Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của TP. Hồ Chí Minh trong 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt hơn 963.000 tỷ đồng, tăng 11,46% so với cùng kỳ năm trước. Đằng sau những con số tăng trưởng này không chỉ là sự phục hồi của sức mua sau giai đoạn khó khăn mà còn phản ánh quá trình chuyển dịch mạnh mẽ của thị trường tiêu dùng theo hướng hiện đại, số hóa và gắn kết ngày càng chặt chẽ với các ngành dịch vụ.
Sức mua phục hồi từ nhiều động lực
Theo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, mức tăng trưởng hai con số của thị trường bán lẻ là kết quả tổng hợp từ nhiều yếu tố. Trong đó, sự cải thiện thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân được xem là nền tảng quan trọng nhất.
Khi hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tiếp tục duy trì đà phục hồi, thị trường lao động ổn định hơn, thu nhập thực tế của người dân được cải thiện, kéo theo nhu cầu chi tiêu gia tăng. Nếu trước đây phần lớn ngân sách hộ gia đình tập trung cho các nhu cầu thiết yếu thì hiện nay xu hướng chi tiêu đã mở rộng sang các dịch vụ trải nghiệm, giải trí, chăm sóc sức khỏe và tiêu dùng chất lượng cao.
 |
| Chuyển dịch mạnh mẽ của thị trường tiêu dùng theo hướng hiện đại, số hóa và gắn kết ngày càng chặt chẽ với các ngành dịch vụ. |
Đóng góp đáng kể cho tăng trưởng còn đến từ sự phục hồi mạnh của ngành du lịch. Theo đó, trong 5 tháng đầu năm, TP. Hồ Chí Minh đón hơn 5,59 triệu lượt khách quốc tế và gần 23 triệu lượt khách nội địa, tạo nguồn cầu lớn cho các hoạt động lưu trú, ăn uống, mua sắm và giải trí. Dòng khách du lịch không chỉ thúc đẩy doanh thu dịch vụ mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều lĩnh vực thương mại khác.
Bên cạnh đó, sự phát triển của thương mại điện tử và thanh toán số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong hành vi tiêu dùng. Việc mua sắm không còn bị giới hạn bởi không gian và thời gian, giúp gia tăng tần suất giao dịch cũng như khả năng tiếp cận hàng hóa của người dân.
Người tiêu dùng ngày càng "khó tính"
Dữ liệu thị trường cho thấy nhiều nhóm hàng ghi nhận mức tăng trưởng cao như đồ dùng gia đình, vật liệu xây dựng, xăng dầu hay vàng bạc đá quý. Tuy nhiên, phía sau những con số này là sự thay đổi đáng kể trong cách người dân lựa chọn và sử dụng sản phẩm.
Theo đánh giá của Sở Công Thương, xu hướng tiêu dùng hiện nay đang chuyển từ "mua nhiều" sang "mua thông minh". Người dân có xu hướng cân nhắc kỹ hơn về giá cả, chất lượng và giá trị sử dụng trước khi đưa ra quyết định mua sắm.
Khuyến mại và ưu đãi vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng không còn là yếu tố duy nhất. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm tới nguồn gốc xuất xứ, độ an toàn của sản phẩm, khả năng truy xuất thông tin và các tiêu chí phát triển bền vững.
 |
| Xu hướng tiêu dùng hiện nay đang chuyển từ "mua nhiều" sang "mua thông minh". |
Sự phát triển của mạng xã hội và các nền tảng số cũng làm thay đổi đáng kể quá trình ra quyết định mua hàng. Những đánh giá từ cộng đồng, phản hồi của khách hàng và mức độ uy tín của thương hiệu ngày càng có sức ảnh hưởng lớn. Điều này buộc doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho chất lượng sản phẩm, minh bạch thông tin và trải nghiệm khách hàng thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.
Một xu hướng khác đang trở nên rõ nét là mô hình tiêu dùng đa kênh. Người dân có thể tìm hiểu sản phẩm trực tuyến, so sánh giá trên các nền tảng số rồi mới đến cửa hàng trải nghiệm hoặc ngược lại. Ranh giới giữa bán lẻ truyền thống và thương mại điện tử đang dần được xóa nhòa.
Từ kích cầu tiêu dùng đến xây dựng hệ sinh thái tiêu dùng - dịch vụ
Điểm đáng chú ý trong định hướng điều hành của TP. Hồ Chí Minh là cách tiếp cận mới đối với thị trường tiêu dùng.
Nếu trước đây các chương trình kích cầu chủ yếu tập trung vào hoạt động khuyến mại và giảm giá thì hiện nay thành phố đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái tiêu dùng - dịch vụ tích hợp, liên kết thương mại với du lịch, văn hóa, y tế và các ngành dịch vụ khác.
Theo Sở Công Thương, dư địa tăng trưởng trong giai đoạn tới không còn nằm ở các chương trình khuyến mại đơn lẻ mà đến từ khả năng kết nối các ngành kinh tế để tạo ra những trải nghiệm tiêu dùng mới cho người dân và du khách.
Song song đó, thành phố đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng bán lẻ hiện đại thông qua việc triển khai chiến lược phát triển thị trường bán lẻ đến năm 2030, tầm nhìn 2050; xây dựng kế hoạch phát triển hệ thống chợ theo hướng hiện đại hóa và chuyển đổi số; nghiên cứu mô hình trung tâm outlet cùng nhiều loại hình bán lẻ mới.
Những định hướng này cho thấy TP. Hồ Chí Minh đang chuyển từ vai trò một thị trường tiêu thụ lớn sang mục tiêu trở thành trung tâm mua sắm và dịch vụ có sức hút khu vực.
 |
| TP. HCM đang hướng tới xây dựng một hệ sinh thái tiêu dùng - dịch vụ tích hợp, liên kết thương mại với du lịch, văn hóa, y tế và các ngành dịch vụ khác. |
Kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới
Một trong những điểm nhấn của thị trường thương mại TP. Hồ Chí Minh năm 2026 là tốc độ chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ.
Bên cạnh việc triển khai kế hoạch phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026-2030, thành phố còn thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng nền tảng số trong hoạt động phân phối và từng bước hình thành các mô hình giao dịch mới dựa trên dữ liệu.
Việc thí điểm Sàn giao dịch thịt heo là ví dụ điển hình cho xu hướng này. Mô hình được kỳ vọng giúp minh bạch hóa thông tin về giá cả, nguồn gốc sản phẩm và giảm bớt các khâu trung gian trong chuỗi cung ứng.
Cùng với đó, chương trình "Tick xanh trách nhiệm" tiếp tục được mở rộng nhằm thúc đẩy truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Không chỉ dừng ở sản phẩm tươi sống, mô hình này đang được nghiên cứu mở rộng sang các nhóm hàng thiết yếu khác cũng như các suất ăn học đường.
Kỳ vọng tăng trưởng từ mùa mua sắm cuối năm
Dự báo những tháng cuối năm 2026, Sở Công Thương cho rằng thị trường tiêu dùng Thành phố sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ mùa du lịch cao điểm, nhu cầu tựu trường và đặc biệt là các dịp lễ, Tết cuối năm.
Đáng chú ý, động lực tăng trưởng được dự báo sẽ ngày càng đến từ sự kết hợp giữa thương mại với du lịch, văn hóa, ẩm thực, giải trí và kinh tế đêm. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên trải nghiệm thay vì chỉ mua sắm đơn thuần.
Các lĩnh vực như thương mại điện tử, thanh toán số, logistics, bán lẻ hiện đại và dịch vụ trải nghiệm được kỳ vọng tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng trong thời gian tới.
Với quy mô thị trường gần 1 triệu tỷ đồng chỉ trong nửa đầu năm, TP. Hồ Chí Minh đang cho thấy vai trò đầu tàu tiêu dùng của cả nước. Quan trọng hơn, những chính sách mới đang mở ra một giai đoạn phát triển mới, nơi thương mại không chỉ là hoạt động mua bán hàng hóa mà trở thành hạt nhân kết nối các ngành dịch vụ, tạo ra động lực tăng trưởng bền vững cho đô thị lớn nhất cả nước.
