Ngày 10/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc làm việc với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp về tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng.
Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đặt ra yêu cầu cao đối với hệ thống tài chính - ngân hàng, việc khơi thông dòng vốn phải đi cùng nâng cao chất lượng tín dụng và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.
Theo Phó Thủ tướng, không chỉ cần tăng lượng tín dụng mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả cung ứng vốn. “Vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý”, qua đó tạo năng lực sản xuất mới, năng suất mới và động lực tăng trưởng mới.
Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục giảm thực chất lãi suất cho vay, trong đó Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất phù hợp với diễn biến lạm phát, tỷ giá và các cân đối vĩ mô.
Các tổ chức tín dụng được yêu cầu tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng suất, giảm chi phí trung gian để tạo dư địa hạ lãi suất. Phó Thủ tướng lưu ý cần quan tâm không chỉ lãi suất công bố mà cả chi phí vốn thực tế doanh nghiệp phải trả, đồng thời minh bạch về lãi suất, phí và các chi phí liên quan.
Đối với các lĩnh vực Nhà nước ưu tiên, các tổ chức tín dụng cần nghiên cứu các gói tín dụng có lãi suất ưu đãi, thời hạn và phương thức trả nợ phù hợp với chu kỳ sản xuất, kinh doanh; ưu tiên các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và các động lực tăng trưởng mới.
 |
| Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Khơi thông vốn, không để doanh nghiệp tốt lỡ cơ hội. (Ảnh: Chinhphu.vn) |
Một trong những yêu cầu được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là đổi mới sản phẩm và phương thức cho vay.
Theo đó, không thể áp dụng một sản phẩm tín dụng và một phương thức thẩm định cho mọi loại hình doanh nghiệp. Các ngân hàng cần nghiên cứu thiết kế sản phẩm theo ngành, chuỗi giá trị, dòng tiền và mức độ rủi ro.
Phó Thủ tướng yêu cầu tăng cường khai thác dữ liệu từ thuế, hóa đơn điện tử, tài khoản thanh toán, lịch sử tín dụng và các nguồn dữ liệu hợp pháp khác để nâng cao chất lượng thẩm định. Tài sản bảo đảm vẫn là yếu tố quan trọng để kiểm soát rủi ro nhưng không nên trở thành điều kiện duy nhất quyết định khả năng tiếp cận tín dụng.
“Chúng ta cần chuyển dần từ tư duy doanh nghiệp có tài sản gì để thế chấp sang tư duy doanh nghiệp có phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ như thế nào”, Phó Thủ tướng lưu ý.
Đối với doanh nghiệp gặp khó khăn tạm thời nhưng có thị trường, đơn hàng và khả năng phục hồi, các tổ chức tín dụng cần chủ động cùng doanh nghiệp xây dựng phương án phục hồi, cơ cấu dòng tiền, khoản vay phù hợp và xem xét bổ sung vốn trên cơ sở khả năng trả nợ.
“Không để doanh nghiệp có dự án tốt, có thị trường, có khả năng trả nợ nhưng không tiếp cận được vốn chỉ vì những thủ tục hoặc điều kiện không cần thiết”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng không phải mọi khó khăn trong tiếp cận tín dụng đều xuất phát từ ngân hàng. Nhiều vướng mắc liên quan đến đất đai, đầu tư, xây dựng, quy hoạch, tài sản bảo đảm, thuế, thủ tục hành chính, pháp lý dự án hoặc thị trường vốn.
Do đó, cần xác định đúng nguyên nhân, đúng cơ quan và đúng thẩm quyền xử lý. Vấn đề thuộc ngành ngân hàng thì Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng phải giải quyết; vấn đề thuộc bộ, ngành, địa phương thì cơ quan có thẩm quyền phải chủ động tháo gỡ; vấn đề thuộc năng lực nội tại, doanh nghiệp phải tự khắc phục.
Phó Thủ tướng yêu cầu không để doanh nghiệp phải đi nhiều nơi, làm việc với nhiều cơ quan nhưng không xác định được đầu mối chịu trách nhiệm. Các kiến nghị phải rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm và rõ kết quả, đồng thời được theo dõi, xử lý đến cùng.
Ngân hàng Nhà nước được đề nghị phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và các hiệp hội doanh nghiệp tổng hợp các kiến nghị tại cuộc làm việc, phân thành ba nhóm: vấn đề có thể xử lý ngay theo quy định hiện hành; vấn đề cần nghiên cứu, hướng dẫn hoặc phối hợp liên ngành; và vấn đề cần sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, pháp luật.
Những nội dung thuộc thẩm quyền Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu xử lý hoặc có hướng dẫn rõ ràng trước ngày 31/8/2026.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nâng cao chất lượng tín dụng, đồng thời đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với chất lượng tín dụng và an toàn hệ thống; dòng vốn cần được định hướng vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng.
Theo Phó Thủ tướng, ngân hàng không thể và cũng không nên là nguồn vốn duy nhất của nền kinh tế. Bộ Tài chính cần phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan phát triển lành mạnh thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, thị trường tài chính quốc tế và các quỹ đầu tư, qua đó tạo thêm kênh huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp.
Các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư dài hạn cũng cần chủ động đa dạng hóa nguồn vốn, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục đề cao tuân thủ pháp luật, minh bạch thông tin, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và sử dụng vốn vay đúng mục đích, hiệu quả. Uy tín tín dụng cần được coi là một tài sản quan trọng đối với quá trình phát triển lâu dài của doanh nghiệp.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng cao không thể đạt được nếu doanh nghiệp thiếu vốn, chi phí vốn cao và dòng vốn luân chuyển chậm. Tuy nhiên, tăng trưởng cũng không thể bền vững nếu mở rộng tín dụng bằng mọi giá hoặc hạ chuẩn tín dụng.
Do đó, yêu cầu đặt ra là khơi thông dòng vốn, giảm chi phí vốn, đổi mới phương thức cho vay và nâng cao năng lực hấp thụ vốn, qua đó tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững.
