TP.HCM – Tây Ninh mở hành lang công nghiệp, đô thị, dịch vụ: Động lực mới cho cực tăng trưởng phía Nam

Cuộc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện các dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh được tổ chức ngày 19/5 - Ảnh: Cổng TTĐT tỉnh Tây Ninh

Hành lang kinh tế TP.HCM – Tây Ninh - “Trục động lực” phát triển

Trong bối cảnh vùng Đông Nam Bộ đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc không gian phát triển nhằm giảm áp lực cho trung tâm TP.HCM, hành lang công nghiệp tp.hcm - Tây Ninh đang được định hình như một trục phát triển chiến lược mới của vùng Đông Nam Bộ. Việc hình thành hành lang công nghiệp, đô thị, dịch vụ TP.HCM – Tây Ninh được xem là bước đi chiến lược, mở ra dư địa tăng trưởng mới cho toàn vùng.

Đáng chú ý, Đề án hình thành và phát triển Khu phức hợp Mộc Bài Xuyên Á dọc hành lang kinh tế Tây Ninh – Bình Dương đang thu hút sự quan tâm lớn của giới đầu tư và các chuyên gia quy hoạch. Không chỉ đơn thuần là mở rộng không gian công nghiệp, đề án còn hướng đến xây dựng một hệ sinh thái tích hợp gồm công nghiệp công nghệ cao, logistics xuyên biên giới, đô thị hiện đại và dịch vụ thương mại quốc tế.

Với lợi thế kết nối cửa khẩu quốc tế Mộc Bài – một trong những cửa ngõ giao thương lớn nhất giữa Việt Nam và Campuchia – khu vực này được đánh giá có tiềm năng trở thành “cực tăng trưởng mới” của hành lang kinh tế xuyên Á.

Hạ tầng mở đường cho liên kết vùng

Một trong những nền tảng quan trọng thúc đẩy hành lang kinh tế TP.HCM – Tây Ninh chính là hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng đang được đẩy mạnh đầu tư.

Dự án cao tốc TP.HCM – Mộc Bài khi hoàn thành sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, tạo điều kiện cho lưu thông hàng hóa, logistics và thu hút đầu tư công nghiệp quy mô lớn.

Các chuyên gia nhận định, thay vì phát triển đơn lẻ từng địa phương, xu hướng hiện nay là hình thành các chuỗi đô thị – công nghiệp liên kết theo hành lang giao thông. Đây là mô hình đã chứng minh hiệu quả tại nhiều quốc gia phát triển, khi hạ tầng giao thông trở thành “xương sống” kéo theo dòng vốn đầu tư, dân cư và dịch vụ.

Đối với Tây Ninh, việc nằm trên tuyến kết nối trực tiếp với TP.HCM giúp địa phương này sở hữu lợi thế đặc biệt trong việc đón dòng dịch chuyển sản xuất từ khu vực nội đô và các tỉnh công nghiệp đang dần bão hòa.

Mộc Bài và cơ hội trở thành trung tâm logistics xuyên biên giới

Nếu trước đây Mộc Bài chủ yếu được biết đến là khu vực cửa khẩu thương mại, thì trong quy hoạch mới, địa phương này đang được định vị như một trung tâm logistics quốc tế của vùng.

Lợi thế lớn nhất của Mộc Bài nằm ở khả năng kết nối đa chiều: vừa là điểm giao thương quốc tế với Campuchia và tiểu vùng sông Mekong, vừa là “cửa ngõ phía Tây Bắc” của TP.HCM.

Trong bối cảnh thương mại điện tử và chuỗi cung ứng xuyên biên giới phát triển mạnh, nhu cầu về các trung tâm logistics hiện đại, kho vận thông minh và dịch vụ hậu cần quốc tế đang tăng nhanh. Đây được xem là “mảnh đất vàng” để thu hút các doanh nghiệp logistics, công nghệ chuỗi cung ứng và các nhà đầu tư hạ tầng.

Đặc biệt, khi hành lang kinh tế Tây Ninh – Bình Dương được kết nối đồng bộ, chuỗi sản xuất – vận chuyển – xuất khẩu sẽ hình thành theo hướng khép kín, giúp doanh nghiệp tiết giảm đáng kể chi phí logistics vốn đang chiếm tỷ trọng cao tại Việt Nam.

Hành lang công nghiệp, đô thị, dịch vụ TP.HCM - Tây Ninh là một phần trong Đề án hình thành và phát triển Khu phức hợp Mộc Bài Xuyên Á dọc hành lang kinh tế Tây Ninh - Bình Dương (cũ)

Đô thị công nghiệp thế hệ mới

Điểm đáng chú ý của Đề án Khu phức hợp Mộc Bài Xuyên Á không nằm ở việc mở rộng khu công nghiệp truyền thống, mà ở tư duy phát triển “đa chức năng”.

Theo đó, mô hình được định hướng tích hợp giữa: Công nghiệp công nghệ cao; Trung tâm logistics; Đô thị hiện đại; Dịch vụ thương mại; Không gian sinh thái; Hạ tầng xã hội đồng bộ.

Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng phát triển công nghiệp thế hệ mới, nơi người lao động không chỉ đến làm việc mà còn có thể sinh sống, học tập và tiếp cận các dịch vụ chất lượng cao ngay trong cùng một hệ sinh thái đô thị.

Giới chuyên gia cho rằng, đây cũng là lời giải cho bài toán phát triển bền vững khi nhiều khu công nghiệp hiện nay đang đối mặt với áp lực thiếu nhà ở công nhân, ùn tắc giao thông và quá tải hạ tầng xã hội.

Cơ hội lớn nhưng cần quy hoạch đồng bộ

Dù triển vọng rất lớn, song để hành lang công nghiệp, đô thị, dịch vụ TP.HCM – Tây Ninh phát huy hiệu quả thực chất, yếu tố then chốt vẫn là quy hoạch đồng bộ và cơ chế liên kết vùng đủ mạnh.

Thực tế cho thấy, nhiều địa phương từng đặt kỳ vọng lớn vào các hành lang kinh tế nhưng chưa tạo được đột phá do thiếu sự phối hợp thống nhất về hạ tầng, quỹ đất, logistics và chính sách thu hút đầu tư.

Đối với khu vực Mộc Bài – Tây Ninh, thách thức không chỉ nằm ở bài toán vốn đầu tư, mà còn ở năng lực quản lý phát triển đô thị, bảo đảm cân bằng giữa tăng trưởng công nghiệp với môi trường sinh thái và an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn ngành nghề ưu tiên cũng cần được tính toán kỹ lưỡng nhằm tránh nguy cơ trở thành “điểm đến” của các ngành thâm dụng lao động, tiêu hao năng lượng hoặc gây áp lực môi trường.

Theo các chuyên gia kinh tế, nếu được quy hoạch bài bản và vận hành theo mô hình kinh tế xanh – số hóa – logistics thông minh, hành lang kinh tế TP.HCM – Tây Ninh hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong giai đoạn tới.

Kỳ vọng hình thành cực tăng trưởng mới

Trong chiến lược phát triển vùng Đông Nam Bộ, liên kết giữa TP.HCM với các địa phương vệ tinh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.

Sự hình thành hành lang công nghiệp, đô thị, dịch vụ TP.HCM – Tây Ninh không chỉ giúp mở rộng không gian phát triển cho đô thị trung tâm, mà còn tạo điều kiện tái phân bổ nguồn lực, dân cư và dòng vốn đầu tư theo hướng cân bằng hơn.

Nếu được triển khai hiệu quả, Khu phức hợp Mộc Bài Xuyên Á có thể trở thành mô hình tiêu biểu cho tư duy phát triển liên kết vùng thế hệ mới – nơi công nghiệp, đô thị và logistics không phát triển rời rạc mà gắn kết trong cùng một hệ sinh thái kinh tế hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế.