Kim ngạch nhập khẩu xăng dầu của Việt Nam đang tăng mạnh trong những tháng đầu năm 2026, phản ánh áp lực lớn từ biến động giá năng lượng toàn cầu cũng như nhu cầu phục hồi của nền kinh tế trong nước.
Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, tính đến hết ngày 15/5/2026, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 4,3 triệu tấn xăng dầu các loại với tổng trị giá hơn 4,5 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch nhập khẩu tăng thêm khoảng 2,1 tỷ USD, tương đương gần 86%, trong khi sản lượng chỉ tăng khoảng 21%.
 |
| Ảnh minh họa |
Điều này cho thấy mức tăng chủ yếu đến từ giá nhập khẩu bình quân tăng cao, đặc biệt trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động vì căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu.
Đáng chú ý, dầu diesel tiếp tục là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất khi đạt khoảng 2,2 triệu tấn với kim ngạch gần 2,5 tỷ USD, tăng tới 118% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là loại nhiên liệu phục vụ trực tiếp cho vận tải, logistics, sản xuất công nghiệp và hoạt động xây dựng nên nhu cầu luôn ở mức cao.
Trong khi đó, nhập khẩu xăng đạt hơn 1,04 tỷ USD, tăng khoảng 66,5%. Nhiên liệu bay cũng tăng hơn 61%, đạt khoảng 927 triệu USD. Những con số này phản ánh sự phục hồi mạnh của lĩnh vực hàng không, du lịch và tiêu dùng nội địa sau thời gian dài thị trường còn nhiều khó khăn.
Không chỉ xăng dầu thành phẩm, nhiều mặt hàng năng lượng khác cũng ghi nhận đà tăng mạnh. Khí hóa lỏng LPG nhập khẩu vượt mốc 1 tỷ USD, tăng gần 48%; các sản phẩm khác từ dầu mỏ đạt khoảng 1,27 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi cùng kỳ.
Theo các chuyên gia năng lượng, việc doanh nghiệp tăng nhập khẩu thời gian qua không đơn thuần do nhu cầu tiêu dùng tăng mà còn xuất phát từ tâm lý chủ động dự trữ nguồn cung. Trong bối cảnh giá dầu thế giới liên tục biến động, nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhập hàng sớm để hạn chế rủi ro thiếu hụt hoặc giá tiếp tục leo thang.
Thực tế cho thấy thị trường dầu mỏ quốc tế đang chịu tác động lớn từ các điểm nóng địa chính trị. Những căng thẳng liên quan tới vận tải năng lượng qua khu vực Trung Đông khiến chi phí logistics, bảo hiểm hàng hải và giá nhiên liệu đồng loạt tăng cao. Điều này kéo theo áp lực nhập khẩu lớn hơn đối với các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nguồn cung bên ngoài như Việt Nam.
Tuy nhiên, việc kim ngạch nhập khẩu nhiên liệu tăng mạnh cũng đặt ra nhiều áp lực cho cán cân thương mại và chi phí sản xuất trong nước. Giá xăng dầu tăng không chỉ tác động trực tiếp tới doanh nghiệp vận tải mà còn lan rộng sang nhiều lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, thực phẩm, xây dựng và dịch vụ.
Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia cho rằng Việt Nam cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, nâng cao năng lực dự trữ quốc gia và thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Đây sẽ là bài toán chiến lược không chỉ cho tăng trưởng kinh tế mà còn cho an ninh năng lượng dài hạn.
