 |
| Mùa cúm 2026 đến sớm: Vì sao nguy cơ tăng và gia đình cần chuẩn bị gì? |
Sáng đầu đông ở Hà Nội, chị Hương bế con trai hai tuổi vào viện vì sốt cao không hạ. Hành lang đã đông kín, nhiều em nhỏ thở khò khè trong vòng tay bố mẹ. Bác sĩ nói nhẹ: "Năm nay cúm tới sớm và nặng hơn đấy chị ạ." Một câu nói ngắn, nhưng với nhiều gia đình, đó là tín hiệu cho một mùa đông đầy lo lắng.
Ca bệnh tăng từ sớm – cảnh báo mùa nặng hơn
Cuối năm 2025, nhiều bệnh viện ghi nhận lượt khám hô hấp tăng đáng kể. Ở châu Á, tình trạng cúm cũng đang mạnh lên theo đúng chu kỳ mà Tổ chức Y tế Thế giới theo dõi hằng năm.
Những con số ấy cho thấy mùa cúm 2026 đến sớm và có nguy cơ diễn biến phức tạp, nhất là với trẻ nhỏ.
Các chủng cúm hoạt động mạnh: A/H1N1 và A/H3N2
Hai chủng lưu hành phổ biến tại Việt Nam – cúm A H1N1 và A H3N2 – được ghi nhận tăng hoạt động trong thời tiết lạnh – hanh.
Virus cúm giống như "kẻ khách không mời", mỗi năm đều thay áo mới, nên cơ thể khó nhận diện và dễ mắc bệnh hơn.
Sai lầm khiến cúm lan nhanh trong cộng đồng
– Nghĩ rằng cúm chỉ là cảm lạnh thông thường nên chủ quan
– Không tiêm ngừa đúng thời điểm
– Cho trẻ đến lớp khi còn đang ho, sốt
– Ở phòng kín liên tục, thiếu thông gió
– Dùng chung vật dụng hằng ngày
Những sai lầm nhỏ ấy vô tình tạo điều kiện cho virus lan truyền giữa các thành viên trong gia đình.
Cơ thể mùa đông giống "ngôi nhà khô lạnh" dễ bị đột nhập
Thời tiết lạnh làm niêm mạc mũi họng khô hơn. Đây là “cửa ngõ” quan trọng bảo vệ cơ thể. Khi lớp màng này yếu đi, virus dễ xâm nhập hơn – giống như ngôi nhà có cánh cửa không khít, chỉ cần một khe hở là gió lùa vào.
Virus cúm sống lâu hơn trong môi trường lạnh
Trong nhiệt độ thấp, virus có thể tồn tại lâu ngoài không khí, tăng khả năng lây nhiễm ngay cả trong tiếp xúc ngắn.
Điều này giải thích vì sao trẻ đi học, người đi làm văn phòng lại dễ bị cúm hơn vào đầu mùa lạnh.
Miễn dịch của nhiều người suy yếu sau nhiều năm đối phó bệnh đường hô hấp
Sau giai đoạn dịch bệnh kéo dài, hệ miễn dịch của nhiều người trở nên "mệt mỏi", phản ứng chậm hơn.
Chính vì thế, số ca cúm nặng ở trẻ và người lớn tuổi có xu hướng tăng lên, nhất là những trường hợp đến viện muộn.
Vì sao trẻ dễ biến chứng?
– Miễn dịch chưa hoàn thiện
– Niêm mạc mỏng, dễ tổn thương
– Tiếp xúc gần trong lớp học
Biến chứng thường gặp là viêm phổi, co giật khi sốt cao và mất nước nhanh – khiến việc theo dõi trẻ càng cần cẩn trọng.
Tiêm vắc-xin cúm: hàng rào chủ động nhất
Tiêm phòng đúng thời điểm giúp cơ thể "ghi nhớ mặt kẻ xâm nhập", giống như đưa bức ảnh kẻ trộm cho đội bảo vệ từ trước.
Tiêm vắc xin cúm khi nào?
– Người lớn: trước mùa lạnh 2–4 tuần
– Trẻ em: theo lịch hằng năm, nên tiêm sớm
– Người già và người có bệnh nền: ưu tiên tiêm sớm nhất
Vắc-xin không ngăn được tất cả ca cúm nhưng giúp giảm rõ rệt nguy cơ biến chứng nặng.
Thói quen vệ sinh: điều đơn giản nhưng hiệu quả lớn
– Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi tiếp xúc nơi đông người
– Súc họng bằng nước ấm hoặc nước muối
– Mở cửa thông gió buổi sáng
– Đeo khẩu trang khi vào nơi đông
Các bước này nghe quen thuộc, nhưng lại là "cánh cửa" đầu tiên ngăn virus.
Tăng sức đề kháng bằng dinh dưỡng và nghỉ ngơi
Bữa ăn nóng, nhiều rau và trái cây giúp cơ thể được "sạc pin" đầy đủ.
Ngủ đủ giấc là cách tăng miễn dịch tự nhiên mà không biện pháp nào thay thế được.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
– Sốt cao kéo dài hơn 48 giờ
– Thở nhanh, thở mệt, tím môi
– Trẻ li bì hoặc co giật
– Bỏ bú, bỏ ăn hoàn toàn
Những dấu hiệu này có thể báo động biến chứng và không nên tự xử lý tại nhà
Mùa cúm 2026 đến sớm không phải điều đáng sợ nếu mỗi gia đình chủ động phòng ngừa. Một mũi tiêm đúng lúc, một thói quen rửa tay mỗi ngày hay một căn phòng thông thoáng có thể giữ bình yên cho cả nhà trong suốt mùa đông.
Chăm sóc sức khỏe từ những điều nhỏ – đó là cách chúng ta bảo vệ nhau trong những ngày lạnh giá nhất.
* Lưu ý: Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn. Đối với các vấn đề sức khỏe cụ thể, bạn đọc nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
