Xuất khẩu nửa cuối năm: Doanh nghiệp phải vượt “rào cản” tiêu chuẩn để giữ đà tăng trưởng

Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 266,52 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, bức tranh ngoại thương vẫn còn nhiều áp lực khi kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 283,17 tỷ USD, đưa cán cân thương mại sang trạng thái nhập siêu khoảng 16,66 tỷ USD.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, bên cạnh những biến động của kinh tế thế giới, doanh nghiệp xuất khẩu đang phải đối mặt với hàng loạt rào cản mới từ các thị trường nhập khẩu. Nhiều quốc gia không chỉ siết chặt tiêu chuẩn về chất lượng hàng hóa mà còn mở rộng các yêu cầu liên quan đến môi trường, phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội.

Xuất khẩu nửa cuối năm: Doanh nghiệp phải vượt “rào cản” tiêu chuẩn để giữ đà tăng trưởng

Tại UAE, quy định về chứng nhận Halal được tăng cường, đồng thời áp dụng công nghệ AI trong hậu kiểm hàng hóa và khuyến khích sử dụng bao bì sinh học, bao bì tái chế. Trong khi đó, EU tiếp tục mở rộng các quy định về Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), chống mất rừng, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và các tiêu chí ESG.

Tại Hoa Kỳ, doanh nghiệp Việt Nam cũng chịu sức ép lớn từ các cuộc điều tra về xuất xứ hàng hóa, lao động, môi trường và sở hữu trí tuệ. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị, hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc và chủ động đáp ứng các quy định mới để duy trì thị phần.

Không chỉ chịu áp lực từ thị trường, nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may còn đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các quốc gia có chi phí sản xuất thấp, trong khi yêu cầu chuyển đổi xanh đang trở thành xu hướng bắt buộc.

Để thúc đẩy xuất khẩu trong những tháng cuối năm, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đa dạng hóa thị trường, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) và nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến thương mại.

Theo đó, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài sẽ tăng cường kết nối doanh nghiệp với các nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối quốc tế; đồng thời cung cấp thông tin thị trường, cảnh báo sớm các rào cản kỹ thuật và hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại.

Bộ Công Thương cũng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường nhập khẩu, tăng cường kiểm soát gian lận thương mại, gian lận xuất xứ và theo dõi sát diễn biến nhập khẩu nguyên liệu, năng lượng để có giải pháp điều hành phù hợp.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục nhiều biến động, việc nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, phát triển sản xuất xanh và tận dụng hiệu quả các FTA được xem là yếu tố then chốt để doanh nghiệp duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu, đồng thời góp phần cải thiện cán cân thương mại trong nửa cuối năm 2026.