Quỹ đầu tư mạo hiểm dùng ngân sách nhà nước: Cú huých cho hệ sinh thái khởi nghiệp

Quỹ đầu tư mạo hiểm dùng ngân sách nhà nước: Cú huých cho hệ sinh thái khởi nghiệp

TP. Hồ Chí Minh sẽ thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm sử dụng ngân sách nhà nước. Đây là bước đi tiên phong nhằm tạo cú huých mạnh mẽ cho hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, thương mại hóa sản phẩm khoa học và công nghệ, đồng thời thể hiện cam kết đồng hành, chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp công nghệ trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang là trọng tâm phát triển quốc gia.

Cơ chế đột phá: Lấy ngân sách "châm lửa" cho khởi nghiệp công nghệ

Việc thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách nhà nước nằm trong kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vừa được Thành ủy TP.HCM ban hành. Kế hoạch này cho thấy tầm nhìn dài hạn và quyết tâm tạo bứt phá trong lĩnh vực khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Đây không chỉ là một bước mở đường về thể chế mà còn là thông điệp rõ ràng từ chính quyền TP. Hồ Chí Minh: sẵn sàng chia sẻ rủi ro tài chính cùng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nhất là trong giai đoạn đầu còn nhiều bấp bênh. Quỹ này sẽ hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, startup hoạt động trong các lĩnh vực trọng điểm, giúp họ có đủ lực để thương mại hóa sản phẩm, phát triển thị trường và vươn ra toàn cầu.

Để Quỹ vận hành hiệu quả, TP. Hồ Chí Minh đồng thời sẽ xây dựng cơ chế ưu đãi đặc thù cho đầu tư đổi mới sáng tạo, từ sửa đổi các văn bản pháp luật thuộc thẩm quyền địa phương đến đề xuất cấp Trung ương sửa đổi chính sách. TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tạo ra môi trường thông thoáng về thể chế, thủ tục và tài chính để hỗ trợ mạnh mẽ cho doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và các tổ chức khoa học, đặc biệt là trong giai đoạn thử nghiệm công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới (sandbox).

Điểm đáng chú ý là chính quyền TP. Hồ Chí Minh cũng đề xuất miễn trừ trách nhiệm trong một số trường hợp thử nghiệm gây thiệt hại do yếu tố khách quan - một cơ chế “chắn sóng” rủi ro cho các nhà đổi mới.

Song song đó, TP. Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư, thúc đẩy hợp tác công – tư (PPP) để xây dựng hạ tầng khoa học công nghệ, hình thành các phòng thí nghiệm mở, trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế. Cơ chế phối hợp liên ngành và trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ban, ngành sẽ được siết chặt để bảo đảm hiệu quả thực thi chính sách.

TP.HCM đặt mục tiêu tạo ra môi trường thông thoáng về thể chế, thủ tục và tài chính để hỗ trợ mạnh mẽ cho doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và các tổ chức khoa học.

5 giai đoạn chiến lược, 1 hệ sinh thái đồng bộ

Chiến lược phát triển đổi mới sáng tạo của TP. Hồ Chí Minh được chia thành 5 giai đoạn từ 2025 đến 2045, với mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, lấy khoa học, công nghệ làm trụ cột, lấy chuyển đổi số làm nền tảng và lấy con người làm trung tâm.

TP. Hồ Chí Minh sẽ thành lập Hội đồng tư vấn cấp thành phố gồm các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước, đóng vai trò cố vấn chiến lược cho Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của thành phố. Cùng với đó là chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao trong và ngoài nước, khuyến khích chuyên gia về sinh sống và làm việc tại thành phố - từ các viện, trường đến doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.

Ngoài vai trò kiến tạo thể chế, TP. Hồ Chí Minh xác định rõ vai trò “bà đỡ” của Nhà nước trong việc dẫn dắt và hỗ trợ hệ sinh thái khoa học công nghệ. Thành phố sẽ không chỉ đứng ngoài quan sát mà trực tiếp đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp, viện nghiên cứu thông qua tài trợ nghiên cứu, hỗ trợ thương mại hóa tài sản trí tuệ, hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp quy mô lớn.

Các đơn vị sự nghiệp khoa học, công nghệ công lập trọng điểm sẽ được trao cơ chế tự chủ hoạt động và tài chính, đảm bảo vận hành linh hoạt, hiệu quả, hướng tới bền vững và cạnh tranh toàn cầu.

Quỹ đầu tư mạo hiểm sử dụng ngân sách nhà nước, nếu được triển khai hiệu quả có thể trở thành động lực cốt lõi đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước và tiến xa hơn là cả trong khu vực Đông Nam Á. Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư mạo hiểm tư nhân còn dè dặt với những startup chưa có lợi nhuận, sự xuất hiện từ các hỗ trợ tài chính từ Nhà nước sẽ giúp bù đắp khoảng trống vốn, tạo “đòn bẩy” để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khởi đầu khó khăn. Điều quan trọng hơn, đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy TP.HCM không chờ đợi, mà chủ động kiến tạo một môi trường đổi mới sáng tạo mở, rủi ro được chia sẻ, ý tưởng được bảo vệ và tiềm năng được đầu tư đúng lúc.