Việt Nam - Trung Quốc ra tuyên bố chung về thị trường xuất nhập khẩu nông sản

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, hai nước đã cùng đưa ra tuyên bố chung quan trọng về việc thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực nông sản, thể hiện qua việc ký kết nhiều nghị định thư và biên bản ghi nhớ liên quan đến xuất khẩu – nhập khẩu hàng hóa nông nghiệp giữa hai quốc gia. Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đã cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc ký kết bốn nghị định thư quan trọng liên quan đến yêu cầu kiểm dịch và an toàn thực phẩm cho các mặt hàng gồm ớt, chanh leo, tổ yến và cám gạo. Trong đó, nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả ớt và chanh leo chính thức hóa việc xuất khẩu chính ngạch hai loại nông sản này sang Trung Quốc, vốn trước đây chỉ được thực hiện theo hình thức thí điểm.

Việt Nam - Trung Quốc ra tuyên bố chung về thị trường xuất nhập khẩu nông sản

Đồng thời, hai bên cũng ký nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch động thực vật đối với cám gạo và cám gạo chiết ly dùng làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, cũng như nghị định thư về kiểm dịch, kiểm tra và vệ sinh thú y đối với các sản phẩm tổ yến thô và tổ yến đã qua sơ chế. Đây được xem là bước đi mạnh mẽ trong nỗ lực thiết lập hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch cho việc đưa nông sản Việt Nam tiếp cận sâu hơn với thị trường Trung Quốc – một thị trường giàu tiềm năng nhưng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Song song với hợp tác thương mại, Việt Nam và Trung Quốc cũng tăng cường hợp tác trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và nghiên cứu khoa học. Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam đã ký kết bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường với chính quyền Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, trong khi Cục Biển và Hải đảo Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác nghiên cứu quản lý tổng hợp môi trường hải đảo Vịnh Bắc Bộ. Cùng lúc, Cục Địa chất Việt Nam cũng thiết lập hợp tác với Cục Địa chất Trung Quốc trong lĩnh vực địa khoa học, góp phần mở rộng quan hệ song phương ra nhiều lĩnh vực thiết yếu cho sự phát triển bền vững.

Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã có 14 loại nông sản được phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, trong đó có 6 mặt hàng đã ký nghị định thư xuất khẩu gồm dưa hấu, măng cụt, thạch đen, sầu riêng, chuối tươi và khoai lang. Sáu mặt hàng truyền thống khác như thanh long, chôm chôm, xoài, vải, nhãn và mít hiện vẫn đang được xuất khẩu nhưng chưa có nghị định thư chính thức. Riêng ớt và chanh leo – hai mặt hàng đang trong giai đoạn xuất khẩu thí điểm – với việc ký kết nghị định thư lần này sẽ chính thức bước vào diện được công nhận xuất khẩu chính ngạch, mở ra triển vọng tăng trưởng mới cho ngành hàng vốn rất tiềm năng này. Riêng trong năm 2024, đã có bốn nghị định thư mới được ký kết giữa hai bên, gồm xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, cá sấu, khỉ và dừa tươi – cho thấy tốc độ mở rộng thị trường đang được đẩy nhanh rõ rệt.

Không chỉ ở tầm chính phủ, khối doanh nghiệp cũng chủ động tận dụng cơ hội này để thúc đẩy tiếp cận thị trường tỷ dân. Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lý Cường từ ngày 12 đến 14 tháng 10 năm 2024, Tập đoàn PAN – đơn vị sở hữu hàng trăm sản phẩm nông nghiệp, thủy sản và thực phẩm – đã có dịp giới thiệu trực tiếp sản phẩm mang thương hiệu Việt đến lãnh đạo cấp cao Trung Quốc. Với các doanh nghiệp thành viên như Bibica (BBC) hay Lafooco (LAF) đã có kinh nghiệm xuất khẩu thành công sang Trung Quốc, PAN đánh giá thị trường hơn 1,4 tỷ dân không chỉ là điểm đến hấp dẫn mà còn là động lực để các doanh nghiệp Việt nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và chất lượng sản phẩm. Bên cạnh PAN, nhiều doanh nghiệp khác cũng đang tăng tốc xuất khẩu như CTCP Nafoods Group, CTCP Hoàng Anh Gia Lai với các sản phẩm chủ lực như chanh leo, chuối, sầu riêng, cho thấy một xu hướng tích cực trong việc đẩy mạnh sự hiện diện của nông sản Việt tại Trung Quốc. Với việc từng bước chuẩn hóa quy trình, ký kết nghị định thư và mở rộng hợp tác song phương, Việt Nam đang chứng kiến một thời điểm quan trọng, mang tính bứt phá trong chiến lược chinh phục thị trường nông sản lớn nhất châu Á.