Xây dựng quy định quản lý, sử dụng không gian ngầm tại Hà Nội

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Nghị định quy định về quản lý, sử dụng không gian ngầm trên địa bàn Thành phố Hà Nội, nhằm cụ thể hóa các nội dung được quy định tại Điều 19 Luật Thủ đô số 39/2024/QH15. Theo quy định của Luật, không gian ngầm phải được phân vùng chức năng để đảm bảo quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả. Người sử dụng đất trên địa bàn thành phố được quyền sử dụng lòng đất theo chiều thẳng đứng trong phạm vi ranh giới thửa đất từ mặt đất đến mức giới hạn độ sâu do Chính phủ quy định, phù hợp với quy hoạch. Nếu muốn sử dụng lòng đất ngoài giới hạn này, tổ chức, cá nhân cần có sự cấp phép của cơ quan có thẩm quyền theo đúng quy hoạch đã được phê duyệt. Những trường hợp xây dựng công trình ngầm ngoài giới hạn độ sâu phải đóng tiền sử dụng không gian ngầm, trừ khi thuộc diện được miễn, giảm theo quy định, chẳng hạn như các công trình không vì mục đích kinh doanh hoặc thuộc danh mục được Nhà nước khuyến khích đầu tư.

Dự thảo Nghị định này được Bộ Xây dựng xây dựng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc khai thác, sử dụng không gian ngầm tại Hà Nội, tạo điều kiện cho sự phát triển của đô thị với vị thế trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa của cả nước. Việc quản lý không gian ngầm theo quy hoạch không chỉ giúp khắc phục những bất cập trong quá trình thực thi Luật Thủ đô trước đây mà còn góp phần xây dựng Hà Nội trở thành một đô thị thông minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp, đảm bảo an ninh và an toàn, hướng đến phát triển bền vững và có sức lan tỏa lớn đối với vùng đồng bằng sông Hồng cũng như vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Xây dựng quy định quản lý, sử dụng không gian ngầm tại Hà Nội

Dự thảo quy định rõ nguyên tắc phân vùng chức năng và sử dụng không gian ngầm phải tuân thủ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và quy hoạch không gian ngầm của Thủ đô. Việc đầu tư xây dựng công trình ngầm phải đảm bảo tuân thủ pháp luật về quy hoạch đô thị, nông thôn, đất đai, xây dựng và các quy định liên quan, phù hợp với phân vùng chức năng của không gian ngầm và giới hạn độ sâu theo quy định. Đặc biệt, các cá nhân, tổ chức khi muốn sử dụng không gian ngầm ngoài phạm vi độ sâu đã quy định phải có giấy phép theo đúng quy trình, đảm bảo phù hợp với quy hoạch và yêu cầu của cơ quan quản lý.

Dự thảo cũng nhấn mạnh việc ưu tiên phát triển không gian ngầm dành cho các công trình thuộc danh mục khuyến khích đầu tư do Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội ban hành. Không gian ngầm đô thị phải được phân vùng theo mục đích sử dụng và theo chiều thẳng đứng, đảm bảo tính kết nối với không gian trên mặt đất nhằm phục vụ hiệu quả công tác quản lý, khai thác. Việc quy hoạch không gian ngầm cũng phải đảm bảo yêu cầu về an ninh, an toàn, hiệu quả sử dụng đất và bảo vệ môi trường. Các khu vực chức năng dưới lòng đất sẽ được bố trí hợp lý theo tính chất, công năng công trình, đảm bảo sự liên kết không gian, khả năng phát triển theo từng giai đoạn, cũng như tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc các tiêu chuẩn riêng của Hà Nội.

Phân vùng chức năng sử dụng không gian ngầm trong đô thị sẽ được xác định trong các đồ án quy hoạch phù hợp với cấp độ của quy hoạch đô thị và nông thôn. Các quy hoạch này sẽ làm rõ những khu vực được khai thác, những khu vực bị hạn chế hoặc cấm xây dựng công trình ngầm. Đồng thời, không gian ngầm sẽ được phân vùng theo các mức độ sâu khác nhau để phù hợp với mục đích xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cũng như các công trình phục vụ quốc phòng và an ninh. Quyền sử dụng và khai thác không gian ngầm cũng sẽ được phân định rõ ràng, bao gồm vùng không gian gắn với phạm vi ranh giới thửa đất xây dựng trên mặt đất của người sử dụng đất và vùng không gian ngầm còn lại nằm ngoài phạm vi này.

Với những nội dung được đề xuất, dự thảo Nghị định không chỉ đóng vai trò hoàn thiện hành lang pháp lý cho việc khai thác, sử dụng không gian ngầm tại Hà Nội mà còn tạo điều kiện thuận lợi để thành phố phát triển bền vững, hiện đại, tăng cường kết nối hạ tầng và nâng cao hiệu quả sử dụng đất đô thị.