Từ những dây chuyền vàng đơn giản được các rapper tiên phong của thập niên 1970 sử dụng cho đến những sáng tạo táo bạo, được tùy chỉnh của những năm 1990 và những món đồ trang sức “tuyệt đỉnh” của những năm 2000, thế giới hip-hop và trang sức luôn có mối liên hệ bất di bất dịch.
Mối tình yêu kéo dài hàng thập kỷ của hip-hop với trang sức cũng đã sinh ra những dây chuyền dookie, dây chữ cái tên, nhẫn bốn ngón tay và hàm răng được trang sức đính đá.
“Tôi đã kể những câu chuyện bằng trang phục và đồ trang sức của mình bằng nhịp điệu và vần điệu,” rapper Slick Rick viết trong lời tựa cho cuốn sách mới của Vikki Tobak, Ice Cold: A Hip-Hop Jewelry History, chạm vào quần áo và phụ kiện là cách không thể thiếu đối với văn hóa hip-hop cũng như chính âm nhạc.
Chúng đã được gắn chặt vào thẩm mỹ, những trang sức này trở thành hiện thân vật lý của tình trạng xã hội, khả năng thăng tiến và những thay đổi trong hoàn cảnh, mặc cho mọi khó khăn. Chúng kể lại những câu chuyện về tổ tiên, về bản thân và cuộc đấu tranh, và đóng vai trò như những dấu hiệu của lòng trung thành và khát vọng. Chúng vượt xa hơn những món đồ trang sức đơn thuần.
"Sức mạnh siêu anh hùng của tôi nằm trong những viên ngọc của tôi, chúng là một phần mở rộng của làn da đẹp màu nâu của tôi," Slick Rick tiếp tục chia sẻ. "Đó là món quà từ những tổ tiên ngồi trên ngai vàng, trị vì với những chiếc nhẫn và viên đá có kích thước như viên đá lạnh."
Anh viết về việc anh tình cờ bắt gặp một chiếc dây chuyền cung Thiên Bình to lớn trong cửa hàng trang sức trên đường Canal ở New York vào giữa những năm 1980. Anh tiếp tục ao ước chiếc trang sức này (mặc dù anh là cung Ma Kết) và với "thời gian, kiên nhẫn, làm việc chăm chỉ và thành công," anh đã có thể bước vào cửa hàng đó chín tháng sau đó và trả tiền mặt để mua nó. “Đồ trang sức nói thầm nhưng thể hiện cá tính. Việc trưng bày sự phô trương của chúng ta xác nhận những truyền thống và sự giàu có của văn hóa chúng ta."
Tobak đã dành 25 năm qua để viết về hip-hop, bắt đầu sự nghiệp của mình bằng việc làm việc cho một hãng đĩa trước khi trở thành người phát ngôn đầu tiên cho Jay-Z, sau đó chuyển sang công việc báo chí. Cuốn sách đầu tiên của cô, "Contact High: A Visual History of Hip-Hop," đã trình bày những bức ảnh ngoại trừ hiếm từ hơn 100 buổi chụp ảnh xác định thời kỳ, cùng với các cuộc phỏng vấn và bài luận từ những huyền thoại trong ngành.
“Khi tôi thực hiện cuốn sách 'Contact High', một cuốn sử thi hình ảnh, tất nhiên bạn nhận ra tất cả những chi tiết thời trang nhỏ nhặt - những đôi giày thể thao, tất nhiên, và trang phục của Dapper Dan và các nhà thiết kế khác rất cụ thể. Tất cả điều đó đã được ghi chép rất tốt. Nhưng trang sức đã ẩn hiện trước mắt, ít nhất là trong việc kể một câu chuyện," Tobak, người đã ra mắt tác phẩm mới nhất của mình ở Dubai trong Sole Dxb năm ngoái, nói.
"Đó là thời điểm tự nhiên để kể câu chuyện đó," bà nói với The National. "Năm tới là kỷ niệm 50 năm thành lập hip-hop và khi bạn nghĩ về điều mà trang sức đã bắt đầu từ cuối những năm 1970 - những sợi dây vàng rất khiêm tốn và những vòng đeo tai hình vòng cua cho phụ nữ - cho đến những gì nó đã trở thành bây giờ, về địa vị của nó trong văn hóa pop và thế giới xa hoa. Nó hiện đã trở thành hiện tượng văn hóa pop, nó đã trở thành hiện tượng xa hoa và đó là một câu chuyện vĩ đại về sự phát triển."
Năm 1980, Kurtis Blow đã đội sáu sợi dây chuỗi vàng lớp chồng lên nhau cho bìa album ra mắt mang tên mình, chính thức củng cố mối liên kết giữa hip-hop và trang sức. Điều này đã khởi đầu một thời kỳ của những thiết kế ngày càng độc đáo hơn - biểu tượng của Mercedes-Benz và Rolls-Royce được thay đổi và treo trên những dây chuỗi vàng khổng lồ; những hình tượng tôn giáo, bao gồm thập giá, thiên thần và hình đầu Chúa Kitô, được tái tạo thành huy hiệu quá cỡ; những viên đá cất giữ kỷ niệm về những người thân yêu đã mất; và những tác phẩm cá nhân sâu sắc kể lại tên, khu phố, dấu sao chiêm tinh, ngày sinh hoặc liên kết với nhóm.
"Các kiểu mắt xích vàng nhất định đã trở thành những kiệt tác đường phố ngay lập tức," Tobak viết. Điều này bao gồm dây figaro, một mẫu vuông và tròn xen kẽ; dây herringbone, với thiết kế chặt chẽ và liền mạch của chúng; và nổi tiếng nhất, dây chuỗi Cuba, gồm các mảnh vàng hình tròn hoặc hình bầu dục dày.
Vào những năm 1990, hip-hop rời khỏi các câu lạc bộ và bước vào phòng họp, sản sinh ra những ông trùm kinh doanh như Jay-Z và Sean Diddy Combs. Đồ trang sức trở nên lớn hơn và táo bạo hơn, giờ đây chứa đầy kim cương, đá quý và bạch kim.
Vào giữa những năm 1990, thợ kim hoàn hip-hop gốc New York Tito Caicedo đã tạo ra tác phẩm Jesus đầu tiên của Notorious BIG , kể từ đó được mệnh danh là “viên kim cương Hy vọng của hip-hop”. Mô-típ Chúa Giê-su đã được phối lại theo vô số cách bởi hầu hết mọi rapper hiện nay và vẫn là biểu tượng bất biến của niềm tin và thành công.
Xiềng xích nổi lên thể hiện lòng trung thành và lòng trung thành của các nghệ sĩ đối với hãng thu âm mà họ đã chọn – có lẽ nổi tiếng nhất là trường hợp giám đốc điều hành của Death Row Records “Suge” Knight và mặt dây chuyền phù hợp của rapper Tupac Shakur, mô tả logo của hãng bằng kim cương – một tù nhân bị trói vào chiếc ghế điện.
Vào những năm 2000, khi quá trình thương mại hóa, ảnh hưởng và sự giàu có liên quan đến hip-hop tiếp tục mở rộng, cổ phần đã tăng cao hơn bao giờ hết. Tobak chỉ vào huy chương và dây chuyền Horus khổng lồ của Kanye West , trị giá khoảng 300.000 USD; Dây chuyền vàng Cuba nặng 5kg của Jay-Z, giá khoảng 200.000 USD; và chuỗi Marilyn Manson của Lil Uzi Vert, trị giá 220.000 USD.
Các nghệ sĩ như Pharrell Williams, Tyler và Cardi B đã trở thành những nhà sưu tập chân chính, trong khi A$AP Rocky được cho là dẫn đầu về thử nghiệm và lật đổ. Ngay từ đầu, tùy chỉnh đã là chìa khóa. Tobak nói: “Các thợ kim hoàn làm việc với hip-hop, giống như các nhà thiết kế thời trang làm việc với hip-hop, phải có hiểu biết nhất định về sự hối hả, tinh thần của nó. “Hip-hop có truyền thống tuyệt vời về tùy chỉnh và phối lại, có những thứ mà không ai khác có. Đường phố là sàn diễn và bạn muốn nổi bật.
“Vì vậy, ngay cả khi họ có đủ khả năng, họ không thể bước vào Tiffany & Co, bởi vì họ không muốn những thứ giống như những người khác có. Họ muốn thứ gì đó đánh vần tên của họ hoặc họ muốn kết hợp hai liên kết, chẳng hạn như liên kết Gucci và liên kết Cuba.”
Các thợ kim hoàn hip-hop chuyên dụng bao gồm Tito of Manny's và Avianne & Co, cũng như các nghệ nhân đương đại hơn như Greg Yuna, Alex Moss và Eliantte, cộng với Icebox Jewellers và Iceman Nick. Rick nói: “Khi các thương hiệu cao cấp thiếu hụt và không phục vụ chúng tôi, chúng tôi tạo ra sự sang trọng của riêng mình.
Một trong những cộng tác viên thầm lặng vĩ đại nhất của hip-hop là nhà thiết kế người Mỹ gốc Uzbekistan Jacob Arabo. Di cư đến Hoa Kỳ cùng gia đình khi còn là một thiếu niên vào những năm 1980, Arabo đang làm việc tại quận kim cương của New York và bắt đầu thiết kế các tác phẩm tùy chỉnh với tên gọi Diamond Quasar. Một khoản hoa hồng dành cho rapper Brooklyn Notorious BIG đã mang lại cho Arabo biệt danh "Jacob the Jeweller", và ngay sau đó, các rapper khác đã yêu cầu những món đồ bằng vàng và kim cương mua một lần.
Đến năm 1986, Arabo ra mắt Jacob & Co để phục vụ những người như Combs, Williams và Ye, nghệ sĩ trước đây được gọi là Kanye West , bao gồm cả chiếc vòng cổ Horus mà anh ấy đeo để biểu diễn tại Lễ trao giải BET 2010.
Được biết đến với khả năng tạo ra những món đồ trang sức hào nhoáng, lớn hơn ngoài đời thực và bất chấp nhiều lần vi phạm pháp luật vì bị cáo buộc rửa tiền và làm sai lệch hồ sơ, Jacob & Co ngày nay đã chuyển đổi thành một nhà sản xuất đồng hồ cao cấp được kính trọng và giờ đã lật tẩy hơn 188 triệu đô la một năm.
Cùng với Arabo, còn có Eddie Plein, người được cho là đã phát minh ra vỉ nướng, với mặt trước bằng vàng có thể tháo rời để làm răng. Xuất thân từ Surinam, anh ấy đã sử dụng khóa đào tạo nha khoa của mình để sử dụng, thành lập Eddie's Gold Teeth ở New York, chế tạo những chiếc bọc vàng 22 cara bọc ba hoặc bốn chiếc răng cùng một lúc.
Vào đầu những năm 1980, anh ấy đã tạo ra những mặt trận này cho những người như rapper của Public Enemy, Flavor Flav, Big Daddy Kane và Kool.G.Rap. Sau đó, chuyển đến Atlanta, anh ấy tiếp tục với những món nướng phức tạp hơn dành cho các nghệ sĩ như OutCast và Ludacris.
Tuy nhiên, chính Ben Baller là người đã đưa những món nướng lên một tầm cao mới, thông qua công ty If & Co. Tên thật là Ben Yang, Baller bắt đầu với tư cách là nhà sản xuất cho Dr Dre, và là một trong những người đã ký hợp đồng với Jay-Z cho hãng đĩa Priority Records. , cho đến khi anh ta bị sa thải và buộc phải bán bộ sưu tập huấn luyện viên khổng lồ của mình.
Thu về 1 triệu đô la từ vụ mua bán, Baller thành lập If & Co vào năm 2006 và khách hàng lớn đầu tiên của anh là Mariah Carey. Trang web của công ty có nội dung "chúng tôi không phát minh ra lò nướng, chúng tôi chỉ hoàn thiện chúng", nó chuyên về tùy chỉnh hoàn toàn, bao gồm tùy chọn "đá hoàn toàn", được bao phủ bởi những viên kim cương pavé trắng.
Trong một dấu hiệu cho thấy hip-hop đã chuyển sang lĩnh vực nghệ thuật xa đến mức nào, vào cuối năm 2020, Baller đã hợp tác với nghệ sĩ Nhật Bản nổi tiếng Takashi Murakami , trên mặt dây chuyền và dây chuyền bằng sapphire hồng, hồng ngọc, kim cương và vàng hồng.
Năm 2021, anh ấy ra mắt một chiếc vòng cổ hình nhỏ, được thực hiện với sự hợp tác của nghệ sĩ đường phố Kaws và rapper Kid Cudi. Được gọi là Không gian, nó được bao phủ bởi kim cương và ngọc bích.
Các thương hiệu xa xỉ truyền thống có mối quan hệ hơi khó chịu với hip-hop trong những ngày đầu, ban đầu khá dè dặt về việc liên kết với thể loại này. Một bước ngoặt đã đến vào năm 2018, khi A$AP Ferg trở thành nghệ sĩ hip-hop đầu tiên được vinh danh là đại sứ cho Tiffany & Co , với thương hiệu có sự góp mặt của Jay-Z và Beyonce trong một chiến dịch ngay sau đó.
Tobak thường được hỏi tại sao cô ấy lại viết một cuốn sách tán dương sự tiêu dùng dễ thấy, bởi những người, theo cô ấy, đã bỏ lỡ vấn đề. “Hoặc, mọi người sẽ hỏi tôi, nếu tất cả những rapper này đều xuất thân khiêm tốn như vậy, thì tại sao họ lại vung tiền vào việc này?
“Có rất nhiều ngôn ngữ được mã hóa mà mọi người sử dụng khi họ nói về sự giàu có của những người không có truyền thống. Có rất nhiều đánh giá xung quanh việc mọi người kiếm tiền và vượt qua những rào cản này,” cô nói.
“Điều quan trọng hơn là người đặt câu hỏi và những gì họ coi là trật tự thế giới của chủ nghĩa tư bản. Điều đó có nghĩa là bạn không hiểu ý nghĩa của việc đột nhiên ở một vị trí mà bạn đã vượt qua hoàn cảnh của mình.
“Tôi nghĩ đó là một điều tuyệt vời,” cô tiếp tục. “Và phức tạp như vậy, đó là giấc mơ Mỹ. Tôi nghĩ điều mà câu chuyện này làm là buộc mọi người phải tự hỏi – giấc mơ Mỹ dành cho ai? Ai sẽ có nó? Đó là một câu chuyện phức tạp hơn nhiều so với tiêu dùng phô trương.”
Rapper người Canada Drake chắc chắn là người có bộ sưu tập trang sức ấn tượng nhất.
Trong số nhiều tài sản của anh ấy có một chiếc vòng cổ Homer kim cương trắng 127,5 carat, ước tính trị giá 2,3 triệu đô la, và rapper gần đây đã bị phát hiện mua một chiếc vòng cổ chuỗi Life Cycle của nhà kim hoàn người Li-băng Nadine Ghosn, với giá khởi điểm là 38.680 đô la. Anh ấy cũng sở hữu chiếc nhẫn Crown bằng vàng, kim cương và hồng ngọc do Tupac Shakur thiết kế và đeo trong lần xuất hiện cuối cùng vào năm 1996.
Khi nó được đem ra đấu giá vào tháng 7 năm nay, Drake đã lặng lẽ bỏ ra 1 triệu USD để đảm bảo nó là của mình.
Ngân Hà
