Mùa Xuân bắt đầu từ sự hiểu luật

Giữ bình yên từ những điều nhỏ nhất

Một buổi chiều, tại một ngôi chùa Khmer ở TP. Cần Thơ, rất đông người dân ngồi kín và im lặng lắng nghe. Đó không phải một buổi lễ tôn giáo, cũng không phải sinh hoạt cộng đồng quen thuộc, mà là buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật do Hội Luật gia TP. Cần Thơ phối hợp tổ chức ngay tại cơ sở.

Tại buổi tuyên truyền, những nội dung được người dân quan tâm không nằm ngoài những vấn đề rất gần trong đời sống: Đất đai, thừa kế, vay mượn, hôn nhân, gia đình… Những quy định tưởng chừng khô khan, qua cách phân tích chậm rãi, dễ hiểu của các luật gia, dần trở nên gần gũi và thiết thực hơn.

Ngồi ở phía sau, một người đàn ông chăm chú ghi chép từng ý kiến trao đổi. Ông cho biết, gia đình đang có những vướng mắc liên quan đến đất đai, chưa đến mức phải giải quyết ngay, nhưng điều cần lúc này là hiểu đúng quy định pháp luật. “Biết cho rõ để khỏi làm sai, để mọi chuyện không rối thêm”, ông nói.

Buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật được tổ chức trong tại chùaKhmer, với sự tham dự của đông đảo người dân và chức sắc tôn giáo địa phương.

Buổi tuyên truyền không nhằm phân xử đúng – sai cho bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Thay vào đó, các luật gia tập trung làm rõ quyền, nghĩa vụ của người dân, những ranh giới pháp lý cần lưu ý và những hệ lụy có thể phát sinh nếu mâu thuẫn bị đẩy đi quá xa. Với nhiều người, chỉ cần được giải thích cặn kẽ, những băn khoăn âm ỉ trong lòng cũng phần nào được tháo gỡ.

Trong nhịp sống cuối năm vốn nhiều tất bật, những buổi tuyên truyền, tư vấn pháp luật lưu động như thế đã trở thành điểm tựa lặng lẽ. Không tạo ra những thay đổi ồn ào, nhưng giúp người dân chủ động hơn khi đối diện với các vấn đề pháp lý của chính mình, để bước sang năm mới với tâm thế bình tĩnh và an yên hơn.

Buổi tuyên truyền tại ngôi chùa Khmer ấy chỉ là một lát cắt nhỏ trong chuỗi hoạt động mà Hội Luật gia TP. Cần Thơ đang triển khai tại nhiều địa bàn dân cư. Thông qua hình thức tư vấn, phổ biến pháp luật trực tiếp, pháp luật được đưa đến gần hơn với đời sống, giúp người dân chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ cơ sở.

Thông qua hình thức tuyên truyền lưu động, tư vấn trực tiếp…, các luật gia góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống, giúp người dân chủ động phòng ngừa rủi ro, hạn chế những mâu thuẫn có thể phát sinh.

Không ồn ào, không phô trương, những buổi tuyên truyền, tư vấn pháp luật như thế âm thầm tạo nên những thay đổi nhỏ nhưng bền vững. Khi người dân hiểu luật để ứng xử đúng, nhiều vướng mắc được dừng lại đúng lúc, không bị đẩy đi quá xa. Và chính từ những điều tưởng chừng rất nhỏ ấy, sự bình yên trong mỗi gia đình, mỗi cộng đồng được gìn giữ.

Pháp luật không chỉ phán quyết, mà là điểm tựa

Năm 2025, cùng với việc triển khai Đề án số 09/ĐA-UBND của UBND TP Cần Thơ về thu hút Hội Luật gia tham gia hòa giải ở cơ sở và tuyên truyền, phổ biến pháp luật, mạng lưới hòa giải trên địa bàn thành phố tiếp tục được củng cố và nâng cao chất lượng. Toàn thành phố hiện có 604 tổ hòa giải cơ sở với 3.977 hòa giải viên, hoạt động trải rộng tại các khu dân cư, ấp, khu vực. Qua nhiều năm thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở, tỷ lệ hòa giải thành công tại Cần Thơ luôn duy trì ở mức trên 80%, góp phần giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ ngay từ cộng đồng, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài, phức tạp.

Người dân tham dự buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại một địa phương ở cơ sở.

Đáng chú ý, sự tham gia của Hội Luật gia TP. Cần Thơ theo tinh thần Đề án 09 đã tạo thêm “lực đẩy” cho công tác này. Không chỉ hỗ trợ về mặt pháp lý cho các tổ hòa giải, đội ngũ luật gia còn trực tiếp tham gia tư vấn, phân tích những vụ việc có tính chất phức tạp, giúp các bên hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình để tự tìm tiếng nói chung.

Luật gia Nguyễn Thúy Hằng – Chủ tịch Hội Luật gia TP. Cần Thơ, cho biết, trong năm 2025, Hội Luật gia TP Cần Thơ đã phối hợp tổ chức hơn 100 cuộc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, thu hút trên 15.000 lượt người dân tham dự. Đồng thời tham gia nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho các báo cáo viên, tuyên truyền viên của các cấp Hội thành phố. Những câu chuyện đời thường được đặt cạnh quy định pháp luật, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ áp dụng vào chính cuộc sống của mình.

Theo Luật gia Nguyễn Thúy Hằng, không phải vụ việc nào cũng phải đưa ra tòa, nhưng điều quan trọng là người dân cần được tiếp cận thông tin pháp luật đầy đủ, kịp thời để hiểu đúng quyền và nghĩa vụ của mình. Thực tế cho thấy, nhiều vướng mắc phát sinh từ sự thiếu hiểu biết hoặc hiểu chưa đúng quy định pháp luật, dẫn đến mâu thuẫn kéo dài, thậm chí vượt quá khả năng tự giải quyết của các bên.

“Mỗi buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại cơ sở đều nhằm giúp người dân nắm rõ quy định liên quan trực tiếp đến đời sống của mình, từ đất đai, hôn nhân gia đình đến dân sự, khiếu nại. Khi người dân hiểu luật, họ sẽ biết cách ứng xử phù hợp, hạn chế tranh chấp phát sinh hoặc kéo dài”, bà Hằng cho biết.

Tuyên truyền pháp luật ở cơ sở không tạo ra những thay đổi tức thì, nhưng từng bước hình thành nền tảng nhận thức pháp lý cho người dân. Chính nền tảng ấy giúp hạn chế tranh chấp, giữ sự ổn định trong cộng đồng một cách bền vững. Từ những nền nếp âm thầm ấy, sự an yên được tích tụ, để mùa xuân đến nhẹ nhàng hơn trong mỗi gia đình…