 |
| Vào tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố các mức thuế quan sâu rộng áp dụng cho tất cả các quốc gia, bao gồm cả các đối tác thương mại quan trọng, trong bối cảnh thị trường lo ngại ở châu Âu và Mỹ sụt giảm. Ảnh: Brendan Smialowski/AFP |
Từ 0h01 ngày 24/2 (giờ Mỹ), hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia vào Mỹ chính thức chịu mức thuế bổ sung tạm thời 10%, theo sắc lệnh do Tổng thống Donald Trump ký ngày 20/2. Chính sách được áp dụng trên phạm vi toàn cầu trong thời hạn 150 ngày, trừ các trường hợp được miễn trừ cụ thể.
Động thái này đánh dấu bước chuyển mới trong chính sách thương mại của Mỹ, với mục tiêu xử lý thâm hụt cán cân thanh toán và tái thiết lập công cụ thuế quan sau khi một số chính sách trước đó bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ.
Trước thời điểm sắc thuế có hiệu lực vài giờ, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đã gửi thông báo tới các nhà nhập khẩu, xác nhận mức thuế ban đầu là 10%, áp dụng với tất cả quốc gia trong 150 ngày.
Theo một quan chức Nhà Trắng trả lời NBC News, mức thuế này phù hợp với sắc lệnh đã ký, song chính quyền Mỹ có thể nâng lên 15% sau khi Tổng thống ký thêm sắc lệnh bổ sung. Thời điểm điều chỉnh chưa được công bố.
Mức thuế mới được ban hành dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Quy định này cho phép tổng thống áp thuế tối đa 15% trong vòng 150 ngày nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng. Sau thời hạn trên, việc gia hạn phải được Quốc hội Mỹ phê chuẩn.
Khác với nhiều cơ chế thuế quan khác, Điều 122 không yêu cầu tiến hành điều tra trước, cho phép chính quyền triển khai chính sách ngay lập tức.
Cùng thời điểm thuế bổ sung 10% có hiệu lực, CBP cũng dừng thu các loại thuế nhập khẩu dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), bao gồm thuế đối ứng với phần lớn đối tác thương mại và thuế riêng áp lên một số quốc gia như Canada, Mexico, Trung Quốc và Brazil.
Việc thay thế này khiến hàng hóa từ nhiều quốc gia không còn chịu các mức thuế IEEPA trước đây mà chuyển sang mức 10% mới.
Động thái của Nhà Trắng được xem là phản ứng sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu áp dụng theo IEEPA, cho rằng tổng thống đã vượt thẩm quyền khi triển khai các biện pháp này. Trước đó, từ tháng 4/2025, ông Trump đã viện dẫn IEEPA để áp thuế đối ứng với nhiều đối tác thương mại nhằm giảm thâm hụt thương mại, đồng thời áp thuế riêng với Trung Quốc, Canada và Mexico với mục tiêu kiểm soát dòng chảy ma túy vào Mỹ.
Theo Nhà Trắng, thuế 10% là khoản bổ sung và được cộng thêm vào các loại thuế, phí hiện hành đối với hàng nhập khẩu. Tuy nhiên, trong thực tế, mức thuế này cũng thay thế một số mức thuế cao trước đó theo IEEPA.
Ví dụ, hàng hóa Trung Quốc từng chịu tổng mức thuế khoảng 20% theo IEEPA, cộng với 25% từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Khi chuyển sang cơ chế mới, tổng thuế với nhiều mặt hàng Trung Quốc có thể giảm từ khoảng 45% xuống còn 35%.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết việc thay thế này đồng nghĩa thuế nhập khẩu đối với một số đối tác có thể thấp hơn so với giai đoạn trước.
Sắc lệnh thuế mới đưa ra một số ngoại lệ nhằm giảm tác động tiêu cực tới nền kinh tế Mỹ. Các nhóm hàng được miễn trừ gồm: Khoáng sản quan trọng và kim loại tiền tệ, vàng thỏi, năng lượng và tài nguyên Mỹ chưa thể tự sản xuất đủ, một số nông sản như thịt bò, cà chua, cam, dược phẩm, đồ điện tử, xe và thiết bị hàng không vũ trụ.
Ngoài ra, các mặt hàng đang chịu thuế theo các đạo luật khác ngoài IEEPA – như thép, nhôm, ôtô và một số kim loại – cũng không bị áp thêm thuế bổ sung.
