Tháng 4-2019, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa được thành lập trên cơ sở tổ chức lại các trung tâm y tế tuyến tỉnh, gồm: Trung tâm Y tế dự phòng, Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản, Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe và Trung tâm Phòng chống sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng tỉnh Thanh Hóa. Từ đó đến nay, mọi hoạt động của trung tâm đi vào nền nếp và ngày càng nâng cao chất lượng, hiệu quả, góp phần thực hiện tốt công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho Nhân dân.
Với chức năng tham mưu và tổ chức thực hiện các hoạt động về phòng, chống dịch, bệnh truyền nhiễm; bệnh không lây nhiễm; quản lý sức khỏe cộng đồng..., Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng chống dịch, giám sát tình hình dịch bệnh, chú trọng ngăn chặn bệnh qua biên giới tại cửa khẩu, bến cảng, sân bay. Chuẩn bị phương án đối phó trong tình huống có dịch xảy ra, đảm bảo không để dịch lan rộng, khống chế dịch tại chỗ, không để xảy ra tử vong do dịch. Đặc biệt, tập trung chỉ đạo, theo dõi, đáp ứng nhanh với các tình huống của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp nghi SARS-CoV-2 trên địa bàn toàn tỉnh. Tăng cường chế độ thường trực 24/24h tại đơn vị. Các ổ dịch được giám sát dịch tễ, triển khai biện pháp chống dịch, khoanh vùng xử lý, không để dịch lây lan trên diện rộng. Để khẳng định cho chất lượng, hiệu quả hoạt động chuyên môn của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phải nhấn mạnh đến quá trình chiến đấu với “giặc COVID-19”. Trong cuộc chiến này, trung tâm đã tham mưu kịp thời trong công tác chỉ đạo, điều hành, ban hành văn bản, kế hoạch triển khai và đảm bảo công tác hậu cần. Và không có mặt trận nào vắng bóng những cán bộ, nhân viên của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh. Từ cửa khẩu biên giới, sân bay, cảng biển, cho đến các khu vực cách ly của tỉnh, khu vực cách ly phòng chống COVID-19 của bệnh viện và cả khu vực cách ly phòng chống COVID-19 tại cộng đồng. Tất cả đều ghi dấu chuyên môn của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, góp phần quan trọng trong cuộc chiến phòng, chống dịch bệnh COVID-19 trên địa bàn tỉnh.
Trong cả 2 đợt dịch, Thanh Hóa đã thành lập 121 khu cách ly tập trung tại tuyến tỉnh và huyện, thực hiện cách ly cho 9.882 lượt người; tổ chức cách ly tại nhà, nơi cư trú 29.059 lượt người; lấy mẫu và làm xét nghiệm cho 11.556 người, với tổng số 18.144 lượt xét nghiệm. Tại Thanh Hóa ghi nhận 22 ca mắc COVID–19 đều là các ca bệnh xâm nhập (trong đó, 20 trường hợp được phát hiện tại các khu cách ly tập trung và 2 trường hợp phát hiện tại nơi cư trú), không có ca bệnh lây lan thứ phát ra cộng đồng. Với sự phản ứng nhanh và chủ động, Thanh Hóa đã khống chế thành công, không để dịch COVID–19 lây lan trong cộng đồng, được Chính phủ ghi nhận, đánh giá cao và xếp vào nhóm các tỉnh có nguy cơ thấp về dịch COVID–19.
Trong những bộn bề của công tác phòng chống dịch bệnh COVID-19, các hoạt động khác của đơn vị cũng đều được bảo đảm thực hiện theo đúng kế hoạch đề ra. Đặc biệt là trong công tác phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em và chăm sóc sức khỏe sinh sản, trung tâm đã tham mưu xây dựng dự thảo Chương trình “Chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời nhằm phòng chống suy dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em, nâng cao tầm vóc người Việt Nam trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2020-2025 tầm nhìn đến năm 2030”. Hệ thống chăm sóc sức khỏe sinh sản đã thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 06/CT-BYT ngày 11-8-2017 về việc tăng cường chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh, nhằm giảm tử vong mẹ, tử vong sơ sinh. Tham mưu triển khai thực hiện Kế hoạch số 21/KH-UBND ngày 21-1-2020 của Chủ tịch UBND tỉnh về việc tăng cường công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa năm 2020; Kế hoạch số 120/KH-SYT ngày 5-5-2020, của Sở Y tế Thanh Hóa về việc phòng chống các bệnh không lây nhiễm năm 2020. Công tác xét nghiệm tại trung tâm đã góp phần quan trọng trong chẩn đoán xác định sớm các vụ dịch tại địa phương. Tổ chức triển khai giám sát dịch, phối hợp giám sát kịp thời các ca bệnh nghi sởi, sốt xuất huyết, ho gà, viêm não Nhật Bản, SARS-CoV-2... Đặc biệt, việc xét nghiệm chẩn đoán SARS-CoV-2 bằng kỹ thuật Real-time PCR ngay tại trung tâm, là một bước tiến quan trọng trong phát triển kỹ thuật xét nghiệm. Đó là đã lắp đặt hai hệ thống tách chiết tự động và thủ công, chạy trên hệ thống Real-time PCR sẵn có của đơn vị và những mẫu bệnh phẩm đầu tiên đã được xét nghiệm COVID-19. Đã tổ chức lấy mẫu làm xét nghiệm: SARS-CoV-2, tổng số 13.000 mẫu; HIV 7.300 mẫu, mẫu xét nghiệm dịch tễ nói chung 5.700 mẫu; xét nghiệm khám sức khỏe 35.000 mẫu, xét nghiệm quan trắc môi trường lao động 3.600 chỉ tiêu; xét nghiệm chăm sóc sức khỏe sinh sản 12.000 mẫu... Hằng năm, các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế được triển khai đồng bộ và đạt hiệu quả cao; tỷ lệ trẻ trong độ tuổi được tiêm chủng mở rộng đạt khoảng 98%. Ngoài ra, trung tâm tăng cường các hoạt động dự phòng lây nhiễm HIV, xét nghiệm phát hiện và điều trị sớm HIV/AIDS; hỗ trợ cai nghiện bằng Methadone, Buprenorphine...
Thành công một ca giải phẫu có thể cứu sống một mạng người; còn thành công trong một chiến lược y tế dự phòng có thể cứu sống hàng ngàn người và kéo dài tuổi thọ cũng như nâng cao chất lượng sống cho người dân. Với những chiến lược bài bản cả về nhân lực, trang thiết bị..., chủ động, sẵn sàng trước những tình huống bệnh dịch khẩn cấp, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa là lực lượng tiên phong tuyến đầu trong phòng chống dịch bệnh, góp phần cùng toàn tỉnh thực hiện tốt sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Thầy thuốc Ưu tú, Tiến sĩ Lương Ngọc Trương
