Sàn giao dịch tập trung giúp lành mạnh hóa thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Giao dịch bùng nổ

Năm 2021 là năm đầu tiên việc phát hành TPDN được thực hiện theo các quy định mới tại Luật Chứng khoán năm 2019, Luật Doanh nghiệp năm 2020 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn. Sau gần 1 năm triển khai, thị trường TPDN tiếp tục là kênh huy động vốn quan trọng của các DN trong bối cảnh tín dụng ngân hàng được Ngân hàng Nhà nước điều hành thận trọng, với khối lượng phát hành đạt trên 495.000 tỷ đồng. Trong đó, khối lượng TPDN phát hành riêng lẻ chiếm 94,5%, còn lại là TPDN phát hành ra công chúng.

Các nhà phát hành lớn nhất trên thị trường vẫn là các tổ chức tín dụng và DN bất động sản, chiếm lần lượt 34% và 27,7% tổng khối lượng phát hành, còn lại là các DN thương mại, dịch vụ, sản xuất và công ty chứng khoán. Các công ty chứng khoán và ngân hàng thương mại là các nhà đầu tư chính trên thị trường sơ cấp, tỷ trọng mua TPDN riêng lẻ của nhà đầu tư cá nhân giảm so với năm 2020.

Nhận định về sự bùng nổ của thị trường TPDN trong năm vừa qua, đặc biệt là TPDN riêng lẻ với tỷ lệ phát hành thành công cao (khoảng 800 đợt phát hành, đạt gần 500.000 tỷ đồng), bà Vũ Thị Thúy Ngà, Phó Tổng Giám đốc HNX cho biết, đến thời điểm hiện tại, TPDN phát hành riêng lẻ được các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nhỏ quan tâm, tuy nhiên có tới 99% là các nhà đầu tư trong nước, số lượng nhà đầu tư nước ngoài rất ít. Toàn bộ thị trường đang được giao dịch qua các các tổ chức đăng ký lưu ký TPDN, thường là công ty chứng khoán và ngân hàng thương mại. Do vậy, cần thiết phải xây dựng thị trường giao dịch thứ cấp tập trung, đảm bảo cho các nhà đầu tư được giao dịch một cách minh bạch, thông tin thường xuyên và đầy đủ.

Theo ông Trần Việt Hưng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), quy mô thị trường TPDN có sự tăng trưởng rất mạnh trong các năm qua, sự quan tâm của các nhà đầu tư đến thị trường TPDN ngày càng lớn, không chỉ đến từ các nhà đầu tư chuyên nghiệp mà các nhà đầu tư cá nhân cũng tìm hiểu, phân bổ tiền nhàn rỗi của họ sang các kênh đầu tư TPDN. Cũng theo ông Trần Việt Hưng, các nhà đầu tư chuyên nghiệp đến từ các quỹ cũng thường xuyên quan tâm tìm hiểu. Những nhà đầu tư này cần những trái phiếu niêm yết, cần các thông tin minh bạch, cần cơ chế giao dịch ngày, do đó, nếu thị trường càng chuyên nghiệp hơn, chuẩn hơn thì sự tham gia của các nhà đầu tư sẽ rộng và sâu hơn.

Ra mắt thị trường giao dịch tập trung vào cuối năm 2022

Theo thông tin từ HNX, để tiến tới quản lý giao dịch TPDN riêng lẻ trên thị trường giao dịch có tổ chức, trên cơ sở phương án giao dịch trái phiếu phát hành riêng lẻ đã được Bộ Tài chính phê duyệt vào ngày 17/8/2021, Công văn số 68/CV-VNX về triển khai xây dựng hệ thống trái phiếu phát hành riêng lẻ và công văn số 1218/TCNH-TT ngày 20/9/2021 về chuẩn bị điều kiện triển khai thị trường TPDN, HNX đã triển khai xây dựng hệ thống giao dịch TPDN và hệ thống tiêu chí giám sát TPDN. Bước đầu, Sở đã lấy ý kiến các đơn vị nghiệp vụ có liên quan và hiện đang triển khai xây dựng hệ thống, đồng thời đã hoàn thành hệ thống tiêu chí giám sát TPDN, báo cáo Sở GDCK Việt Nam và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Bà Vũ Thị Thúy Ngà cho hay, định hướng trong thời gian tới, bên cạnh việc góp ý, hoàn thiện các văn bản pháp lý liên quan sửa đổi Nghị định 153/2020/NĐ-CP và hoàn thiện cổng thông tin về chuyên trang TPDN, dự kiến, thị trường giao dịch tập trung TPDN riêng lẻ sẽ giúp các nhà đầu tư có lượng thông tin đầy đủ, chính xác và giao dịch hiệu quả hơn.

“Thị trường TPDN riêng lẻ đã có hình hài, có các tổ chức phát hành, có nhà đầu tư và việc xây hệ thống giao dịch tập trung là một nhiệm vụ rất quan trọng. Trong năm tới, dự kiến cuối năm 2022, chúng tôi sẽ cố gắng ra mắt được thị trường giao dịch tập trung TPDN riêng lẻ”, bà Vũ Thị Thúy Ngà thông tin.

Về các tổ chức tham gia, đại diện HNX cho biết, mong muốn các tổ chức định mức tín nhiệm tham gia đồng hành cùng để giúp các nhà đầu tư cũng như các cơ quan quản lý đưa ra những hàng hóa có chất lượng tốt nhất lên thị trường.

Dưới góc độ là thành viên thị trường, ông Trần Việt Hưng, đại diện VCBS cho biết, các thành viên thị trường rất kỳ vọng các công cụ của cơ quan quản lý sớm đi vào vận hành.

“Khi có các công cụ như chuyên trang công bố thông tin hay hệ thống sàn giao dịch thứ cấp, chúng tôi nhìn nhận đây vừa là lợi ích, vừa là trách nhiệm. Chúng tôi sẽ đi cùng các doanh nghiệp phát hành để tư vấn cho họ có trách nhiệm, cung cấp thông tin đầy đủ đúng như hướng dẫn”, ông Trần Việt Hưng nói.

Theo TCHQ