Tại lễ khai mạc các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026, diễn ra tối 21/11, tại Cà Mau, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh, lợi thế về diện tích và sản lượng sẽ khó tạo nên sức cạnh tranh lâu dài nếu ngành tôm không thay đổi cách làm. Muốn đi xa hơn trên thị trường quốc tế, con tôm Cà Mau phải được nâng tầm bằng chất lượng, công nghệ và những giá trị riêng của vùng đất đã nuôi dưỡng nó.
![]() |
| Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu chỉ đạo tại Lễ khai mạc. |
Cà Mau hiện có khoảng 418.000 ha vùng nuôi tôm, chiếm 55% diện tích nuôi tôm nước lợ của cả nước. Những mô hình tôm - rừng, tôm - lúa và nuôi tôm công nghệ cao, cùng hệ thống doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu đã tạo nên lợi thế đáng kể cho địa phương.
Dù vậy, ngành tôm vẫn còn những khó khăn kéo dài như chất lượng con giống chưa ổn định, chi phí sản xuất cao, hạ tầng vùng nuôi chưa đồng bộ và liên kết giữa người nuôi với doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Trong khi đó, thị trường xuất khẩu ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, môi trường và trách nhiệm xã hội.
Trước thực tế này, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã đề nghị các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp cùng nhìn lại cách tổ chức sản xuất, từ quy hoạch vùng nuôi, đầu tư hạ tầng đến kiểm soát chất lượng đầu vào. Việc nâng cao chất lượng tôm giống, chủ động nguồn cung thức ăn, chế phẩm sinh học cũng cần được quan tâm để giảm chi phí và hạn chế những rủi ro cho người nuôi.
Một trong những hướng đi quan trọng là đưa các hộ nuôi vào chuỗi liên kết có sự tham gia dẫn dắt của hợp tác xã và doanh nghiệp. Khi vùng nuôi được tổ chức bài bản, thống nhất về quy trình, thời vụ và nguồn nước, người nuôi sẽ có thêm điều kiện kiểm soát chất lượng, còn doanh nghiệp cũng chủ động hơn về nguồn nguyên liệu.
Phó Thủ tướng đồng thời lưu ý ngành tôm cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, từ công nghệ sinh học, tự động hóa đến chuyển đổi số; chú trọng phòng bệnh, kiểm soát môi trường và phát triển các mô hình nuôi tuần hoàn, phát thải thấp. Cùng với nâng cao năng suất, chế biến sâu, khai thác phụ phẩm và mở rộng thị trường cũng là những hướng đi cần được thúc đẩy để gia tăng giá trị cho sản phẩm.
Đối với Cà Mau, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển ngành tôm theo từng vùng sinh thái, lựa chọn mô hình hiệu quả để đầu tư mà còn phải gắn kinh tế tôm với văn hóa và du lịch. Theo Phó Thủ tướng, những trải nghiệm về nghề nuôi tôm, ẩm thực và đời sống vùng sông nước có thể trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần làm phong phú thêm giá trị của thương hiệu địa phương.
![]() |
| Chương trình văn hóa nghệ thuật tại Lễ khai mạc. |
Điểm đáng chú ý của Festival Tôm Cà Mau lần thứ II là sự kết nối giữa một ngành hàng kinh tế chủ lực với những giá trị văn hóa đã hình thành qua nhiều thế hệ. Với chủ đề “Bừng sáng bản sắc văn hóa - Tôm Cà Mau vươn tầm thế giới”, sự kiện được tổ chức cùng các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, mở ra cách tiếp cận rộng hơn trong quảng bá hình ảnh địa phương.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng văn hóa không chỉ nằm trong những di sản được gìn giữ, mà còn hiện diện trong nếp sống, cách ứng xử, tinh thần lao động và khát vọng vươn lên của mỗi cộng đồng. Dẫn lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”, ông nhấn mạnh văn hóa phải thực sự trở thành nguồn lực cho phát triển, trong đó người dân vừa là chủ thể sáng tạo, gìn giữ, vừa là người thụ hưởng các giá trị ấy.
Tại Cà Mau, câu chuyện văn hóa gắn với con tôm hiện lên từ chính đời sống của người dân vùng sông nước, rừng và biển. Những mô hình tôm - rừng, tôm - lúa không đơn thuần là phương thức sản xuất mà còn phản ánh kinh nghiệm sống hài hòa với thiên nhiên, được tích lũy và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đây cũng là nét riêng để tôm Cà Mau tạo dựng dấu ấn trên thị trường.
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời cho biết, năm 2026, sản lượng tôm của tỉnh ước đạt 636.000 tấn, tăng 6,9% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất khẩu thủy sản ước đạt trên 2,8 tỷ USD. Kết quả này có sự đóng góp của hàng nghìn hộ nuôi, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và người lao động trong toàn chuỗi giá trị.
Theo ông Ngời, lợi thế về diện tích và sản lượng sẽ không đủ nếu thiếu chất lượng và khả năng cạnh tranh. Vì vậy, tỉnh đang hướng đến phát triển ngành tôm theo chiều sâu, chú trọng con giống, kiểm soát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và mở rộng thị trường. Mục tiêu là để mỗi sản phẩm không chỉ đáp ứng yêu cầu của khách hàng mà còn tạo ra giá trị tốt hơn cho người nuôi và doanh nghiệp.
Cà Mau cũng đang đứng trước những cơ hội mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, với không gian phát triển rộng hơn và nhiều tiềm năng về kinh tế biển, thủy sản, năng lượng tái tạo, logistics và du lịch. Các công trình như cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau và các dự án kết nối Hòn Khoai được kỳ vọng tạo thêm động lực thu hút đầu tư, mở rộng giao thương.
![]() |
| Quang cảnh Lễ khai mạc. |
Lãnh đạo tỉnh mong muốn Festival không chỉ dừng lại ở hoạt động quảng bá mà còn trở thành nơi kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư, nhà khoa học và người nuôi tôm. Những cuộc gặp gỡ, hợp tác tại sự kiện cần tiếp tục được chuyển thành các chương trình, dự án cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho địa phương.
Từ câu chuyện con tôm đến bản sắc văn hóa, Cà Mau đang hướng đến một cách phát triển mà ở đó lợi thế tự nhiên được nâng tầm bằng tri thức và công nghệ, còn những giá trị truyền thống trở thành sức mạnh cạnh tranh. Để con tôm đi xa hơn, điều quan trọng không chỉ là mở rộng thị trường, mà còn là giữ được chất lượng, uy tín và câu chuyện riêng của vùng đất đã làm nên thương hiệu ấy.
![]() |
| Trong khuôn khổ sự kiện, trước đó cũng đã diễn ra nghi thức cắt băng khai mạc các gian hàng OCOP tại Quảng trường Phan Ngọc Hiển, Cà Mau. |
