Doanh nghiệp thành lập nhiều, thành công ít
Hà Nội là Thủ đô của cả nước, là nơi hội tụ rất nhiều các yếu tố để trở thành Trung tâm khởi nghiệp sáng tạo, khi tại đây có nguồn nhân lực chất lượng cao dồi dào với mạng lưới các trường đại học, cao đẳng và cơ sở dạy nghề phát triển mạnh có vị thế hàng đầu trong nước và uy tín quốc tế. Theo số liệu thống kê, tính đến 26/10/2019, tổng số doanh nghiệp đăng ký thành lập trên địa bàn thành phố Hà Nội khoảng trên 275.000 doanh nghiệp, trong đó chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa (chiếm 97%). Số lượng doanh nghiệp tăng hằng năm từ 9% đến 13%/năm.
Theo tính toán của cơ quan chuyên môn thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, bình quân cứ khoảng 35 người dân Thủ đô có một doanh nghiệp, cao gấp 3,8 lần mức bình quân chung cả nước (bình quân chung cả nước là 138 người dân có một doanh nghiệp). Riêng 10 tháng năm 2019, thành phố Hà Nội đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho trên 22.000 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký là hơn 266.295 tỷ đồng (tăng 9% về số lượng doanh nghiệp và tăng 28% vốn đăng ký so với cùng kỳ năm trước).
Tuy nhiên, số doanh nghiệp khởi nghiệp thành công và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo gọi được vốn đầu tư từ những quỹ đầu tư chiếm tỉ lệ rất ít (khoảng 0,1% trong tổng số các doanh nghiệp khởi nghiệp). Theo các chuyên gia kinh tế, nguyên nhân thất bại của các doanh nghiệp khởi nghiệp là do còn tồn tại nhiều hạn chế trong lĩnh vực hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp.
Nỗ lực hỗ trợ doanh nghiệp
Để hỗ trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đáp ứng nhu cầu khởi nghiệp sáng tạo, hiện thực hóa những chủ trương, chính sách của thành phố, xây dựng Hà Nội thành trung tâm khởi nghiệp sáng tạo của cả nước, chính quyền thành phố đã phê duyệt Đề án “Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2019-2025” .
Mục tiêu của đề án là thay đổi nhận thức và phát huy tinh thần về khởi nghiệp sáng tạo đến cộng đồng nhất là sinh viên, thanh niên và đội ngũ trí thức thành phố; kết nối các thành phần của hệ sinh thái để hình thành mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo của thành phố; hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp của thành phố để thực hiện vai trò kết nối các nguồn lực trong nước, quốc tế, thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp và dẫn dắt hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thủ đô.
Đề án sẽ hỗ trợ hình thành 3- 5 vườn ươm doanh nghiệp hoặc không gian khởi nghiệp chung để phục vụ hoạt động hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2025, đề án sẽ hỗ trợ phát triển 500 dự án đổi mới sáng tạo, trong đó có 150 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thương mại hóa được sản phẩm và ít nhất 20% doanh nghiệp gọi được vốn thành công từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, thực hiện mua bán và sáp nhập với tổng giá trị ước tính khoảng 500 tỷ đồng....
Theo ông Lê Văn Quân- Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (Sở KH&ĐT Hà Nội), đề án và các chính sách hỗ trợ của Hà Nội được xây dựng dựa trên cơ sở Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” (Đề án 844), Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (2017) và các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành các văn bản pháp luật trên. Đề án đã được Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội phê duyệt và ban hành vào ngày 09/09/2019 tại Quyết định số 4889/QĐ-UBND, với tổng chi phí là 312,9 tỷ đồng, trích từ ngân sách của thành phố, không tính đến việc chính quyền bố trí các cơ sở vật chất. Các đối tượng được hưởng lợi từ đề án sẽ là các dự án khởi nghiệp có khả năng tăng trưởng nhanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới, sáng tạo thuộc các ngành, lĩnh vực có lợi thế, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô; các doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; các tổ chức cung cấp dịch vụ, cơ sở vật chất - kỹ thuật, truyền thông cho khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Hà Nội (vườn ươm doanh nghiệp, tổ chức tăng tốc kinh doanh, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức trung gian trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo) cùng các quỹ đầu tư, nhà đầu tư trong nước và quốc tế.
Theo ông Đinh Việt Hòa- Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia (VINEN): “ Các chương trình hỗ trợ cho khởi nghiệp nói chung và khởi nghiệp sáng tạo nói riêng là rất cấp bách và cần thiết đối với sự phát triển của doanh nghiệp và phát triển kinh tế xã hội. Đặc biệt, từ năm 2016, khi Chính phủ phát động chương trình quốc gia khởi nghiệp đã tạo nên một phong trào hay nói cách khác là một công cuộc khởi nghiệp quốc gia đang càng ngày càng lớn mạnh. Không chỉ riêng thành phố Hà Nội mà tất cả Ban, bộ, ngành đều tập trung phát triển khởi nghiệp.
Đề án “Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn thành phố Hà Nội” rất đúng đắn và cần thiết, tuy nhiên cần đầu tư có trọng điểm và nên có thêm những đề án hỗ trợ cho sản phẩm đầu ra của các doanh nghiệp.” Ngoài nguồn lực của thành phố, hàng loạt các trung tâm sáng tạo, các chương trình ươm tạo, không gian làm việc chung ra đời đã đáp ứng nhu cầu khởi nghiệp của cộng đồng; nhiều dự án, công ty khởi nghiệp của thành phố bước đầu gặt hái những thành quả nhất định, trong đó một số dự án đạt giải cao trong các cuộc thi khởi nghiệp toàn quốc. Nhiều sản phẩm sáng tạo của doanh nghiệp khởi nghiệp đã được sử dụng làm tặng phẩm biểu trưng của thành phố trong các sự kiện lớn.
Thảo Trang - Bảo Trinh
