 |
| Theo các số liệu ước tính, kịch bản thay thế hoàn toàn xăng khoáng bằng E10 sẽ đẩy nhu cầu tiêu thụ ethanol nội địa tăng vọt lên ngưỡng 1 - 1,5 triệu m³/năm. Đứng trước mức cầu khổng lồ này, nhóm doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp và rõ nét nhất chính là các nhà máy sản xuất ethanol. Ảnh: Minh Họa |
Thực tế, nhiều cơ sở từng rơi vào tình trạng hoạt động cầm chừng, thậm chí thua lỗ kéo dài do sức tiêu thụ ảm đạm của dòng xăng E5 trước đây – tiêu biểu như các nhà máy tại Dung Quất, Bình Phước, Đồng Nai và Quảng Nam. Với chính sách phổ cập E10, các khoản đầu tư "ngủ đông" này đang đứng trước cơ hội lớn để tái khởi động, phục hồi sản xuất và tối ưu hóa công suất thiết kế.
Ở tầng sâu hơn của chuỗi cung ứng, sự gia tăng đột biến của nhu cầu ethanol nguyên liệu sẽ kéo theo sức cầu bứt phá cho ngành sắn lát khô. Khu vực Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và miền Trung sẽ hưởng lợi gián tiếp nhưng mang tính bền vững. Việc hình thành một chuỗi tiêu thụ nội địa khép kín và ổn định sẽ giúp người nông dân cũng như các hợp tác xã nông nghiệp giải quyết được nút thắt lớn nhất hiện nay: giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc.
Xét trên bình diện phân phối và bán lẻ, rào cản gia nhập ngành (barrier to entry) đối với mảng xăng sinh học nằm ở chi phí hạ tầng. Do đó, lợi thế cạnh tranh tuyệt đối đang nghiêng hẳn về phía các doanh nghiệp đầu mối quy mô lớn.
 |
| Các doanh nghiệp nhỏ, thiếu tiềm lực tài chính sẽ phải đối mặt với nguy cơ thu hẹp quy mô hoặc buộc phải nhường lại "miếng bánh" thị phần bán lẻ cho những đơn vị dẫn đầu. Ảnh: minh họa |
Những "ông lớn" như Petrolimex, PVOIL hay Saigon Petro đang nắm giữ một nền tảng hạ tầng lõi vững chắc bao gồm: hệ thống bồn bể sức chứa lớn, các trạm phối trộn đạt chuẩn kỹ thuật cao và mạng lưới bán lẻ phủ rộng khắp các tỉnh thành. Các doanh nghiệp này đã cơ bản hoàn thiện và khấu hao một phần hệ thống, giúp họ dễ dàng thích ứng với khối lượng phối trộn E10 khổng lồ mà không bị sốc dòng tiền đầu tư.
Tuy nhiên, bức tranh chuyển đổi E10 vẫn đi kèm những rủi ro trọng yếu đối với toàn ngành. Thị trường sẽ phải giải quyết đồng thời các thách thức cốt lõi: Nguy cơ đứt gãy hoặc thiếu hụt nguồn cung ethanol nguyên liệu trong giai đoạn đầu bùng nổ nhu cầu; Yêu cầu khắt khe trong việc kiểm soát chuẩn chất lượng phối trộn đồng đều trên toàn hệ thống phân phối; Áp lực dòng tiền để nâng cấp hạ tầng lưu trữ và pha chế sẽ đè nặng lên nhóm các thương nhân phân phối và bán lẻ quy mô nhỏ.
Chính sức ép chi phí này hoàn toàn có thể kích hoạt một đợt thanh lọc tự nhiên trên thị trường. Các doanh nghiệp nhỏ, thiếu tiềm lực tài chính sẽ phải đối mặt với nguy cơ thu hẹp quy mô hoặc buộc phải nhường lại "miếng bánh" thị phần bán lẻ cho những đơn vị dẫn đầu. Cuộc chơi E10, xét cho cùng, là sân chơi tôn vinh lợi thế quy mô và sự đồng bộ của chuỗi cung ứng.
