 |
| Viêm da cơ địa mùa đông: Cảnh báo nguy cơ tái phát nặng và hướng dẫn kiểm soát từ chuyên gia da liễu. |
Ngứa râm ran biến thành “cơn ác mộng”
Đó là câu chuyện của chị N.T.H. (32 tuổi, Hà Nội). Ban đầu, những cơn ngứa râm ran xuất hiện ở vùng cẳng tay chỉ khiến chị nghĩ đơn giản là da khô do thời tiết. Chị H. sử dụng kem dưỡng da thông thường, song chỉ sau vài ngày, tình trạng không những không thuyên giảm mà còn lan rộng. Vùng da tổn thương chuyển sang màu đỏ sậm, bong tróc, nứt nẻ và bắt đầu rỉ dịch.
Cơn đau buốt kèm cảm giác ngứa dữ dội kéo dài nhiều ngày liền khiến chị mất ngủ triền miên, buộc phải tìm đến cơ sở y tế để thăm khám.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành – thành viên Hội Da liễu Việt Nam – cho biết, chị H. được chẩn đoán mắc viêm da cơ địa (Atopic Dermatitis) bội nhiễm. Theo bác sĩ, bệnh nhân có tiền sử viêm da cơ địa từ nhỏ, tuy nhiên nhiều năm gần đây bệnh ổn định nên chủ quan, không xây dựng chiến lược chăm sóc da phù hợp khi thời tiết chuyển lạnh.
“Trường hợp của chị H. là điển hình cho thấy sự nguy hiểm của việc chủ quan với bệnh mạn tính, đặc biệt trong điều kiện thời tiết khô lạnh. Cảm giác ‘càng gãi càng rát, da nứt ra đau buốt, đêm không ngủ nổi’ là mô tả rất sát với tình trạng người bệnh phải chịu đựng khi viêm da cơ địa bùng phát và bội nhiễm”, bác sĩ Thành chia sẻ.
 |
| Các đợt rét kéo dài kèm hanh khô chính là “chất xúc tác” khiến viêm da cơ địa dễ tái phát |
Vì sao viêm da cơ địa bùng phát dữ dội vào mùa rét?
Theo ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, các đợt rét kéo dài kèm hanh khô chính là “chất xúc tác” khiến viêm da cơ địa dễ tái phát và diễn biến nặng hơn rõ rệt so với các mùa khác. Thực tế, số lượng bệnh nhân đến khám vì bệnh lý này gia tăng đáng kể vào mùa đông, trong đó không ít trường hợp phải điều trị tích cực do tổn thương lan rộng, ngứa dữ dội và có dấu hiệu bội nhiễm.
Nguyên nhân chủ yếu là do:
Hàng rào bảo vệ da suy yếu: Mùa đông, độ ẩm không khí giảm sâu khiến da mất nước nhanh. Lớp lipid tự nhiên bảo vệ da bị suy giảm, làm da khô ráp và dễ tổn thương.
Da cơ địa chịu “tổn thương kép”: Ở người viêm da cơ địa, hàng rào bảo vệ da vốn đã khiếm khuyết. Khi gặp thời tiết khô lạnh, tình trạng mất nước càng trầm trọng, khiến da dễ nứt nẻ, viêm đỏ và ngứa dữ dội.
Ảnh hưởng đến nhiều nhóm đối tượng: Không chỉ người lớn, trẻ em và người cao tuổi cũng là nhóm chịu tác động nặng nề. Ngứa ngáy kéo dài gây quấy khóc ở trẻ nhỏ, mất ngủ, căng thẳng ở người lớn và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, công việc.
Những thói quen sai lầm khiến bệnh nặng thêm
Bên cạnh yếu tố thời tiết, bác sĩ Nguyễn Tiến Thành cho rằng hai thói quen phổ biến dưới đây khiến viêm da cơ địa dễ diễn biến nặng:
Gãi không kiểm soát:
Ngứa là phản xạ khó tránh khi da khô. Tuy nhiên, việc gãi liên tục sẽ làm tổn thương thêm hàng rào bảo vệ da vốn đã suy yếu, tạo điều kiện cho vi khuẩn và các tác nhân gây dị ứng xâm nhập. Điều này hình thành vòng xoắn bệnh lý “ngứa – gãi – viêm – ngứa nhiều hơn”, làm tăng nguy cơ bội nhiễm.
Lạm dụng nước nóng và chất tẩy rửa mạnh:
Nhiều người có thói quen tắm nước quá nóng hoặc tắm lâu để cảm thấy dễ chịu khi trời lạnh. Thực tế, nhiệt độ cao sẽ cuốn trôi lớp dầu tự nhiên trên da. Việc sử dụng xà phòng hoặc sữa tắm có tính tẩy rửa mạnh còn làm mất cân bằng độ pH, khiến da khô hơn, dễ kích ứng và tình trạng viêm da cơ địa thêm trầm trọng.
Kiểm soát bệnh đúng cách để hạn chế tái phát
Bác sĩ Thành nhấn mạnh: “Viêm da cơ địa là bệnh mạn tính. Mục tiêu điều trị không phải là khỏi hoàn toàn trong thời gian ngắn, mà là kiểm soát tốt bệnh, hạn chế tái phát và giảm mức độ nặng của các đợt bùng phát”.
Để phòng ngừa và kiểm soát bệnh trong mùa khô rét, người bệnh cần kết hợp điều trị y khoa với chăm sóc da đúng cách:
Dưỡng ẩm thường xuyên:
Sử dụng kem dưỡng ẩm tối thiểu 2 lần/ngày. Thời điểm tốt nhất là ngay sau khi tắm (trong vòng 3 phút) để “khóa” độ ẩm cho da. Ưu tiên các sản phẩm chuyên biệt cho da nhạy cảm, không mùi, không cồn.
Điều chỉnh thói quen tắm rửa:
Chỉ nên tắm nước ấm vừa phải, thời gian dưới 10 phút; hạn chế chà xát mạnh vùng da tổn thương. Tránh các sản phẩm làm sạch có tính tẩy rửa cao, ưu tiên sữa tắm dịu nhẹ, độ pH trung tính.
Không tự ý điều trị:
Người bệnh không nên tự ý dùng lại đơn thuốc cũ hoặc áp dụng các mẹo truyền miệng chưa được kiểm chứng. Khi da xuất hiện các dấu hiệu bất thường như ngứa tăng, đỏ nhiều, nứt nẻ hoặc rỉ dịch, cần đi khám sớm để bác sĩ đánh giá và điều chỉnh phác đồ điều trị.
Theo bác sĩ, trong một số trường hợp, các phương pháp hỗ trợ như công nghệ laser hoặc liệu pháp ánh sáng có thể được chỉ định nhằm giảm viêm, giảm phù nề và hạn chế tái phát. Tuy nhiên, việc áp dụng cần dựa trên thăm khám cụ thể và phù hợp với từng giai đoạn bệnh.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Trong bối cảnh thời tiết hanh khô, rét sâu còn kéo dài, các chuyên gia da liễu khuyến cáo người dân, đặc biệt là những người có tiền sử viêm da cơ địa, cần chủ động chăm sóc da và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường. Việc phát hiện và xử trí sớm sẽ giúp ngăn chặn những tổn thương nhỏ tiến triển thành đợt viêm nặng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Nếu chị muốn rút gọn cho chuyên mục Sức khỏe – Đời sống, hoặc đẩy mạnh yếu tố cảnh báo mùa đông, em chỉnh thêm một bản nữa cho sát layout từng báo nha.
