Nới room tăng trưởng tín dụng cho siêu dự án, Ngân hàng Nhà nước mở đường bơm vốn lớn

Hạ tầng tài chính quốc gia đang bước vào một chu kỳ vận hành mới đầy linh hoạt để đáp ứng nhu cầu phát triển nội lực kinh tế. Bằng một loạt các quyết sách mang tính bước ngoặt, từ việc "đặc cách" room cho các dự án trọng điểm đến điều chỉnh các chỉ số quản trị hệ thống, Ngân hàng Nhà nước đang phát đi tín hiệu mạnh mẽ về một chu kỳ mở rộng tín dụng có trọng tâm, sẵn sàng bơm hàng triệu tỷ đồng vào nền kinh tế.

Bằng loạt các quyết sách mang tính bước ngoặt, từ việc "đặc cách" room cho các dự án trọng điểm đến điều chỉnh các chỉ số quản trị hệ thống, Ngân hàng Nhà nước đang phát đi tín hiệu mạnh mẽ về một chu kỳ mở rộng tín dụng có trọng tâm, sẵn sàng bơm hàng triệu tỷ đồng vào nền kinh tế.

Chuyển động mang tính đột phá nhất đến từ chính sách khoanh vùng kiểm soát dư nợ của các tập đoàn tư nhân hàng đầu. Văn bản số 5386/NHNN-TD của Ngân hàng nhà nước cho phép loại trừ dư nợ của 18 dự án trọng điểm khỏi hạn mức (room) tăng trưởng tín dụng. Đây là cơ chế đặc biệt dành cho ba "ông lớn" gồm Vingroup, Sun Group và Masterise với tổng nhu cầu vốn lên tới 752.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2028.

Thay vì để room tăng trưởng tín dụng bị nghẽn ở các mục tiêu ngắn hạn, dòng vốn này không chảy dàn trải mà được định hướng trực tiếp vào hạ tầng chiến lược như: đường sắt đô thị (Bến Thành - Cần Giờ, Hà Nội - Quảng Ninh), mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, sân bay Gia Bình. Việc "miễn" tính room cho các siêu dự án này giúp các ngân hàng thương mại có thể "mạnh tay" giải ngân mà không lo chạm trần tăng trưởng hàng năm, song nhà điều hành vẫn giữ kỷ luật thép khi yêu cầu theo dõi riêng phần dư nợ này để tránh rủi ro trục lợi chính sách.

Bên cạnh giải pháp tháo gỡ cho các dự án lớn, cơ quan quản lý cũng thay đổi toàn bộ tư duy hệ thống thông qua Thông tư 25/2026/TT-NHNN. Sau nhiều năm thắt chặt để bảo vệ thanh khoản, NHNN đã chính thức nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Trong bối cảnh vốn huy động ngắn hạn chiếm tới 80-90% tổng huy động toàn hệ thống, bước đi này giúp "giải phóng" thêm khoảng 1,3 - 1,5 triệu tỷ đồng dư địa cho vay trung và dài hạn – nguồn vốn vốn dĩ rất "khát" trong các dự án hạ tầng và năng lượng. Cùng với đó, Thông tư 08/2026/TT-NHNN cho phép các ngân hàng tính 20% tiền gửi của Kho bạc Nhà nước vào nguồn huy động khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), trực tiếp giải phóng áp lực chi phí vốn cho khối ngân hàng quốc doanh (Vietcombank, BIDV, VietinBank).

Dù mang lại cơ hội cho nền kinh tế, các chính sách "nới phanh" dồn dập này cũng khiến giới chuyên môn đặt ra bài toán cho hệ thống ngân hàng về sự lệch pha kỳ hạn giữa tài sản và nguồn vốn. Tuy nhiên, các tổ chức tài chính lớn đều có góc nhìn lạc quan về định hướng này. Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đánh giá, đây là biện pháp nới lỏng có tính toán, thúc bách các nhà băng phải sớm nâng tầm năng lực quản trị theo chuẩn Basel III trước hạn định. Dưới một lăng kính khác, Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhận định, Thông tư 25 giúp cải thiện biên lợi nhuận, giúp tối ưu biên lãi ròng (NIM) bằng nguồn vốn ngắn hạn giá rẻ để tài trợ cho vay dài hạn có lợi suất cao hơn.

Tác động lớn nhất của chiến dịch khơi thông dòng vốn dài hạn này là tạo bệ đỡ cho các ngành "xương sống" như cao tốc, cảng biển, năng lượng tái tạo, đồng thời loại trừ dư nợ vay nhà ở xã hội khỏi giới hạn kiểm soát để dòng tiền đi trực tiếp vào nhu cầu thực. Theo tính toán của VCBS, việc tăng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn lên 40% có thể giúp hệ thống ngân hàng bổ sung thêm khoảng 1 triệu tỷ đồng dư nợ trung và dài hạn cho nền kinh tế, đưa tăng trưởng tín dụng có thể đạt mức 17% trong năm 2026.

Thông điệp cuối cùng từ Ngân hàng vẫn nhất quán: Tín dụng mở rộng nhưng phải có trọng tâm, kết hợp chặt chẽ với tốc độ giải ngân đầu tư công của chính sách tài khóa để hạ nhiệt lãi suất một cách thực chất, bền vững.