Thứ ba 17/11/2026 11:14
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Tài chính

Cú hích mới cho thanh toán không tiền mặt

12/10/2020 00:00
Ngân hàng nhà nước (NHNN) vừa công bố danh mục 13 giao dịch thuộc 6 lĩnh vực quản lý của Bộ Tài chính bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng. Đây được coi là cú hích để thanh toán không tiền mặt tiến thêm một bước.
Cú hích mới cho thanh toán không tiền mặt
  Thanh toán bằng thẻ tại siêu thị Co.op Mart Hà Nội. Ảnh: Việt Linh

Chủ trương đúng
Các lĩnh vực bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng là: Giao dịch giữa các DN trong góp vốn, mua bán chuyển nhượng vốn góp, cho vay và trả nợ lẫn nhau theo hình thức thanh toán không dùng tiền mặt; thanh toán giao dịch mua bán chứng khoán, trái phiếu Chính phủ trên sàn chứng khoán; giao dịch hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu từ 20 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để người nộp thuế giá trị gia tăng được khấu trừ thuế và DN được trừ tính thuế thu nhập DN, khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt; giải ngân vốn vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng cũng phải bắt buộc thanh toán qua ngân hàng và một số lĩnh vực thu, chi ngân sách nhà nước...

Hiện nay, các lĩnh vực thanh toán mới chỉ đang khuyến khích cho khách hàng cá nhân và tổ chức thanh toán hóa đơn tiền điện, nước, phí dịch vụ; thanh toán vé máy bay; nạp tiền điện thoại, mua bán trên mạng… Theo đánh giá của các chuyên gia, việc áp dụng thanh toán với 13 giao dịch trên không chỉ là biện pháp thúc đẩy hình thành thói quen thanh toán không dùng tiền mặt, mà còn góp phần làm minh bạch, lành mạnh hóa các dịch chuyển về tài sản, hàng hóa, nguồn vốn, thu nhập trong xã hội và nền kinh tế. Thanh toán điện tử vừa nhanh chóng, an toàn khi thanh toán cho các giao dịch có giá trị lớn, ở xa. Giúp kiểm soát dòng tiền chặt chẽ hơn, minh bạch nền tài chính và hỗ trợ đắc lực cho công tác phòng chống tham nhũng.

Ở một số nước, để phát triển hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, họ đã phải dùng đến những biện pháp rất cứng rắn trong việc quy định hình thức thanh toán đối với nhà cung ứng hàng hóa. Ví dụ tại Đài Loan, nhiều quán ăn nếu khách hàng không có mã QR để quét thanh toán sẽ không thể dùng bữa, vì họ không dùng tiền mặt mà chỉ nhận thanh toán bằng hình thức này. Ở Hàn Quốc áp dụng theo lộ trình thích hợp những lĩnh vực, khu vực hoặc chủ thể bắt buộc. Trong đó, tập trung vào các lĩnh vực, khu vực hoặc chủ thể có đủ điều kiện để thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, lĩnh vực phúc lợi xã hội, dịch vụ công, dịch chuyển tài sản có đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền liên quan khác… Thụy Điển cấm sử dụng tiền mặt tại một số dịch vụ công như phương tiện giao dịch công cộng (xe bus, tàu...); Pháp và Bỉ đưa ra quy định giao dịch có giá trị lớn hơn 3.000 EUR phải áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt…

Vì sao người dân chưa mặn mà?

Thanh toán không tiền mặt là chủ trương hết sức đúng đắn của Chính phủ, phù hợp với xu thế của quốc tế. Song để thanh toán không dùng tiền mặt thực sự trở thành hình thức lưu thông tiền tệ phổ biến trong nền kinh tế và đời sống xã hội thì cần nỗ lực từ nhiều phía, đó là phía cơ quan quản lý, hệ thống cung cấp dịch vụ và cả nhận thức của người dân, DN.

Trên thực tế, tỉ lệ khách hàng thanh toán không tiền mặt khi mua sắm vẫn chưa cao do nhiều nguyên nhân, như sợ tăng thêm chi phí, chưa tiện lợi và tâm lý của người dân. “Khách hàng luôn muốn thanh toán phải nhanh, kịp thời. Chẳng hạn, trên app của những đơn vị thanh toán ví điện tử, nếu tích hợp ví điện tử theo quy định thì phải trải qua 8 bước. Trong khi chỉ cần phải thao tác qua 3 bước là khách hàng đã bỏ, không sử dụng nữa rồi. Đây là hạn chế thách thức sự kiên nhẫn của khách hàng” - CEO một trang điện tử mua bán chia sẻ.
Một số người lại phàn nàn, ngay tại Hà Nội, tại ở nhiều cửa hàng, quán ăn, trung tâm mua sắm... không có máy quẹt thẻ, hoặc máy hỏng hay nhân viên lúng túng khi khách hàng muốn quét mã QR để thanh toán. Với dịch vụ chuyển tiền, khi đăng nhập vào hệ thống, phần mềm bị lỗi hoặc giao diện bị đơ, không thực hiện được. Trong khi nhiều người chưa mặn mà sử dụng thanh toán không tiền mặt để mua sắm, trả tiền dịch vụ công, viện phí... thì những trục trặc nhỏ như trên nếu chậm được giải quyết hoặc giải thích không thỏa đáng càng khiến người dùng e ngại với phương thức thanh toán này.

Do đó, các ngân hàng, tổ chức thanh toán cần phải trang bị tốt về công nghệ thông tin, có các cơ chế xử lý lỗ hổng về quy trình, công nghệ, các giải pháp chống tội phạm. Về phía NHNN, hoàn thiện rà soát, ban hành, bổ sung, hoàn chỉnh khuôn khổ pháp lý và cơ chế chính sách như: Khung pháp lý rõ ràng, minh bạch; tăng cường sự giám sát của NHNN đối với hệ thống ngân hàng.

Thảo Nguyên

Tin bài khác
AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

Từ chấm điểm tín dụng đến tự động thanh toán, AI trong ngân hàng đang được đặt dưới một khung quản trị mới, trong đó hệ thống càng tác động trực tiếp đến tiền và quyền lợi khách hàng thì yêu cầu kiểm soát, giải thích và khả năng can thiệp của con người càng chặt chẽ.
Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Ngân hàng Á Châu (ACB) được Forbes Việt Nam định giá thương hiệu 1,403 tỷ USD năm 2026, tăng hơn 5 lần so với năm 2021, thuộc nhóm ba ngân hàng tư nhân có giá trị thương hiệu cao nhất Việt Nam.
Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Tại hội nghị về tài trợ vốn trên nền tảng số ngày 11/11, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) – nêu quan điểm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách đánh giá tín dụng. Ông kỳ vọng sự phối hợp giữa ngân hàng, Hiệp hội và đơn vị xếp hạng tín nhiệm sẽ đưa vốn đến doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Cuối tháng 9/2026, dư nợ kinh doanh bất động sản tại nhóm 12 ngân hàng tăng gần 22% so với cuối năm 2025. Đằng sau mức tăng chung là khác biệt về quy mô, tỷ trọng và diễn biến cho vay, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp đánh giá kỹ nguồn vốn phù hợp với từng dự án.
VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

Tối 7/11/2026, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), chương trình hòa nhạc The Vienna Concert 2026 với chủ đề “The Horizon of Vienna” đã mang đến một đêm nghệ thuật thăng hoa, nơi những giai điệu kinh điển của Vienna gặp gỡ tinh thần sáng tạo đương đại. Những tràng pháo tay vang dài đến phút cuối cho thấy khán giả Thủ đô không chỉ thỏa mãn với đêm diễn, mà còn kỳ vọng được thưởng lãm nhiều chương trình nghệ thuật hàn lâm đẳng cấp trong thời gian tới.
NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Dự thảo của NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.
Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Sắp xếp điểm giao dịch, tín dụng chính sách vẫn bám sát người dân

Doanh số cho vay tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh đạt hơn 2.906 tỷ đồng với hơn 46.550 lượt hộ vay vốn, trong khi doanh số thu nợ đạt 2.015 tỷ đồng. Hoạt động tín dụng chính sách tại cơ sở vẫn được duy trì ổn định sau khi tinh gọn mạng lưới giao dịch và số lượng tổ tiết kiệm, vay vốn.
Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 giám sát lãi suất thực tế tại các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 tăng cường theo dõi lãi suất bình quân của các giao dịch phát sinh mới tại ngân hàng thương mại ở TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Động thái này nhằm giám sát việc giảm thực chất lãi suất huy động, cho vay, đồng thời gắn trách nhiệm thực hiện với chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng.
Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Lãi suất giảm, bài toán lớn nằm ở hiệu quả dòng vốn

Hệ thống ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, tạo điều kiện hạ chi phí vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, lãi suất thấp chưa đồng nghĩa doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận tín dụng. Khả năng tạo dòng tiền, hiệu quả kinh doanh và năng lực quản trị tài chính vẫn là những yếu tố quyết định khả năng vay vốn và phát triển bền vững.
Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay mới giảm 0,5%, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm thanh khoản

Lãi suất cho vay phát sinh mới cuối tháng 10/2026 giảm 0,2-0,5% so với giữa tháng. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ thanh khoản, tạo dư địa giảm mặt bằng lãi suất và hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh.
Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế cập nhật 18 nguyên tắc bảo vệ người gửi tiền

Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế cập nhật 18 nguyên tắc bảo vệ người gửi tiền

Bộ nguyên tắc sửa đổi năm 2025 của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hệ thống bảo hiểm tiền gửi, từ năng lực vận hành liên tục, phát hiện sớm rủi ro đến phối hợp xử lý ngân hàng gặp khó khăn. Những chuẩn mực này là cơ sở tham chiếu quan trọng khi các quốc gia hoàn thiện cơ chế bảo vệ người gửi tiền và củng cố an toàn tài chính.
Ngân hàng SCB công bố lãi suất tiền gửi thấp chưa từng thấy

Ngân hàng SCB công bố lãi suất tiền gửi thấp chưa từng thấy

Theo khảo sát, hiện lãi suất tiền gửi tiết kiệm tại các ngân hàng Việt Nam trong tháng 10/2026 dao động trong khoảng từ 1,6% đến 7,8%/năm tại quầy và có thể cao hơn đối với hình thức gửi trực tuyến (online), có nơi vượt 9%/năm. Trong khi đó, SCB áp lãi suất tiến sát về mức gần 0%/năm.
Hé lộ danh tính nhóm cổ đông nắm hơn 8,6% vốn Ngân hàng VIB

Hé lộ danh tính nhóm cổ đông nắm hơn 8,6% vốn Ngân hàng VIB

Biến động trong danh sách cổ đông của VIB nằm ở Công ty Cổ phần Beston khi công ty này chuyển 85,73 triệu cổ phiếu VIB sang Công ty Cổ phần Bellmont. Ngày giao dịch làm thay đổi tỷ lệ sở hữu là 22/10.
VIB đạt gần 7.600 tỷ đồng lợi nhuận 9 tháng, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động

VIB đạt gần 7.600 tỷ đồng lợi nhuận 9 tháng, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động

Ngân hàng Quốc Tế (VIB) công bố kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026 với lợi nhuận trước thuế đạt gần 7.600 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ. Tổng thu nhập hoạt động tăng 18%, trong khi chi phí hoạt động giảm 2%, phản ánh những chuyển biến tích cực về hiệu quả vận hành. Đến cuối tháng 9/2026, tổng tài sản VIB đạt gần 600 nghìn tỷ đồng, tăng 8% so với đầu năm, đồng thời các chỉ số an toàn hoạt động được duy trì trong giới hạn quy định.
Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, mở rộng tín dụng ưu đãi

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, mở rộng tín dụng ưu đãi

Làn sóng giảm lãi suất đang lan rộng trong hệ thống ngân hàng, với các chương trình cho vay ưu đãi quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng. Động thái này thực hiện định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, song hiệu quả cần được đánh giá qua khả năng tiếp cận vốn và mức giảm chi phí thực tế của doanh nghiệp.