cứu giai đoạn 2026-2035, đồng thời thống nhất về nguyên tắc khoản đầu tư trị giá 3,3 triệu AUD cùng các khoản đóng góp hiện vật bổ sung cho hai dự án nghiên cứu mới.

Phái đoàn Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp dẫn đầu đến thăm trụ sở ACIAR tại Canberra để thảo luận về các hợp tác chiến lược trong tương lai (Ảnh: ACIAR).

Đây là hướng hợp tác được kỳ vọng góp phần xây dựng nền kinh tế nông nghiệp hiệu quả, có trách nhiệm và chất lượng cao, đồng thời hỗ trợ Việt Nam thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 và các mục tiêu phát triển bền vững.

Đưa nghiên cứu vào chuỗi giá trị mới

Hai dự án mới cho thấy trọng tâm hợp tác không chỉ nằm ở phòng thí nghiệm hay nghiên cứu khoa học. Đích đến là tạo ra năng lực sản xuất, sinh kế và thị trường mới cho cộng đồng địa phương.

Dự án đầu tiên có tên “Fish Tech Plus: Xây dựng năng lực cho các nước tiểu vùng sông Mekong thực hiện các giải pháp kỹ thuật thủy sản trong các chương trình phát triển sông”, với ngân sách 480.000 AUD dành cho Việt Nam, bắt đầu từ tháng 8/2026.

Dự án hướng tới nghiên cứu, giáo dục và trình diễn các cơ sở hạ tầng thân thiện với cá, qua đó hỗ trợ phát triển sông bền vững và bao trùm. Các giải pháp được kỳ vọng nâng khả năng thích ứng với khí hậu, bảo vệ sinh kế dựa vào sông, đồng thời thúc đẩy bình đẳng giới và hòa nhập xã hội.

Nếu dự án thứ nhất tập trung vào việc bảo vệ và nâng giá trị các sinh kế gắn với hệ thống sông, dự án thứ hai mở ra một hướng kinh tế khác ở khu vực ven biển.

Ngọc trai mabé tìm cơ hội thành ngành hàng mới

Dự án “Hỗ trợ phát triển ngành ngọc trai mabé (nuôi cấy đặc biệt) tại tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam” có ngân sách 2,8 triệu AUD, dự kiến bắt đầu vào tháng 1/2027.

Tiến sĩ Nick Austin - Quyền Tổng Giám đốc Điều hành ACIAR cùng Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trao đổi bản Chiến lược Hợp tác Nghiên cứu Nông nghiệp 2026 - 2035 giữa ACIAR và MAE tại Canberra ngày 11/8/2026 (Ảnh: ACIAR).

Mục tiêu không dừng ở việc cải thiện kỹ thuật nuôi. Dự án sẽ hỗ trợ nghiên cứu, đào tạo và phát triển thị trường để các hộ sản xuất nhỏ có thể tham gia vào một chuỗi giá trị nuôi trồng thủy sản mới nổi.

Các nội dung được triển khai gồm cải thiện hệ thống sản xuất giống, ương và nuôi thương phẩm; nâng kỹ năng chế biến sau thu hoạch; phát triển sản phẩm giá trị gia tăng từ ngọc trai và vỏ trai; đồng thời nâng khả năng tiếp cận thị trường của nông dân.

Đáng chú ý, tính bền vững môi trường và các rủi ro liên quan đến khí hậu cũng được tính đến ngay trong quá trình phát triển ngành. Sau giai đoạn thử nghiệm công nghệ và thị trường, mô hình sinh kế từ ngọc trai mabé có thể được mở rộng sang các vùng ven biển khác của Việt Nam.

Hợp tác khoa học gắn với năng lực cạnh tranh

Tại cuộc họp với ACIAR ở Canberra ngày 11/8, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp đánh giá cao quan hệ đối tác với ACIAR, đồng thời cho rằng hợp tác trong 10 năm tới sẽ tiếp tục dựa trên nền tảng hơn 3 thập kỷ hợp tác hiệu quả và khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Australia.

Theo Tiến sĩ Nick Austin - Quyền Tổng Giám đốc ACIAR - hợp tác sâu sắc và chiến lược trong nghiên cứu, đổi mới sáng tạo nông nghiệp sẽ giúp hai nước thúc đẩy phát triển bền vững, chuyển đổi xanh, trung hòa carbon và khả năng chống chịu trước các thách thức toàn cầu.

Từ năm 1993, ACIAR đã phối hợp với Việt Nam trong nghiên cứu, phát triển công nghệ, xây dựng hệ thống canh tác và củng cố chuỗi giá trị.

Giai đoạn hợp tác mới đặt trọng tâm rõ hơn vào việc biến kết quả nghiên cứu thành năng lực sản xuất và giá trị kinh tế. Với các dự án tại lưu vực Mekong và Khánh Hòa, khoa học không chỉ phục vụ mục tiêu thích ứng biến đổi khí hậu mà còn được kỳ vọng mở thêm không gian cho doanh nghiệp địa phương, hộ sản xuất và các chuỗi giá trị nông nghiệp mới.