 |
| Ông Donald Trump hủy quy định về hạn chế xuất khẩu chip AI từ thời ông Biden |
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị hủy bỏ và thay thế quy định xuất khẩu chip xử lý AI được ban hành dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, nhằm tái thiết lập chiến lược kiểm soát thương mại trong lĩnh vực bán dẫn – một lĩnh vực đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.
Theo Reuters và Bloomberg, động thái này nhằm đơn giản hóa chính sách kiểm soát xuất khẩu công nghệ, thúc đẩy đổi mới trong ngành công nghiệp AI của Mỹ, đồng thời duy trì lợi thế chiến lược trước Trung Quốc. Đại diện Bộ Thương mại Mỹ cho biết quy định mới sẽ “hạn chế hơn nữa việc xuất khẩu công nghệ AI nhạy cảm, nhưng theo cách linh hoạt hơn và dễ thực thi hơn”.
Quy định kiểm soát AI – được gọi là “luật khuếch tán AI” – là một trong những chính sách cuối cùng của ông Joe Biden trước khi rời Nhà Trắng. Quy định này yêu cầu các hãng công nghệ Mỹ như Nvidia, AMD, Intel phải xin giấy phép đặc biệt khi xuất khẩu chip AI cao cấp sang các quốc gia được phân loại theo 3 cấp độ kiểm soát. Trong đó, Trung Quốc nằm trong nhóm bị cấm hoàn toàn.
Tuy nhiên, chính quyền ông Donald Trump cho rằng quy định này “quá phức tạp, quan liêu và làm cản trở sự đổi mới”. Bộ Thương mại Mỹ tuyên bố đang xây dựng một khung pháp lý mới đơn giản hơn, nhưng vẫn đảm bảo “sự thống trị của Mỹ trong lĩnh vực AI”.
Nguồn tin từ Reuters cho biết, thay vì phân chia quốc gia thành các nhóm kiểm soát khác nhau, chính sách mới sẽ tập trung vào việc giám sát trực tiếp hoạt động chuyển giao công nghệ nhạy cảm và có thể áp dụng các điều khoản kiểm soát cụ thể đối với những quốc gia có nguy cơ cao về rủi ro an ninh, như Malaysia hay Thái Lan – những nước từng bị nghi chuyển tiếp chip AI sang Trung Quốc.
Thông tin về việc có thể hủy bỏ quy định đã khiến cổ phiếu Nvidia tăng 3,1% trong phiên giao dịch mới nhất. Chỉ số ngành bán dẫn Philadelphia cũng tăng 1,7%, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư rằng môi trường kinh doanh sẽ thông thoáng hơn.
Nvidia và nhiều hãng công nghệ lớn vốn đã phản đối kịch liệt quy định dưới thời ông Biden, cho rằng các hạn chế này không chỉ kìm hãm doanh thu mà còn đẩy các quốc gia bị hạn chế tiến gần hơn với Trung Quốc. CEO Nvidia - ông Jensen Huang - cho rằng Trung Quốc có thể trở thành thị trường AI trị giá 50 tỷ USD và các công ty Mỹ nên được phép tham gia.
Trong khi đó, CEO AMD, bà Lisa Su, nhấn mạnh rằng Mỹ cần “tìm ra sự cân bằng giữa bảo vệ an ninh quốc gia và hỗ trợ phát triển ngành công nghệ”. Việc kiểm soát quá chặt, theo bà, có thể khiến các doanh nghiệp Mỹ mất lợi thế cạnh tranh toàn cầu.
Việc sửa đổi chính sách diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump chuẩn bị công du Trung Đông từ ngày 13–16/5, nơi các nước như Saudi Arabia và UAE đã nhiều lần bày tỏ bất mãn vì bị hạn chế tiếp cận chip AI. Một phần trong chiến lược mới của Mỹ có thể là đàm phán song phương với từng quốc gia để đưa ra các tiêu chuẩn tiếp cận riêng biệt, thay vì áp dụng quy định chung mang tính cứng nhắc.
Đặc biệt, UAE được cho là đang tích cực đàm phán một thỏa thuận hợp tác công nghệ với Mỹ, cam kết đầu tư tới 1.400 tỷ USD vào lĩnh vực công nghệ và hạ tầng của Mỹ trong thập kỷ tới. Nếu được ký kết, đây sẽ là bước đi chiến lược để Mỹ mở rộng ảnh hưởng công nghệ và thương mại tại khu vực Trung Đông.
Việc thay đổi quy định kiểm soát chip AI phản ánh xu hướng điều chỉnh chính sách bán dẫn của Mỹ, không chỉ để siết chặt với Trung Quốc mà còn nhằm củng cố vị trí trung tâm của Mỹ trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh nhu cầu AI tăng vọt và các quốc gia đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, Washington đang tìm cách xây dựng một hệ thống kiểm soát linh hoạt, đồng thời không làm suy yếu sức cạnh tranh của ngành công nghệ nội địa.
