| Bài liên quan |
| Lào Cai tăng cường kiểm tra, kiểm soát kinh doanh xăng dầu, ổn định thị trường |
| Chính phủ cắt giảm mạnh thủ tục, điều kiện kinh doanh xăng dầu |
Góp ý đối với dự thảo Nghị quyết của Bộ Công Thương về cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, VCCI ghi nhận cơ quan soạn thảo đã có động thái tích cực khi đề xuất bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh, như dịch vụ cho thuê cảng, kho tiếp nhận và vận tải xăng dầu.
Tuy nhiên, theo đánh giá của VCCI, mức độ cải cách hiện tại vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng. Nhiều quy định mang tính áp đặt về quy mô và mô hình tổ chức kinh doanh vẫn được giữ nguyên, đặc biệt đối với thương nhân đầu mối.
 |
Cụ thể, dự thảo vẫn yêu cầu doanh nghiệp đầu mối phải sở hữu hoặc thuê cầu cảng tiếp nhận tàu tối thiểu 7.000 tấn, kho chứa dung tích từ 15.000 m³, có ít nhất 10 cửa hàng bán lẻ (trong đó 5 cửa hàng thuộc sở hữu) cùng với hệ thống 40 tổng đại lý hoặc đại lý.
Theo VCCI, những quy định này thực chất là việc Nhà nước “định hình sẵn” quy mô và cấu trúc hoạt động của doanh nghiệp, thay vì để thị trường quyết định dựa trên năng lực và chiến lược kinh doanh. Hệ quả là rào cản gia nhập thị trường bị đẩy lên cao, khiến chỉ một số ít doanh nghiệp lớn có thể đáp ứng, từ đó hạn chế cạnh tranh và duy trì cấu trúc thị trường tập trung.
Điều này, về lâu dài, có thể tác động gián tiếp tới quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh giá bán lẻ xăng dầu chịu ảnh hưởng từ mức độ cạnh tranh trên thị trường.
Từ góc độ chính sách, VCCI đề xuất chuyển đổi phương thức quản lý từ “tiền kiểm” dựa trên điều kiện kinh doanh chi tiết sang “hậu kiểm” thông qua các tiêu chuẩn và quy chuẩn.
Theo đó, thay vì quy định cứng về quy mô cơ sở vật chất, cơ quan quản lý nên tập trung vào các yếu tố cốt lõi như:
Quy chuẩn kỹ thuật, an toàn phòng cháy chữa cháy
Nghĩa vụ dự trữ lưu thông tối thiểu
Năng lực tài chính của doanh nghiệp
Cơ chế giám sát và minh bạch thị trường
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia quản lý thị trường xăng dầu chủ yếu thông qua các tiêu chuẩn an toàn và cơ chế giám sát, thay vì can thiệp sâu vào mô hình tổ chức kinh doanh.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định yêu cầu thời hạn thuê cơ sở vật chất tối thiểu 5 năm. Theo VCCI, quy định này chưa phù hợp với bối cảnh thị trường bất động sản thương mại ngày càng linh hoạt, đồng thời làm gia tăng rủi ro tài chính cho doanh nghiệp.
Đặc biệt, trong xu hướng chuyển dịch sang năng lượng sạch và phương tiện sử dụng điện, nhu cầu tiêu thụ xăng dầu có thể biến động mạnh trong trung và dài hạn. Việc “khóa cứng” các hợp đồng thuê dài hạn có thể khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc điều chỉnh chiến lược kinh doanh.
VCCI cũng ghi nhận Bộ Công Thương đã thận trọng khi đánh giá các rủi ro liên quan đến việc bãi bỏ một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện như rượu, thực phẩm, xuất khẩu gạo, khoáng sản, sản xuất – lắp ráp ô tô và kinh doanh khí.
Dù vậy, tổ chức này cho rằng nhiều vướng mắc hoàn toàn có thể xử lý bằng công cụ quản lý khác, và việc tiếp tục cải cách theo hướng mở rộng quyền gia nhập thị trường là phù hợp với xu thế quốc tế.
Theo VCCI, việc cắt giảm thực chất các điều kiện kinh doanh không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, qua đó nâng cao hiệu quả thị trường và mang lại lợi ích thiết thực hơn cho người tiêu dùng.
