 |
| Những thị trường nào đang mở ra cơ hội cho nông sản Việt? |
Hai tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam chỉ đạt 724 triệu USD, giảm 16% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc – vốn chiếm tỷ trọng lớn – chỉ đạt 306 triệu USD, giảm mạnh 39%. Nguyên nhân chính là sự kiểm soát chặt chẽ về dư lượng chất vàng O và cadimi đối với sầu riêng, mặt hàng chủ lực của Việt Nam. Sự suy giảm này đã đặt ra bài toán cấp bách cho ngành rau quả: làm sao để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và tận dụng cơ hội từ các thị trường tiềm năng?
Mỹ là một trong những thị trường tiềm năng nhất khi kim ngạch nhập khẩu rau quả năm 2024 đạt 60 tỷ USD. Mexico hiện là nhà cung cấp chính với con số lên đến 24 tỷ USD, nhưng việc Mỹ có thể đánh thuế lên hàng hóa Mexico lại mở ra cơ hội cho các nước khác, trong đó có Việt Nam. Năm 2024, rau quả Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ đạt 463 triệu USD, xếp thứ 15 trong danh sách nguồn cung. Tuy nhiên, trong hai tháng đầu năm nay, xuất khẩu sang Mỹ đã đạt 101 triệu USD, tăng mạnh 65,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là dấu hiệu tích cực cho thấy cơ hội mở rộng đang rộng mở. Ở Đông Nam Á, Thái Lan xuất khẩu rau quả vào Mỹ đứng thứ 11 thế giới với con số khá khiêm tốn 870 triệu USD.
Hàn Quốc và Nhật Bản cũng là những thị trường đầy hứa hẹn. Hàn Quốc năm 2024 nhập khẩu rau quả Việt Nam đạt 315 triệu USD, tăng 39%, trở thành thị trường lớn thứ ba sau Trung Quốc và Mỹ. Nhật Bản xếp thứ năm với kim ngạch 203 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Trong hai tháng đầu năm nay, xuất khẩu rau quả sang Nhật tiếp tục tăng 23%. Lợi thế lớn nhất của Việt Nam khi xuất khẩu vào khu vực Đông Á chính là khoảng cách địa lý gần, giúp giảm chi phí vận chuyển và đảm bảo chất lượng sản phẩm.
Thái Lan hiện đứng thứ tư trong danh sách các nước nhập khẩu rau quả Việt Nam với 278 triệu USD, tăng 74%. Tuy nhiên, đây là một thị trường không bền vững do có nhiều nét tương đồng với ngành rau quả Việt Nam. Phần lớn hàng nhập khẩu từ Việt Nam là sầu riêng đông lạnh để tái xuất, chứ không phải phục vụ nhu cầu tiêu thụ nội địa.
Việc mở rộng thị trường xuất khẩu là cần thiết nhưng cũng đi kèm với không ít thách thức. Những thị trường tiềm năng như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc đều có tiêu chuẩn rất cao về chất lượng và kiểm dịch. Do đó, ngành rau quả Việt Nam cần tập trung kiểm soát chất lượng, nâng cao công nghệ chế biến và bảo quản, mở rộng danh mục sản phẩm xuất khẩu, xây dựng thương hiệu và phát triển mô hình sản xuất bền vững. Nếu tận dụng tốt cơ hội và có chiến lược dài hạn, ngành rau quả hoàn toàn có thể vươn xa, chiếm lĩnh những thị trường khó tính nhưng đầy tiềm năng trên thế giới.
