Vấn nạn hàng nhái khiến thương hiệu Việt 50 năm vẫn phải đi tìm sự bảo vệ

Hàng giả bủa vây, hàng thật “chịu trận”: Doanh nghiệp kêu gọi luật sòng phẳng và hành động từ tâm

Tổng tiến công hàng nhái, hàng giả: Càng “siết” càng “lách”?

Quy mô thị trường bán lẻ trong nước của Việt Nam được dự báo sẽ tăng từ 180 tỷ USD lên 350 tỷ USD vào cuối năm 2025. Song song đó, thương mại điện tử Việt Nam cũng được dự báo có thể đạt quy mô 63 tỷ USD vào năm 2030.

Khốc liệt cạnh tranh trên sàn thương mại điện tử

Phát biểu tại hội thảo “Tăng trưởng thị phần - Định vị thương hiệu Việt trên không gian số”, do Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức ngày 9/9/2025, ông Nguyễn Văn Dũng - Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh - đánh giá thị trường bán lẻ trong nước là cơ hội lớn để hàng Việt tiếp cận hàng chục triệu người tiêu dùng. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các thương hiệu quốc tế có ưu thế về quy mô, chất lượng, cũng như sự lan tràn của hàng hóa giá rẻ.

Đặc biệt, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng phức tạp đã làm suy giảm lợi thế cạnh tranh của những doanh nghiệp làm ăn chân chính. Trong bối cảnh ấy, việc bảo vệ thương hiệu trên không gian số không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết.

Ông Nguyễn Văn Dũng (áo sơ mi xanh) - Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh - trao đổi với các doanh nghiệp bên lề hội thảo.

Ngoài ra, doanh nghiệp Việt cũng phải cạnh tranh với hàng hóa Trung Quốc bán trên các sàn các sàn thương mại điện tử từ Trung Quốc đang phát triển mạnh mẽ, khiến doanh nghiệp Việt Nam khó cạnh tranh trực tiếp về giá.

Theo TS Đinh Thế Hiển - Viện trưởng Viện Nghiên cứu tin học và Kinh tế ứng dụng - người bán hàng Trung Quốc có lợi thế giá vốn sản xuất thấp hơn Việt Nam khoảng 20% nhờ quy mô lớn và chuỗi cung ứng tối ưu. Trong khi đó, chi phí giá vốn của doanh nghiệp Việt có thể chiếm đến 40% do quy mô nhỏ, nguồn cung nguyên liệu phân tán. Doanh nghiệp Trung Quốc chi rất mạnh tay cho quảng cáo, có thể chiếm tới 30% doanh số, trong khi doanh nghiệp Việt với ngân sách hạn chế chỉ có thể chi khoảng 20%.

Dù doanh nghiệp Việt Nam có thế mạnh về logistics trong nước, nhưng đang bị thách thức khi các sàn thương mại điện tử Trung Quốc xây dựng kho hàng tại Việt Nam. Điều này hứa hẹn rút ngắn thời gian giao hàng và giảm chi phí, khiến hàng hóa Trung Quốc có thể còn rẻ hơn hàng Việt.

Hàng thật cạnh tranh với hàng nhái

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Bông Hoa Việt - Trợ lý Tổng giám đốc Công ty Nhựa Bình Minh - cho biết thương hiệu gần 50 năm tuổi của công ty đã liên tục trở thành mục tiêu của các hành vi làm nhái, thậm chí đăng ký tên thương mại gây nhầm lẫn.

“Thời gian qua, chúng tôi đã phải tiêu tốn hàng chục tỷ đồng cho các biện pháp từ giám định, khiếu nại đến khởi kiện. Nhưng sự thiếu thống nhất và quyết liệt của cơ chế bảo vệ tài sản trí tuệ khiến doanh nghiệp gặp vô vàn khó khăn. Nếu một doanh nghiệp gần 50 năm tuổi còn phải chật vật tìm kiếm sự bảo vệ, thì hàng chục ngàn doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ xoay xở ra sao?” - ông Việt bày tỏ.

Ông Bông Hoa Việt - Trợ lý Tổng giám đốc Công ty Nhựa Bình Minh - chia sẻ thông tin tại hội thảo.

Ông Việt chia sẻ, Nhựa Bình Minh – một trong những thương hiệu nổi tiếng hàng đầu trong lĩnh vực ống nhựa của ngành xây dựng trong gần 50 năm qua, doanh nghiệp không ngừng nỗ lực để xây dựng niềm tin trong lòng người tiêu dùng.

Chính vì sự tin cậy tuyệt đối này, thương hiệu “Nhựa Bình Minh” đã trở thành mục tiêu bị kẻ khác lợi dụng, tạo ra hàng nhái, logo bị sao chép gần như nguyên vẹn, thậm chí đăng ký tên thương mại gây nhầm lẫn. Doanh nghiệp không sinh ra để tranh tụng nhưng “buộc phải trở thành luật sư bất đắc dĩ” để giữ lấy cái tên do mình tạo dựng suốt gần nửa thế kỷ.

“Người tiêu dùng vốn chỉ cần nhớ đến cái tên ‘Nhựa Bình Minh’ như một biểu tượng chất lượng. Lợi dụng điều đó, hàng giả, hàng nhái trà trộn vào thị trường, khiến niềm tin của người tiêu dùng có nguy cơ bị tổn hại – và chúng tôi cũng bị ảnh hưởng: Mất không chỉ doanh thu, mà mất cả niềm tin”, đại diện Nhựa Bình Minh nhấn mạnh.

Trước làn sóng xâm phạm ngày càng tinh vi, Nhựa Bình Minh đã chủ động thành lập Tổ công tác bảo vệ thương hiệu, phối hợp chặt chẽ cùng hãng luật chuyên sâu như TAT Law Firm. Doanh nghiệp thực hiện hàng loạt biện pháp: giám định tại Viện Sở hữu trí tuệ, khiếu nại đến nhiều cơ quan chức năng, khởi kiện tại tòa, đầu tư hơn 19 tỷ đồng vào công nghệ in lazer chống giả, tổ chức phân phối – truyền thông để phân biệt hàng thật, giả.

Tuy nhiên, kết quả thu được chưa tương xứng với nỗ lực bỏ ra. “Doanh nghiệp có lý – nhưng pháp lý chưa chắc đã bảo vệ được. Có Kết luận giám định nhưng không thể bảo vệ. Thanh tra, kiểm tra nhưng đối tượng vi phạm ‘tránh đòn’ thần kỳ. Có những bản án mà đối tượng có thể lợi dụng để “né đòn”, bài phát biểu nêu rõ.

Tổng chi phí xử lý vụ việc đã tiêu tốn hàng chục tỷ đồng, nhưng điều khiến doanh nghiệp lo ngại hơn là sự chưa thống nhất và thiếu quyết đoán của cơ chế bảo vệ tài sản trí tuệ.

Câu chuyện không còn là riêng ai – mà là của cả hệ thống

“Nếu một doanh nghiệp gần 50 năm tuổi đời, đã được công nhận là thương hiệu nổi tiếng, mà còn phải ‘tìm kiếm sự bảo vệ’, thì hàng chục ngàn doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ xoay xở ra sao?”, đại diện Nhựa Bình Minh đặt câu hỏi đầy chua xót.

Ở một thực tế khác, ông Nguyễn Đặng Hiến - Tổng Giám đốc Công ty Bidrico - cho biết doanh nghiệp cũng đã từng gặp trường hợp vừa ra mắt một sản phẩm mới, chưa kịp đăng ký nhãn hiệu thì đã bị một doanh nghiệp nước ngoài nhanh chân đăng ký trước.

“Chúng ta cần có những chính sách mới, triệt để hơn, nếu không các vụ việc chống hàng giả, như trường hợp của Công ty Nhựa Bình Minh, sẽ kéo dài mà không mang lại kết quả", ông Hiến nói.

TS Đinh Thế Hiển nhìn nhận vấn nạn hàng gian, hàng giả là một thách thức lớn mà thương mại điện tử và thương mại Việt Nam nói chung đang phải đối diện, gây khó khăn cho cả doanh nghiệp chân chính lẫn người bán hàng.