Thứ năm 23/04/2026 20:48
Hotline: 024.355.63.010
Lối sống

Tại sao người ta ăn bánh nếp trong dịp Tết Nguyên Đán?

08/02/2024 15:31
Được người Trung Quốc gọi là nian gao và người Philippines gọi là tikoy, món ăn này tượng trưng cho sự thịnh vượng và ăn mừng.
Ảnh minh họa
Bánh nếp ngọt nian gao có nhiều dạng nhưng tất cả đều được làm từ bột gạo nếp. Ảnh: Luna Wang / Bapt

Lễ Tết Nguyên Đán của người Trung Quốc đang ngập tràn trong các biểu tượng đặc trưng, từ 12 con giáp cho đến sắc thái thịnh vượng của màu đỏ đậm.

Đối với đa số người Trung Quốc, việc ăn mừng Tết Nguyên Đán không thể thiếu bánh nếp, hay còn được gọi là nian gao, với tầm quan trọng mang tính biểu tượng. Món này đã vượt qua thử thách của thời gian và vượt qua các biên giới.

"Đó là một món ngon mang tôi trở về với những kỷ niệm đẹp trong căn bếp của bà tôi," Ziying Zhou, một công dân Trung Quốc sống giữa Dubai và London, chia sẻ.

"Tôi có thể nhớ rõ cảnh bà tôi làm món nian gao một cách tỉ mỉ từ đầu - từ việc thu thập nguyên liệu cho đến chuẩn bị bếp để hấp."

Loại nian gao phổ biến nhất thường được làm từ bột gạo nếp, tạo độ đàn hồi, tương tự như món bánh mochi phổ biến của Nhật Bản. Sử dụng lúa miến hoặc bắp chải cũng là lựa chọn phổ biến khác, tạo ra nhiều hương vị đa dạng.

Nian gao có thể được truy nguồn từ thời kỳ cổ xưa nhất là năm 386 sau Công nguyên.

Ở Sơn Đông, quê hương của Zhou, một tỉnh đông dân thứ hai ở phía đông Trung Quốc, bánh nếp thường được làm từ loại kê vàng, Zhou cho biết.

"Người ta thường sử dụng những chiếc bếp lớn để hấp số lượng lớn nian gao cùng một lúc trên củi. Họ thường sử dụng lá dứa để tăng thêm hương vị", Zhou giải thích.

Zhou nhấn mạnh: "Không có gì bằng việc thưởng thức hương vị của một chiếc nian gao mới làm, kèm theo nước chấm đường nâu đơn giản nhưng ngon miệng". Cô cũng nói thêm rằng gia đình cô thường chiên thức ăn thừa vào ngày hôm sau, tạo nên một món ăn ngon mắt.

Cô nói rằng mặc dù món tráng miệng này "không phải là điều nổi bật trong văn hóa Trung Quốc", nhưng nian gao lại là một ngoại lệ thú vị và nhiều gia đình vẫn duy trì truyền thống này, đặc biệt là vào dịp năm mới.

Một điều tốt lành

Nian gao có ý nghĩa là "bánh năm", và cách phát âm của nó trong tiếng Quan Thoại nghe giống như một cụm từ khác có nghĩa là "một năm thịnh vượng hơn". Món ăn này được ví với sự may mắn và thịnh vượng, nên trở thành món quà phổ biến trong dịp năm mới.

"Tôi lớn lên trong một gia đình khá nghiêm khắc và mẹ tôi không bao giờ cho phép chúng tôi ăn sô cô la ở nhà. Nian gao là một trong số ít món ngọt mà chúng tôi được phép thưởng thức, và điều này chỉ diễn ra trong dịp Tết Nguyên Đán", Zhou nói.

Kue keranjang là phiên bản nian gao của Indonesia. EPA
Kue keranjang là phiên bản nian gao của Indonesia. Ảnh EPA.

Mỗi người có cách giải thích riêng về biểu tượng của nian gao. Ví dụ, nian gao có hình tròn và dẻo, tượng trưng cho mối quan hệ gia đình bền vững. Sử dụng kê vàng ở quê hương của Zhou cũng mang ý nghĩa sang trọng của vàng.

Những người khác thường khắc hình các biểu tượng may mắn lên bánh, như cặp cá chép tượng trưng cho sự thành công hoặc các ký tự Trung Quốc tượng trưng cho thịnh vượng. Là món quà, nian gao thường được đóng hộp trong bao bì màu đỏ với hoa văn đẹp mắt.

Nian gao trong các món ăn khác

Tác động của nian gao đã vượt xa Trung Quốc. Nhiều quốc gia láng giềng của Trung Quốc đã thụ hưởng truyền thống này trong dịp Tết Nguyên Đán, bao gồm cả Indonesia, nơi món này được gọi là kue keranjang hoặc dodol của Trung Quốc, và ở Philippines, nơi nó được gọi là tikoy.

Những quốc gia Đông Nam Á này có khu phố Trung Quốc sôi động và người dân, kể cả những người không có liên hệ gì với người Trung Quốc, vẫn mua hộp tikoy vào tháng Hai hàng năm.

Hermi De Ramos, một cư dân từ Philippines, nói: "Tôi đã lớn lên ăn tikoy, mặc dù chúng tôi không phải là người Trung Quốc. Gia đình tôi kinh doanh barong (trang phục truyền thống của Philippines), thường đưa chúng tôi đến khu phố Trung Quốc. Chúng tôi luôn mua hộp tikoy, đặc biệt vào dịp Tết Nguyên Đán khi số lượng người bán hàng rong ngày càng tăng," ông nói.

De Ramos thừa nhận rằng ông và gia đình thưởng thức tikoy chủ yếu "vì nó ngon" chứ không phải vì bất kỳ lý do văn hóa hay mê tín nào.

Mặc dù tikoy thường được làm từ bột gạo thông thường, nhưng hầu hết người Philippines đều mua bột gạo làm sẵn. Bánh thường được cắt thành những lát mỏng, phủ một lớp trứng đánh và chiên để có vỏ hơi giòn mà bên trong vẫn mềm.

De Ramos đã chuyển đến Dubai hai năm trước và thường xuyên nhớ về các món ngon Trung Quốc. Ông nói may mắn là nhiều siêu thị châu Á trong thành phố có hàng này trên kệ của WeMart ở Deirah và một số chi nhánh khác ở Westzone.

Tuy nhiên, Zhou, người từng du học ở Anh, thừa nhận cô vẫn "khao khát hương vị đích thực của quê hương, đặc biệt là hương vị đặc trưng của bà tôi", sau khi sống ở nước ngoài gần hai thập kỷ.

"Đó giống như việc tìm kiếm một hương vị nằm ngoài tầm với vậy."

Nguyên Anh t/h

Bài liên quan
Tin bài khác
Rực rỡ lễ rước kiệu Đền Hùng

Rực rỡ lễ rước kiệu Đền Hùng

Sáng 23/4/2026, lễ rước kiệu của 4 xã vùng ven Đền Hùng diễn ra trang nghiêm, tái hiện sinh hoạt văn hóa Việt cổ và lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
Phú Thọ: Họp báo công bố giải bóng chuyền Cúp Hùng Vương 2026

Phú Thọ: Họp báo công bố giải bóng chuyền Cúp Hùng Vương 2026

Giải bóng chuyền Cúp Hùng Vương 2026 chính thức khởi tranh tại Phú Thọ, quy tụ 8 đội mạnh nhất cả nước; sự đồng hành của Supe Lâm Thao tiếp tục góp phần nâng tầm quy mô và sức hút giải đấu.
Khi di sản trở thành “mỏ vàng” khởi nghiệp của người trẻ

Khi di sản trở thành “mỏ vàng” khởi nghiệp của người trẻ

CUL-START 2026 ghi nhận làn sóng sáng tạo mới khi hàng trăm ý tưởng khai thác giá trị văn hóa được chuyển hóa thành mô hình kinh doanh, góp phần định hình ngành công nghiệp văn hóa trong tương lai.
Tuần phim Quảng Ninh chào hè 2026: Lan tỏa giá trị lịch sử, thắp sáng niềm tự hào dân tộc

Tuần phim Quảng Ninh chào hè 2026: Lan tỏa giá trị lịch sử, thắp sáng niềm tự hào dân tộc

Từ ngày 25/4 đến 3/5/2026, Tuần phim Quảng Ninh chào hè và Khai mạc Đợt phim kỷ niệm các ngày lễ lớn năm 2026 sẽ diễn ra tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh. Sự kiện không chỉ mang đến những tác phẩm điện ảnh đặc sắc mà còn góp phần lan tỏa tinh thần yêu nước, bồi đắp lý tưởng sống và làm phong phú đời sống văn hóa của nhân dân.
Rộn ràng Lễ hội Cầu Cơ đền Vạn Ngang 2026 – Nét linh thiêng giữa lòng biển Đồ Sơn

Rộn ràng Lễ hội Cầu Cơ đền Vạn Ngang 2026 – Nét linh thiêng giữa lòng biển Đồ Sơn

Tháng Tư mang theo hơi thở nồng nàn của mùa hè biển và những ngày lễ hội tưng bừng, người dân và du khách lại có dịp hướng về Đền Vạn Ngang – nơi sẽ diễn ra Lễ hội Cầu Cơ năm 2026, một trong những sinh hoạt văn hóa tâm linh đặc sắc của vùng biển Đồ Sơn.
Khai mạc chuỗi hoạt động văn hóa – thể thao Giỗ Tổ 2026

Khai mạc chuỗi hoạt động văn hóa – thể thao Giỗ Tổ 2026

Phú Thọ khai mạc các hoạt động văn hóa – thể thao trong khuôn khổ Giỗ Tổ Hùng Vương 2026, tạo không gian kết nối truyền thống với phát triển, lan tỏa giá trị văn hóa Đất Tổ.
Đức Gyalwang Drukpa lần đầu thăm Đền Hùng: Dấu ấn tâm linh mùa Giỗ Tổ

Đức Gyalwang Drukpa lần đầu thăm Đền Hùng: Dấu ấn tâm linh mùa Giỗ Tổ

Chiều 17/4, Pháp Vương Gyalwang Drukpa cùng Tăng đoàn đã đến dâng hương tại Đền Hùng - miền cội nguồn linh thiêng của dân tộc Việt Nam.
TP. Hồ Chí Minh tổ chức Giải Golf Ngoại giao Hữu nghị 2026, thúc đẩy kết nối đa phương

TP. Hồ Chí Minh tổ chức Giải Golf Ngoại giao Hữu nghị 2026, thúc đẩy kết nối đa phương

Ngày 18/4, tại Sân Golf Tân Sơn Nhất, TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Giải Golf Ngoại giao Hữu nghị lần thứ 3 năm 2026 (Diplomatic Golf Friendship 2026), thu hút hơn 200 khách mời là lãnh đạo, nhà ngoại giao và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế tham dự.
Đền Hát Môn – Dấu ấn lịch sử, nơi hào khí Hai Bà Trưng trường tồn mãi cùng thời gian và mỗi mùa lễ hội

Đền Hát Môn – Dấu ấn lịch sử, nơi hào khí Hai Bà Trưng trường tồn mãi cùng thời gian và mỗi mùa lễ hội

Đền Hát Môn từ lâu được biết đến là nơi thờ phụng và tôn vinh khí phách của Hai Bà Trưng. Không chỉ là một di tích lịch sử quan trọng, nơi đây còn là điểm kết nối cộng đồng, nơi người dân địa phương gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống qua từng mùa lễ hội.
Giải chạy leo ruộng bậc thang Mù Cang Chải: Trải nghiệm độc bản giữa mùa nước đổ

Giải chạy leo ruộng bậc thang Mù Cang Chải: Trải nghiệm độc bản giữa mùa nước đổ

Lần đầu tiên, giải chạy leo ruộng bậc thang tại Mù Cang Chải (Lào Cai) được tổ chức với sự kết hợp thể thao và du lịch đã mở ra trải nghiệm độc bản giữa mùa nước đổ kỳ vĩ.
Chương trình nghệ thuật “Bản hùng ca trên sông” chào mừng lễ khánh thành Di tích quốc gia đặc biệt Bến phà Gianh

Chương trình nghệ thuật “Bản hùng ca trên sông” chào mừng lễ khánh thành Di tích quốc gia đặc biệt Bến phà Gianh

Kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức chương trình nghệ thuật chính luận “Bản hùng ca trên sông”, chào mừng lễ khánh thành Di tích quốc gia đặc biệt Bến phà Gianh.
Siết quản lý hành vi mạo danh nghệ sĩ bằng trí tuệ nhân tạo: Cảnh báo rủi ro lừa dối người tiêu dùng

Siết quản lý hành vi mạo danh nghệ sĩ bằng trí tuệ nhân tạo: Cảnh báo rủi ro lừa dối người tiêu dùng

Ngành văn hóa và quản lý thông tin đang đối mặt với thách thức mới khi tình trạng lợi dụng trí tuệ nhân tạo để mạo danh nghệ sĩ, người nổi tiếng quảng cáo, bán hàng trên mạng xã hội gia tăng, đòi hỏi các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ người tiêu dùng và môi trường sáng tạo.
Bậc thầy chỉ huy từ Munich dẫn dắt giao hưởng “Melodies of Triumph”

Bậc thầy chỉ huy từ Munich dẫn dắt giao hưởng “Melodies of Triumph”

Nhạc trưởng Franz Schottky - truyền nhân cuối cùng của huyền thoại Sergiu Celibidache - sẽ cùng Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội và các nghệ sĩ độc tấu kể câu chuyện âm nhạc trải dài từ thời Baroque đến thế kỷ XX trong “Melodies of Triumph”.
“Đọc Tây Hiểu Ta” và cuộc đối thoại về bản sắc trong thời toàn cầu

“Đọc Tây Hiểu Ta” và cuộc đối thoại về bản sắc trong thời toàn cầu

Talkshow “Đọc Tây hiểu Ta” tại Hà Nội không chỉ mở ra cuộc trò chuyện về thói quen đọc sách ngoại văn, mà còn gợi ra một vấn đề lớn hơn với cộng đồng tri thức và doanh nghiệp sáng tạo: trong dòng chảy toàn cầu hóa, người Việt đang học cách tiếp nhận tinh hoa thế giới để nhận diện rõ hơn bản sắc của chính mình.
Cúp Hùng Vương “Hào khí Văn Lang” 2026 quy tụ gần 600 golfer toàn quốc

Cúp Hùng Vương “Hào khí Văn Lang” 2026 quy tụ gần 600 golfer toàn quốc

Gần 600 golfer trên cả nước tham gia Giải Golf Cúp Hùng Vương “Hào khí Văn Lang” 2026, góp phần quảng bá hình ảnh Đất Tổ và kích cầu du lịch, đầu tư.