Mỹ siết kiểm soát chip AI, Nvidia thiệt hại 5,5 tỷ USD

Mỹ siết kiểm soát chip AI, Nvidia mất trắng 5,5 tỷ USD

Hãng công nghệ Nvidia đang phải đối mặt với loạt thách thức nghiêm trọng liên quan đến hoạt động xuất khẩu dòng chip AI H20 – sản phẩm từng được kỳ vọng giữ vai trò then chốt trong chiến lược mở rộng tại thị trường Trung Quốc và nhiều quốc gia khác.

H20 là một trong những mẫu chip AI tiên tiến nhất mà Nvidia có thể bán ra thị trường Trung Quốc, được thiết kế đặc biệt nhằm tuân thủ các quy định kiểm soát xuất khẩu do chính phủ Mỹ ban hành từ năm 2022 và cập nhật trong năm 2023. Dù có hiệu suất thấp hơn so với các dòng chip cao cấp như H100 hay H200, H20 vẫn có khả năng cạnh tranh mạnh ở giai đoạn suy luận – bước xử lý đầu ra của mô hình AI, vốn là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất hiện nay.

Tuy nhiên, ngày 9/4 vừa qua, chính quyền Tổng thống Donald Trump bất ngờ thông báo rằng Nvidia sẽ cần xin giấy phép đặc biệt để xuất khẩu H20 sang Trung Quốc và một số quốc gia khác. Đến ngày 14/4, quy định này được khẳng định là có hiệu lực vô thời hạn. Lý do được phía Mỹ đưa ra là lo ngại dòng chip này có thể được sử dụng để phát triển siêu máy tính phục vụ cho mục đích quân sự – lĩnh vực vốn đã nằm trong diện kiểm soát nghiêm ngặt của Washington từ năm 2022.

Đây là một đòn giáng mạnh vào Nvidia. Nvidia công bố hôm thứ Ba(15/4) rằng họ sẽ phải ghi nhận khoản chi phí khoảng 5,5 tỷ USD trong báo cáo tài chính quý, liên quan đến việc xuất khẩu dòng chip AI H20 sang Trung Quốc và một số điểm đến khác. Thông tin này lập tức khiến giá cổ phiếu Nvidia giảm hơn 6% trong phiên giao dịch ngoài giờ.

Các ông lớn trong ngành bán dẫn như AMD và Broadcom cũng bị cuốn theo, lần lượt mất hơn 7% và gần 4% giá trị cổ phiếu. Tính từ đầu năm 2024, cổ phiếu Nvidia đã giảm tổng cộng khoảng 16%, phần lớn do tác động từ các chính sách thương mại và kiểm soát xuất khẩu ngày càng nghiêm ngặt.

Thông tin này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Nvidia công bố kế hoạch xây dựng hệ thống máy chủ AI trị giá tới 500 tỉ USD tại Mỹ trong vòng bốn năm tới, với sự hợp tác từ các đối tác như TSMC, phù hợp với định hướng thúc đẩy sản xuất nội địa của chính quyền ông Donald Trump.

Trung Quốc hiện là thị trường lớn thứ tư của Nvidia. Trong năm 2024, dòng chip H20 ước tính đã mang về cho hãng doanh thu từ 12 - 15 tỷ USD, với các khách hàng lớn như Tencent, Alibaba và ByteDance tích cực đặt hàng nhằm đáp ứng nhu cầu AI ngày càng tăng, đặc biệt từ các công ty nội địa như DeepSeek.

Tuy nhiên, CEO Jensen Huang xác nhận trong cuộc họp quý gần nhất rằng, doanh thu từ Trung Quốc đã giảm một nửa kể từ khi các lệnh hạn chế xuất khẩu bắt đầu có hiệu lực. Nvidia cũng liệt kê Huawei – tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc – là đối thủ cạnh tranh trong hai năm liên tiếp, cho thấy áp lực từ thị trường nội địa Trung Quốc đang ngày một gia tăng.

Viện nghiên cứu Institute for Progress cảnh báo rằng một số hệ thống sử dụng chip H20 tại Trung Quốc có thể đã vượt quá giới hạn mà Mỹ cho phép. Tencent và DeepSeek bị nêu đích danh là những cái tên tiềm ẩn rủi ro vi phạm quy định kiểm soát công nghệ.

Không chỉ đối mặt với các rào cản xuất khẩu, Nvidia còn đang chịu tác động từ các chính sách thuế quan mà chính quyền ông Trump đang nhắm tới. Dù Mỹ đã miễn trừ tạm thời đối với nhiều sản phẩm điện tử, bao gồm chip bán dẫn, Nhà Trắng cảnh báo đây chỉ là biện pháp ngắn hạn và không loại trừ khả năng áp thêm thuế riêng cho ngành này.

Tình thế càng trở nên phức tạp khi từ tháng tới, Nvidia sẽ tiếp tục đối mặt với một lớp hạn chế mới – “quy tắc khuếch tán AI” – do chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden đề xuất nhằm kiểm soát gắt gao hơn việc xuất khẩu công nghệ AI tiên tiến.

Nvidia hiện vẫn giữ vững lập trường tuân thủ luật pháp Mỹ. Tuy nhiên, tại hội nghị thường niên diễn ra tháng trước, CEO Jensen Huang không giấu được lo ngại: “Khoảng một nửa số nhà nghiên cứu AI trên toàn thế giới là người Trung Quốc, và nhiều người trong số đó đang làm việc tại các phòng thí nghiệm AI ở Mỹ. Việc siết chặt kiểm soát quá mức sẽ không chỉ cản trở sự cạnh tranh toàn cầu mà còn có thể làm suy yếu chính năng lực công nghệ của nước Mỹ”.