Tổng thống Mỹ Donald Trum tuyên bố tiếp tục thúc đẩy chính sách thuế quan toàn cầu

Tổng thống Mỹ Donald Trum tuyên bố tiếp tục thúc đẩy chính sách thuế quan toàn cầu

Phát biểu trong Thông điệp Liên bang, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng chính sách thuế quan đã mang lại “những lợi ích to lớn” cho nền kinh tế Mỹ, từ tăng trưởng thị trường chứng khoán đến các thỏa thuận thương mại và an ninh quốc gia.

Thuế quan tiếp tục là “vũ khí chiến lược”

Trong bài phát biểu tại Điện Capitol, ông Trump nhấn mạnh thuế quan đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và củng cố vị thế của Mỹ trên bàn đàm phán toàn cầu.

Theo Tổng thống Mỹ, các mức thuế đã giúp Washington đạt được những thỏa thuận thương mại có lợi và buộc các đối tác phải điều chỉnh chính sách. Ông cho rằng nhiều quốc gia từng hưởng lợi từ thương mại với Mỹ nay “đang trả hàng trăm tỷ USD mỗi năm” thông qua thuế và các cam kết mới.

Ông Trump cũng khẳng định việc đe dọa áp thuế đã giúp Mỹ dàn xếp nhiều xung đột và thúc đẩy các thỏa thuận quốc tế, đồng thời cam kết duy trì chính sách này trong thời gian tới.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ vừa bác bỏ một số đề xuất áp thuế toàn diện của chính quyền, tạo ra thêm bất ổn cho chương trình nghị sự thương mại của Nhà Trắng.

Sau phán quyết bất lợi, Nhà Trắng chuyển sang chiến lược “tất cả các phương án”, tận dụng nhiều cơ chế pháp lý khác nhau để tiếp tục áp thuế.

Một trong những công cụ được nhắc đến là Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép Tổng thống áp thuế lên tới 15% trong tối đa 150 ngày nhằm xử lý vấn đề cán cân thanh toán. Chính quyền Mỹ đã viện dẫn điều khoản này để áp mức thuế toàn cầu 10% tạm thời.

Mức thuế 15% mà ông Trump từng đề cập chưa có thời điểm áp dụng cụ thể, nhưng có thể được triển khai như giải pháp ngắn hạn trước khi các cơ chế dài hạn như thuế theo Điều 301 được sử dụng.

Theo các chuyên gia pháp lý thương mại tại Washington, phán quyết của Tòa án Tối cao không chặn hoàn toàn khả năng áp thuế mà chỉ buộc chính quyền phải sử dụng các công cụ pháp lý khác.

Điều này mở ra khả năng Mỹ duy trì hoặc thậm chí mở rộng hệ thống thuế quan trong thời gian tới.

Đàm phán thương mại toàn cầu bị xáo trộn

Động thái của Washington đang tác động trực tiếp đến các cuộc đàm phán thương mại lớn.

Liên minh châu Âu (EU) đã tạm dừng quá trình phê chuẩn một thỏa thuận thương mại mới với Mỹ sau khi ông Trump đe dọa áp mức thuế toàn cầu 15%. Trong khi đó, các cuộc đàm phán với Ấn Độ cũng bị trì hoãn do ảnh hưởng từ phán quyết của tòa án và chính sách thuế mới.

Tổng thống Mỹ cho biết phần lớn quốc gia và doanh nghiệp vẫn muốn duy trì các thỏa thuận hiện tại với Washington. Ông khẳng định các mức thuế sẽ tiếp tục được áp dụng thông qua “những điều khoản pháp lý thay thế đã được kiểm nghiệm đầy đủ”, thậm chí tạo ra “giải pháp mạnh mẽ hơn trước”.

Dù một số chính sách bị tòa án bác bỏ, giới chuyên gia nhận định phán quyết này không làm giảm đáng kể sự bất định đối với doanh nghiệp.

Các công ty vẫn phải đối mặt với nhiều loại thuế quan hiện hành như thuế theo Điều 232 đối với thép, nhôm và thuế theo Điều 301 với hàng nhập khẩu từ một số quốc gia. Ngoài ra, các quy định miễn trừ “không đáng kể” đối với thương mại điện tử và bán lẻ xuyên biên giới vẫn được duy trì.

Giới luật sư thương mại quốc tế cho rằng doanh nghiệp nên chuẩn bị cho kịch bản Mỹ duy trì hệ thống thuế quan cao trong nhiều năm tới. Khả năng quay lại môi trường thương mại tự do trước đây được đánh giá là rất thấp trong nhiệm kỳ hiện tại của chính quyền Washington.

Trong bài phát biểu, ông Trump cũng ca ngợi sự gia tăng đầu tư trực tiếp nước ngoài và sản lượng dầu mỏ tại Mỹ, đồng thời nhấn mạnh lạm phát đã giảm so với giai đoạn trước. Tuy nhiên, dữ liệu chính phủ cho thấy lạm phát vẫn có dấu hiệu chững lại hoặc tăng nhẹ trong năm qua.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho biết sẽ xem xét lại dự báo doanh thu từ thuế quan – ước tính khoảng 3.000 tỷ USD trong 10 năm – sau phán quyết của Tòa án Tối cao.

Các chuyên gia nhận định việc điều chỉnh chính sách thuế có thể ảnh hưởng lớn đến ngân sách liên bang, chuỗi cung ứng toàn cầu và chiến lược đầu tư của doanh nghiệp trong thời gian tới.