Thứ tư 07/10/2026 10:27
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thị trường kinh doanh xăng dầu đang được thiết kế lại không chỉ ở cách phân phối hay điều hành giá. Một thay đổi đáng chú ý nằm ở chính “cánh cửa” gia nhập và duy trì vị trí thương nhân đầu mối, khi dự thảo mới đặt ra hàng loạt yêu cầu về kinh nghiệm, hạ tầng và quy mô hoạt động.
Bộ Công Thương ngày 30/9 tổ chức lấy ý kiến rộng rãi dự thảo Nghị định của Chính phủ thay thế các nghị định hiện hành về kinh doanh xăng dầu. Theo nội dung được công bố, dự thảo tiếp tục hoàn thiện theo hướng tổ chức lại thị trường và nâng trách nhiệm của các chủ thể tham gia.
 |
| Hội nghị lấy ý kiến Dự thảo Nghị định thay thế các quy định hiện hành về kinh doanh xăng dầu, với sự tham dự của cơ quan quản lý và các thương nhân trong ngành - Ảnh: Bộ Công Thương. |
36 tháng kinh nghiệm trước khi lên đầu mối
Một trong những điều kiện đáng chú ý là thương nhân muốn trở thành thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu phải có ít nhất 36 tháng liên tục hoạt động dưới hình thức thương nhân phân phối xăng dầu.
Quy định này nếu được giữ trong Nghị định chính thức sẽ khiến kinh nghiệm hoạt động trở thành một điều kiện quan trọng để nâng cấp vị trí trong chuỗi.
Không dừng ở thời gian hoạt động, dự thảo còn đặt yêu cầu về năng lực vật chất.
Thương nhân đầu mối phải sở hữu kho tiếp nhận xăng dầu có tổng sức chứa tối thiểu 15.000 m³ và sở hữu ít nhất 10 cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Đây là thay đổi đáng chú ý so với cách tiếp cận cho phép thuê các điều kiện cơ sở vật chất như trước.
100.000 m³/năm trở thành một ngưỡng đáng chú ý
Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm thực hiện tổng nguồn xăng dầu tối thiểu không thấp hơn 100.000 m³/năm đối với thương nhân đầu mối.
Đáng chú ý, trường hợp không đạt mức này trong 2 năm liên tiếp có thể bị thu hồi giấy phép.
Nếu được áp dụng, đây không còn đơn thuần là điều kiện để gia nhập thị trường. Nó trở thành tiêu chí gắn với khả năng duy trì vị trí đầu mối trong quá trình hoạt động.
Với doanh nghiệp, điều này đặt ra bài toán về nguồn hàng, năng lực tiêu thụ, hệ thống phân phối và khả năng duy trì sản lượng ổn định trong thời gian dài.
Chuỗi phân phối được thiết kế lại
Dự thảo mới cũng định hình lại quan hệ giữa các tầng trong kinh doanh xăng dầu.
Theo Bộ Công Thương, hệ thống phân phối mới dự kiến vận hành trực tiếp từ khâu tạo nguồn gồm thương nhân sản xuất xăng dầu, thương nhân bao tiêu sản phẩm và thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu tới thương nhân phân phối.
 |
| Một góc Tổng kho Xăng dầu Nhà Bè - đơn vị thành viên trực thuộc Công ty Xăng dầu Khu vực II - TNHH Một thành viên (Petrolimex Sài Gòn) - Ảnh: https://saigon.petrolimex.com.vn |
Đáng chú ý, loại hình thương nhân bán lẻ xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu được đề xuất sáp nhập thành một loại hình thống nhất là thương nhân phân phối xăng dầu, thực hiện cả hoạt động bán buôn và bán lẻ.
Cách thiết kế này cho thấy trọng tâm của dự thảo không chỉ là giảm số tầng trung gian mà còn là xác định lại vai trò, trách nhiệm và năng lực của từng nhóm doanh nghiệp trong chuỗi.
Doanh nghiệp được tự quyết giá nhưng phải minh bạch dữ liệu
Một thay đổi lớn khác của dự thảo là cơ chế điều hành giá.
Theo Bộ Công Thương, Nhà nước sẽ không công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được quyền tự quyết định, công bố giá bán lẻ trong hệ thống của mình trên cơ sở công thức giá được quy định tại Nghị định. Sau khi điều chỉnh, doanh nghiệp phải kê khai giá và gửi thông báo để cơ quan quản lý kiểm tra, giám sát.
Quyền chủ động về giá đi cùng yêu cầu minh bạch dữ liệu. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được yêu cầu kết nối với Bộ Công Thương để cung cấp dữ liệu về kho chứa, tồn kho, tổng nguồn, hệ thống phân phối và kê khai giá.
Như vậy, mô hình mới đặt doanh nghiệp trước một yêu cầu kép: tự chủ nhiều hơn trong kinh doanh nhưng phải chứng minh năng lực và minh bạch dữ liệu nhiều hơn.
Một cuộc sàng lọc bằng năng lực
Dự thảo hiện vẫn đang được Bộ Công Thương tiếp tục tiếp thu, hoàn thiện trước khi trình Chính phủ xem xét, ban hành. Vì vậy, các điều kiện nêu trên chưa phải quy định có hiệu lực.
Tuy nhiên, với các con số 36 tháng, 15.000 m³, 10 cửa hàng và 100.000 m³/năm, hướng thiết kế chính sách đã cho thấy yêu cầu ngày càng rõ về năng lực thực chất của doanh nghiệp trong chuỗi kinh doanh xăng dầu.
Nếu được giữ trong văn bản cuối cùng, những tiêu chí này có thể trở thành một bộ lọc mới đối với thương nhân đầu mối, đồng thời buộc doanh nghiệp phải tính lại quy mô kho, mạng lưới bán lẻ, nguồn hàng và năng lực vận hành.
