TP. Hồ Chí Minh – Singapore: Mạch nối mới của hội nhập

Trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng, ít có mối quan hệ nào mang tính biểu tượng và bền vững như sự hợp tác giữa TP.HCM với Singapore. Từ những khu công nghiệp đầu tiên tại Bình Dương đến các định hướng phát triển đô thị thông minh, trung tâm tài chính quốc tế hay chuyển đổi xanh, dấu ấn Singapore ngày càng hiện diện đậm nét trong chiến lược phát triển của vùng kinh tế phía Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh từ ngày 1/7/2025, Bình Dương chính thức hợp nhất vào không gian phát triển mới của TP.HCM, mối liên kết kinh tế giữa Singapore với khu vực đại đô thị phía Nam càng trở nên có chiều sâu chiến lược hơn bao giờ hết.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm điện đàm với Tổng Thư ký Đảng Hành động nhân dân Singapore (PAP), Thủ tướng Singapore Lawrence Wong - Ảnh TTXVN

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tới đây, cùng bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La, được xem là dấu mốc quan trọng trong đối ngoại cấp cao của Việt Nam. Không chỉ củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Singapore, chuyến thăm còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ về một Việt Nam chủ động hội nhập, thúc đẩy hợp tác chất lượng cao, lấy đổi mới sáng tạo, công nghệ và phát triển bền vững làm trụ cột mới cho tăng trưởng. Trong dòng chảy đó, TP.HCM tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế đối ngoại của cả nước.

VSIP – biểu tượng hợp tác chiến lược Việt Nam – Singapore

Nhắc đến quan hệ kinh tế giữa Singapore với TP.HCM và vùng phụ cận, không thể không nhắc tới mô hình Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP). Khởi nguồn từ Bình Dương năm 1996, VSIP không chỉ là một dự án công nghiệp đơn thuần mà đã trở thành biểu tượng tiêu biểu nhất cho quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam – Singapore suốt ba thập niên qua.

Từ một khu công nghiệp 500ha tại Thuận An (Bình Dương), hệ thống VSIP hiện đã phát triển mạnh trên toàn quốc với 18 khu công nghiệp và đô thị tại 13 tỉnh, thành phố. Hệ sinh thái VSIP hiện thu hút hơn 1.000 doanh nghiệp đến từ khoảng 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư đăng ký vượt 23 tỷ USD, tạo việc làm cho hơn 320.000 lao động. Riêng tại Bình Dương, các tổ hợp VSIP I, VSIP II và VSIP II mở rộng tiếp tục được xem là “hạt nhân công nghiệp” của vùng kinh tế phía Nam, đóng góp lớn cho xuất khẩu, logistics và thu hút FDI chất lượng cao.

Đáng chú ý, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Singapore Lawrence Wong hồi cuối tháng 3 năm 2025, một trong những điểm dừng chân quan trọng chính là Bình Dương – địa phương được xem là hình mẫu hợp tác thành công nhất giữa hai quốc gia. Tại đây, Thủ tướng Lawrence Wong đã tham dự các hoạt động khảo sát mô hình VSIP, làm việc với lãnh đạo Becamex IDC và chứng kiến các biên bản ghi nhớ hợp tác mở rộng hệ sinh thái VSIP theo định hướng công nghiệp xanh, thông minh và phát thải thấp. Sự hiện diện của người đứng đầu Chính phủ Singapore tại Bình Dương không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao, mà còn cho thấy Singapore đánh giá rất cao vai trò của vùng công nghiệp phía Nam Việt Nam trong chiến lược tái cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực. Thông điệp được phát đi rất rõ ràng: Singapore không chỉ đầu tư vào Việt Nam bằng vốn, mà đang đồng hành bằng tầm nhìn phát triển dài hạn.

Bình Dương – “mắt xích” chiến lược của TP.HCM mở rộng

Việc Bình Dương trở thành một phần của không gian phát triển TP.HCM từ tháng 7/2025 không đơn thuần là thay đổi địa giới hành chính. Đây là bước chuyển lớn trong tư duy phát triển vùng, hướng đến hình thành siêu đô thị kinh tế – công nghiệp – tài chính lớn nhất cả nước. Trong cấu trúc mới đó, các khu VSIP tại Bình Dương gần như trở thành “hạ tầng kinh tế đối ngoại chiến lược” của TP.HCM mở rộng. Điều này đặc biệt quan trọng bởi Singapore hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam nhiều năm liên tiếp. Tính đến đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư lũy kế của Singapore vào Việt Nam đã vượt 80 tỷ USD, tập trung mạnh ở khu vực phía Nam.

Riêng TP.HCM và Bình Dương luôn nằm trong nhóm địa phương thu hút vốn Singapore lớn nhất cả nước, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, logistics, dữ liệu, bất động sản công nghiệp, năng lượng xanh và tài chính. Không còn dừng ở những khu công nghiệp truyền thống, các dự án VSIP thế hệ mới đang chuyển mạnh sang mô hình khu công nghiệp xanh – đô thị thông minh – trung tâm đổi mới sáng tạo tích hợp. Đây chính là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển mới của TP.HCM: giảm phụ thuộc vào tăng trưởng chiều rộng, nâng cao chất lượng FDI và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thông điệp hội nhập mới từ chuyến thăm Singapore

Trong định hướng tuyên truyền của Ban Chỉ đạo Trung ương về công tác thông tin đối ngoại, chuyến thăm Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới đây, được xác định là một hoạt động đối ngoại trọng điểm, tạo cao trào truyền thông mạnh mẽ về vị thế, vai trò và tầm nhìn phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới. Điểm đáng chú ý là chuyến thăm không chỉ tập trung vào hợp tác kinh tế truyền thống, mà hướng mạnh đến các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, tài chính xanh, đổi mới sáng tạo, an ninh khu vực và phát triển bền vững.

Bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Đối thoại Shangri-La cũng được kỳ vọng sẽ truyền tải thông điệp về một Việt Nam chủ động, trách nhiệm, tích cực đóng góp vào hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đối với TP.HCM, đây chính là “cửa sổ cơ hội” để mở rộng không gian hội nhập quốc tế. Nếu trước đây, kinh tế đối ngoại chủ yếu dựa vào thương mại và thu hút đầu tư, thì hiện nay thành phố đang chuyển sang mô hình “đồng kiến tạo giá trị”. Nói cách khác, TP.HCM không chỉ cần vốn, mà cần công nghệ, quản trị hiện đại và hệ sinh thái tài chính quốc tế, trong khi Singapore sở hữu gần như đầy đủ những yếu tố ấy.

Từ đối tác đầu tư đến cộng đồng phát triển

Điểm đặc biệt trong quan hệ TP.HCM – Singapore là tính gắn bó không chỉ nằm ở cấp chính phủ hay doanh nghiệp lớn, mà còn lan tỏa mạnh vào cộng đồng doanh nhân, startup và giới trẻ. Singapore hiện là điểm đến quen thuộc của nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, đồng thời cũng là nơi kết nối quan trọng của hệ sinh thái khởi nghiệp Đông Nam Á. Ngược lại, cộng đồng doanh nghiệp Singapore xem Bình Dương (nay sáp nhập vào TP.HCM) là cửa ngõ chiến lược để tiếp cận thị trường gần 100 triệu dân của Việt Nam. Nhiều chương trình đào tạo nguồn nhân lực, hợp tác đại học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai bên đang được tăng tốc mạnh mẽ. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng dựa vào tri thức và công nghệ, đây mới là nền tảng bền vững nhất cho quan hệ hợp tác lâu dài.

TP.HCM trước cơ hội định hình vị thế mới

Sự gắn kết giữa TP.HCM, Bình Dương và Singapore đang cho thấy một xu hướng mới trong hội nhập quốc tế: phát triển theo không gian vùng thay vì cục bộ địa phương.

Nếu trước đây, TP.HCM được nhìn như trung tâm thương mại – dịch vụ còn Bình Dương là “thủ phủ công nghiệp”, thì nay hai cực này đang dần hòa vào nhau để hình thành một đại đô thị sản xuất – tài chính – đổi mới sáng tạo quy mô lớn. Trong cấu trúc ấy, Singapore không chỉ là nhà đầu tư, mà còn là đối tác chiến lược cùng kiến tạo mô hình phát triển mới. Đó cũng chính là thông điệp sâu sắc từ chuyến thăm Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: hội nhập quốc tế không chỉ là mở rộng quan hệ đối ngoại, mà là tái định hình năng lực cạnh tranh quốc gia bằng liên kết chiến lược, công nghệ cao và phát triển bền vững. Và ở trung tâm của tiến trình ấy, TP.HCM đang đứng trước cơ hội trở thành đầu tàu hội nhập mới của Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tri thức.